Máy tính lượng tử đang được xem là một rủi ro bảo mật dài hạn đối với Bitcoin và thị trường tiền mã hóa. Tuy nhiên, theo giới phân tích, đây chưa phải mối đe dọa có thể làm lung lay Bitcoin trong ngắn hạn, mà chủ yếu đặt ra yêu cầu chuyển đổi dần sang các chuẩn bảo mật mới.

Ngày 8/4 (giờ địa phương), CoinDesk dẫn báo cáo của ngân hàng đầu tư Bernstein cho biết những tiến bộ trong điện toán lượng tử đang rút ngắn thời điểm các hệ mật mã hiện đại có thể bị tấn công. Báo cáo đặc biệt nhắc tới bước tiến gần đây của Google Quantum AI, trong đó số qubit cần thiết được cho là đã giảm xuống, khiến quan điểm xem rủi ro lượng tử là vấn đề của “hơn 10 năm nữa” trở nên kém thuyết phục hơn.

Dù vậy, Bernstein nhấn mạnh việc mở rộng một hệ thống lượng tử đủ mạnh để phá vỡ các thuật toán mật mã phổ biến vẫn là bài toán rất phức tạp và còn phải trải qua nhiều giai đoạn phát triển.

Nhóm phân tích do Gautam Chhugani dẫn dắt cho rằng rủi ro lượng tử nên được nhìn nhận như một yêu cầu nâng cấp hệ thống trong trung và dài hạn, thay vì là tác nhân có thể gây sụp đổ ngay lập tức. Theo Bernstein, thách thức cốt lõi với Bitcoin nằm ở việc chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi kiến trúc bảo mật trên toàn hệ sinh thái.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng phần dễ bị tổn thương nhất hiện nay chủ yếu tập trung ở các ví legacy đời cũ, đang nắm khoảng 1,7 triệu BTC. Trong khi đó, cách vận hành ví và giao thức trong những năm gần đây đã dần được cải thiện theo hướng giảm lỗ hổng. Điều này cho thấy tác động của máy tính lượng tử lên thị trường tiền mã hóa sẽ không đồng đều giữa các mảng.

Đối với hoạt động khai thác Bitcoin, Bernstein đánh giá khả năng phòng thủ hiện vẫn ở mức tương đối cao. Do quá trình khai thác dựa trên hàm băm SHA-256, báo cáo cho rằng ngay cả trong kịch bản năng lực lượng tử tăng mạnh, mảng này nhìn chung vẫn an toàn hơn. Bernstein đồng thời lưu ý rằng tài chính, quốc phòng và nhiều lĩnh vực khác cũng đối mặt với rủi ro tương tự, nên đây là thách thức dài hạn của nhiều ngành, không riêng Bitcoin.

Theo Bernstein, hệ sinh thái tiền mã hóa vẫn còn thời gian để chuẩn bị. Báo cáo ước tính thị trường có khoảng 3-5 năm để chuyển dần sang các cơ chế mật mã kháng lượng tử. Các cuộc thảo luận về nâng cấp, như xây dựng tiêu chuẩn ví mới, hạn chế tái sử dụng địa chỉ và xoay vòng khóa, đã bắt đầu được thúc đẩy.

Quan điểm tương tự cũng được Adam Back, CEO của Blockstream, đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn với Bloomberg. Ông cho rằng về mặt lý thuyết, máy tính lượng tử có thể đe dọa an ninh của Bitcoin. Tuy nhiên, vấn đề lúc này không phải là phóng đại hay phủ nhận rủi ro, mà là tránh bỏ lỡ thời điểm chuẩn bị.

Back cho biết phần lớn phần cứng máy tính lượng tử hiện nay vẫn chưa đạt năng lực sửa lỗi cần thiết. Vì vậy, ông xem đây là một cuộc đua dài hơi hơn là cú sốc ngắn hạn đủ sức phá vỡ các hệ mật mã hiện tại. Dù vậy, ông nhấn mạnh điều đó không đồng nghĩa thị trường có thể trì hoãn ứng phó.

Theo Back, Bitcoin cần sớm cung cấp lựa chọn để người dùng chuyển khóa sang các phương thức kháng lượng tử, đồng thời dành khoảng 10 năm làm giai đoạn chuyển đổi để toàn hệ sinh thái thích ứng.

Cuộc thảo luận này diễn ra trong bối cảnh mật mã kháng lượng tử đang chuyển từ giai đoạn nghiên cứu sang triển khai thực tế. Sau khi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) chốt các cơ chế liên quan vào cuối năm 2024, sự chú ý của thị trường đã dần chuyển sang cách nâng cấp tuần tự các hệ mật mã hiện có, thay vì chỉ tranh luận về thời điểm máy tính lượng tử tạo ra bước đột phá.

Back cho biết việc chuẩn bị trong hệ sinh thái đã bắt đầu. Theo ông, một nhóm nghiên cứu khoảng 20 người đang phát triển các giải pháp liên quan, đồng thời thúc đẩy ứng dụng trong môi trường vận hành thực tế thông qua các công bố học thuật và triển khai kỹ thuật. Liquid Network của Blockstream cũng được nhắc đến như một trong những nền tảng thử nghiệm ban đầu.

Giới học thuật cũng cho rằng cần tách bạch phạm vi tác động của rủi ro lượng tử. Một nghiên cứu được đề cập gần đây cho biết nếu dùng máy tính lượng tử để tấn công blockchain Bitcoin theo hướng khai thác, lượng năng lượng cần thiết có thể tương đương công suất phát ra của một ngôi sao. Nhận định này cho thấy rủi ro lượng tử đã bước sang giai đoạn được thảo luận nghiêm túc, nhưng tính khả thi và mức độ ảnh hưởng vẫn rất khác nhau giữa bảo mật ví và bảo mật hoạt động khai thác.

Tựu trung, thông điệp từ thị trường là khá rõ ràng: máy tính lượng tử là rủi ro dài hạn mà hệ sinh thái Bitcoin không thể xem nhẹ, nhưng chưa phải tín hiệu báo động cho một cuộc khủng hoảng tức thời. Bài toán tiếp theo của ngành sẽ là rà soát lỗ hổng ở các ví cũ, đồng thời xây dựng lộ trình chuyển đổi có trật tự sang tiêu chuẩn ví và cơ chế quản trị khóa theo hướng kháng lượng tử.