Rủi ro địa chính trị xoay quanh Iran đang khiến một số ngân hàng phương Tây thu hẹp tham gia vào các giao dịch hàng hóa, qua đó tạo thêm dư địa cho stablecoin neo theo USD trở thành phương thức thanh toán thay thế.

Theo CoinDesk ngày 12/4 (giờ địa phương), lo ngại liên quan đến lệnh trừng phạt khiến nhiều ngân hàng dè dặt hơn với một số giao dịch thương mại hàng hóa. Phần khoảng trống mà hệ thống ngân hàng để lại đang dần được lấp bằng stablecoin.

Xu hướng này được phản ánh qua nhận định của Luke Sully, đại diện Haycen, đơn vị phát hành stablecoin phục vụ lĩnh vực tài trợ thương mại. Ông cho biết sau các xung đột liên quan đến Iran, gánh nặng tuân thủ tại các ngân hàng tăng mạnh, kéo theo làn sóng cắt giảm dịch vụ ngân hàng đối với một số nhà giao dịch hàng hóa.

“Một số trader hiện đã bị ngân hàng ngừng xử lý giao dịch”, Sully nói.

Theo ông, vấn đề cốt lõi nằm ở rủi ro đối tác. Ngay cả những giao dịch bề ngoài có vẻ hợp pháp, chẳng hạn làm ăn với các doanh nghiệp tại Trung Đông, trong đó có Oman, vẫn có thể bị nghi ngờ có liên hệ gián tiếp với các thực thể gắn với Iran đang nằm trong diện trừng phạt. Thay vì chấp nhận rủi ro, nhiều ngân hàng chọn rút lui, khiến khả năng tiếp cận mạng lưới thanh toán truyền thống tiếp tục thu hẹp.

Tác động này đặc biệt rõ tại thị trường tài trợ thương mại, nơi khu vực phi ngân hàng vốn đã chiếm tỷ trọng lớn. Với quy mô ước tính khoảng 2.000 tỷ USD, thị trường này lâu nay có sự tham gia đáng kể của các tổ chức cho vay ngoài ngân hàng như quỹ tín dụng tư nhân. Tuy nhiên, ở khâu thanh toán cuối cùng, các bên này vẫn phải dựa vào hệ thống ngân hàng. Gần đây, ngay cả mắt xích đó cũng suy yếu, khiến stablecoin nổi lên như một lựa chọn thay thế.

Đáng chú ý, USDT của Tether đang được sử dụng ngày càng nhiều. Sully cho biết Tether đang hấp thụ một phần đáng kể dòng thanh toán khi USDT ngày càng được dùng như công cụ thanh toán một lần trong các giao dịch tại thị trường mới nổi. Thanh khoản toàn cầu, mức độ chấp nhận cao và khả năng quy đổi sang USD tại nhiều quốc gia là những yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này.

Thị trường stablecoin cũng đang tăng trưởng nhanh. Tổng vốn hóa đã vượt 300 tỷ USD trong năm 2025, trong khi khối lượng giao dịch vượt 4.000 tỷ USD và chiếm khoảng 30% hoạt động on-chain. Nếu trước đây stablecoin chủ yếu được xem là công cụ phục vụ giao dịch tiền mã hóa, thì nay phạm vi ứng dụng đã mở rộng sang chuyển tiền và thanh toán thương mại trong nền kinh tế thực.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng đây chưa phải lời giải căn cơ cho bài toán tài trợ thương mại. Sully nhấn mạnh stablecoin hiện mới đóng vai trò giải pháp thay thế mang tính tình huống, chưa thể thay thế hoàn toàn hạ tầng tài chính hiện hữu.

Trong bối cảnh đó, Haycen đang đẩy mạnh chiến lược thị trường với USDhn, một stablecoin neo theo USD dành cho tài trợ thương mại. Công ty đặt mục tiêu xây dựng thanh khoản cùng hạ tầng thanh toán và bù trừ cho thương mại toàn cầu dựa trên các chủ thể phi ngân hàng. Mô hình này cho phép người dùng nạp tiền, giao dịch bằng stablecoin và nhận lãi tùy theo yêu cầu pháp lý.

Thị trường cũng chú ý đến khả năng việc ngân hàng rút lui sẽ thúc đẩy nhanh hơn tốc độ chấp nhận tiền mã hóa. Sully dẫn một số báo cáo cho thấy Bitcoin đã được sử dụng trong các khoản thanh toán liên quan đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Ông cũng cho rằng tài trợ thương mại đang ngày càng vận hành theo mô hình phi ngân hàng, cả về chủ thể tham gia lẫn phương thức giao dịch. Nếu bất ổn địa chính trị kéo dài, nhu cầu thanh toán bằng stablecoin tại các điểm giao dịch hàng hóa có thể tiếp tục gia tăng.