Sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI) đã bước sang giai đoạn không thể đảo ngược, trong khi những dự báo được đưa ra vài năm trước đang lần lượt trở thành hiện thực. Đó là nhận định của Mo Gawdat, cựu lãnh đạo Google X, trong cuộc phỏng vấn trên Business Insider ngày 10/4 (giờ địa phương).

Theo Gawdat, ba dự báo ông đưa ra từ năm 2020 hiện đã bắt đầu diễn ra rõ nét: AI là xu thế không thể ngăn lại, máy móc ngày càng đảm nhiệm nhiều quyết định hơn và công nghệ này đang thay thế con người ở một số công việc.

Ông cho rằng làn sóng AI thực chất là một cuộc đua không thể tránh khỏi. “AI là điều tất yếu và không có cách nào để dừng lại”, Gawdat nói, đồng thời ví cuộc cạnh tranh triển khai công nghệ giữa các quốc gia và doanh nghiệp như một “cuộc chạy đua vũ trang AI”. Theo ông, một khi công nghệ đã chứng minh được tính hữu dụng, quá trình phổ cập gần như không thể đảo chiều.

Gawdat cũng nhận định vai trò ra quyết định của máy móc đang mở rộng nhanh chóng. AI hiện đã hiện diện sâu trong nhiều hành vi thường ngày. Ông lấy ví dụ: nếu một người đang xem đoạn video này, rất có thể đó là vì hệ thống AI đã đề xuất nội dung đó. Theo ông, khi các công cụ AI trong đời sống, như thuật toán gợi ý, tiếp tục phát triển với tốc độ cao, con người có thể dần trao cho máy móc cả những quyết định vượt ngoài khả năng kiểm soát của mình.

Vị cựu lãnh đạo Google X cho rằng AI đã vượt con người ở một số nhiệm vụ nhất định. Ông nhắc lại trường hợp AlphaGo Zero năm 2017, khi hệ thống này tự học mà không cần sự can thiệp của con người và nhanh chóng vượt qua trình độ cao nhất mà con người từng đạt được. Theo Gawdat, AI hiện nay cũng đang tích lũy tri thức với tốc độ rất lớn nhờ dữ liệu khổng lồ và mạng nơ-ron, qua đó tiến sát năng lực của con người.

Những thay đổi này được dự báo sẽ tác động trực tiếp tới thị trường lao động. Gawdat cho rằng khi AI thay thế các công việc thiên về phân tích và kỹ thuật, vai trò của con người có thể chuyển dần sang những lĩnh vực đòi hỏi phán đoán, đạo đức và tương tác quan hệ. Tuy nhiên, nếu tự động hóa tiếp tục mở rộng, tỷ lệ thất nghiệp ở một số ngành có thể tăng mạnh.

Một hệ quả khác, theo ông, là nguy cơ xói mòn niềm tin vào thông tin. “Khi nội dung do AI tạo ra bùng nổ, sẽ có lúc rất khó phân biệt đâu là thật”, Gawdat nói. Ông cho rằng điều này có thể làm suy giảm niềm tin vào truyền thông, các thể chế và cả mối quan hệ giữa các cá nhân.

Gawdat cũng nhắc đến làn sóng cắt giảm nhân sự quy mô lớn trong ngành công nghệ, cùng các sự cố gián đoạn như mất điện và trường hợp 120.000 đơn hàng của Amazon bị thất lạc. Theo ông, đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu của sự hỗn loạn. Nếu hệ thống kinh tế và mạng lưới thông tin đồng thời chịu áp lực, xã hội có thể sẽ phải sắp xếp lại các chuẩn mực về công việc, giá trị và cả tiêu chí xác định “sự thật”.

Dù vậy, ông nhấn mạnh rủi ro ngắn hạn lớn nhất không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở cách con người sử dụng nó. Nếu AI bị khai thác để phát tán thông tin sai lệch, phục vụ giám sát hoặc khuếch đại xung đột, hệ quả sẽ nghiêm trọng hơn nhiều. Theo Gawdat, kết quả mà AI tạo ra phụ thuộc vào lựa chọn của con người nhiều hơn là tốc độ phát triển của công nghệ.