Cointelegraph ngày 10/4 đưa tin tranh luận đang gia tăng quanh khả năng Iran thu phí đối với tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz bằng Bitcoin. Tâm điểm của tranh cãi nằm ở hình thức thanh toán thực tế và mức độ khả thi về mặt kỹ thuật.

Làn sóng tranh luận bùng lên sau khi Financial Times đưa tin chính phủ Iran đang xem xét phương án thanh toán bằng Bitcoin nhằm lách các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu đi qua. Nếu Iran thực sự triển khai hình thức thanh toán bằng Bitcoin, đây có thể trở thành phép thử cho vai trò của đồng tiền số này như một mạng lưới thanh toán trung lập trong giao dịch quốc tế.

Tuy nhiên, phương tiện được dùng để thanh toán hiện vẫn chưa thống nhất. Alex Thorn, đại diện của công ty đầu tư tài sản số Galaxy, cho biết một số thông tin xuất hiện sau đó cho thấy khoản phí có thể được thanh toán bằng stablecoin hoặc nhân dân tệ của Trung Quốc. Ông nói đang theo dõi dữ liệu on-chain để kiểm tra liệu có dấu hiệu nào cho thấy phí quá cảnh được thanh toán bằng Bitcoin hay không.

Ở chiều ngược lại, người ủng hộ Bitcoin Justin Bechler cho rằng khả năng Iran chọn stablecoin neo theo USD là không cao. Theo ông, stablecoin có thể bị đơn vị phát hành đóng băng, trong khi khung quản lý GENIUS đối với stablecoin cũng có thể kéo theo các cơ chế tuân thủ. Ông nhấn mạnh Bitcoin không có tổ chức phát hành, không có thực thể trung tâm để bị gây sức ép tuân thủ và cũng không có cơ chế đóng băng tài sản.

Vấn đề tiếp theo là tính khả thi về mặt kỹ thuật. Alex Thorn ước tính phí qua eo biển Hormuz đối với mỗi tàu chở dầu có thể dao động từ 200.000 USD đến 2 triệu USD. Trước đó, người phát ngôn của Liên minh các nhà xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ, khí đốt và hóa dầu của Iran nói rằng tàu có thể hoàn tất thanh toán bằng Bitcoin chỉ trong vài giây.

Nếu kịch bản này đúng, khả năng sử dụng Lightning Network, mạng thanh toán lớp 2 của Bitcoin, đã được đặt ra. Lightning Network có thể xử lý giao dịch trong vài giây mà không phải chờ thời gian xác nhận khối khoảng 10 phút. Dù vậy, Alex Thorn lưu ý rằng giao dịch lớn nhất từng được biết đến trên Lightning Network hiện mới ở quy mô 1 triệu USD.

Theo Alex Thorn, kịch bản khả dĩ hơn là sau khi cơ quan chức năng Iran phê duyệt yêu cầu đi qua eo biển, tàu sẽ được cấp một mã QR hoặc địa chỉ Bitcoin dưới dạng chuỗi ký tự để thực hiện thanh toán.

Vụ việc đang thu hút sự chú ý khi Bitcoin được nhắc đến như một phương tiện thanh toán trong bối cảnh xung đột và trừng phạt, thay vì chỉ là tài sản đầu cơ. Đồng thời, tranh luận liên quan đến stablecoin, ngân hàng và hoạt động cho vay cũng tiếp diễn, cho thấy blockchain đang được đặt vào trung tâm của hạ tầng tài chính rộng lớn hơn.