Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đang tăng tốc thử nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) trong bối cảnh dự luật khung về tài sản số vẫn chưa được Quốc hội thông qua.

Ngày 9/4, giới tài chính cho biết chương trình thử nghiệm CBDC của BOK mang tên Project Hangang đã bước sang giai đoạn 2, với phạm vi ứng dụng trong thực tế được mở rộng đáng kể. Trọng tâm của giai đoạn này là đặt nền móng cho việc thương mại hóa token tiền gửi.

Ở giai đoạn 1, BOK đã triển khai thử nghiệm thanh toán trực tuyến và trực tiếp tại cửa hàng với 7 ngân hàng gồm KB Kookmin, Woori, Shinhan, Hana, NongHyup, Busan và Industrial Bank of Korea, cùng một số đơn vị chấp nhận thanh toán. Sang giai đoạn 2, Kyongnam Bank và iM Bank được bổ sung vào chương trình.

Việc thanh toán được thực hiện bằng mã QR tại các điểm giao dịch trực tuyến và trực tiếp được chỉ định. Phạm vi sử dụng dự kiến sẽ mở rộng sang cửa hàng tiện lợi, siêu thị, quán cà phê và hiệu sách.

Một điểm đáng chú ý là BOK sẽ thử nghiệm sử dụng token tiền gửi trong chi trả trợ cấp từ ngân sách. Từ nửa đầu năm nay, BOK sẽ phối hợp với Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường để thí điểm chi trợ cấp cho dự án xây dựng hạ tầng sạc xe điện dưới dạng token tiền gửi.

Đây được xem là trường hợp đầu tiên trên thế giới áp dụng token tiền gửi vào hoạt động chi ngân sách công. LG CNS, đơn vị chủ trì dự án, tiếp tục đảm nhận vận hành và nâng cấp hệ thống tiền số ở giai đoạn 2 sau khi đã phụ trách giai đoạn 1. Trước khi bước vào giai đoạn mới, công ty cũng hoàn tất phát triển thêm các tính năng như xác thực sinh trắc học, chuyển tiền giữa cá nhân và tự động nạp, rút token tiền gửi.

Ở cấp chính sách, định hướng mở rộng ứng dụng CBDC cũng đã được Chính phủ Hàn Quốc chính thức đưa vào kế hoạch.

Trong chiến lược tăng trưởng kinh tế năm 2026 công bố ngày 9/1, Chính phủ Hàn Quốc đề xuất từ năm nay sẽ chi một phần ngân sách dưới dạng token tiền gửi, gắn với Project Hangang. Về trung và dài hạn, kế hoạch này đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ chi 25% trong tổng ngân sách 700 nghìn tỷ won bằng token tiền gửi.

BOK cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để token tiền gửi có thể được sử dụng trong giao dịch tài sản số như trái phiếu và cổ phiếu. Cơ quan này cũng dự kiến thúc đẩy hoàn thiện khung pháp lý và thể chế cần thiết cho việc thương mại hóa tiền số dựa trên kết quả của giai đoạn 2.

Trong giai đoạn thử nghiệm đầu tiên năm ngoái, hơn 80.000 người dân cùng các điểm chấp nhận thanh toán lớn như Seven Eleven đã tham gia trong vòng 3 tháng. Tuy nhiên, chương trình khi đó cũng vấp phải nhiều ý kiến đặt câu hỏi về hiệu quả và mức độ tiện dụng.

Một người từng trực tiếp tham gia giai đoạn 1 nhận xét: “Tôi khá bất ngờ vì thanh toán bằng tiền số, như Ripple tại Mỹ, có thể rất tiện. Nhưng cách thanh toán trong dự án này khi đó hầu như không khác nhiều so với cấu trúc thanh toán vốn đã phức tạp”, đồng thời đưa ra đánh giá tiêu cực.

Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng đây không phải là một phương thức thanh toán đơn giản và mang tính đổi mới, mà chỉ bổ sung thêm một lựa chọn thanh toán dựa trên tiền gửi.

Trong khi đó, Shin Hyun-song, người dự kiến chính thức nhậm chức Thống đốc BOK vào cuối tháng này, được cho là sẽ theo đuổi định hướng lấy CBDC làm trung tâm mạnh mẽ hơn so với người tiền nhiệm Lee Chang-yong.

Xuất thân từ Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), ông Shin từng công khai quan điểm cần kiềm chế stablecoin tại Đại hội Kinh tế học Thế giới (ESWC) tổ chức ở COEX, Seoul vào tháng 8 năm ngoái.

Ông cho rằng stablecoin có thể tạo ra hiện tượng “silo”, làm suy yếu tính thống nhất của tiền tệ.

Ông cũng nêu rằng stablecoin có liên quan tới 63% số vụ phạm tội về tài sản số, đồng thời cảnh báo các giao dịch ẩn danh qua ví blockchain cá nhân có thể bị lợi dụng làm công cụ rút vốn và né tránh tội phạm tài chính.

Tại sự kiện này, ông Shin nhấn mạnh sự cần thiết của một nền tảng tích hợp do ngân hàng trung ương quản lý, đồng thời đề cập trực tiếp đến Project Hangang và Project Agora, dự án hợp tác toàn cầu của BIS.

Song song với đó, mâu thuẫn về quyền chủ đạo giữa BOK và Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) trong thẩm quyền quản lý tài sản số cũng đang nổi lên.

Dự luật hiện được đề xuất quy định FSC là cơ quan có thẩm quyền cấp phép phát hành stablecoin. BOK nhấn mạnh vai trò của mình trong quy trình cấp phép, với lập luận rằng stablecoin do các chủ thể ngoài ngân hàng phát hành có thể làm suy yếu hiệu quả của chính sách tiền tệ.

Vì vậy, dự luật khung về tài sản số càng bị trì hoãn, vai trò dẫn dắt của BOK đối với CBDC càng được củng cố. Diễn biến của hệ sinh thái tiền kỹ thuật số đồng won được cho là sẽ phụ thuộc vào cách tiểu ban phụ trách dự luật thuộc Ủy ban Chính vụ xử lý dự luật này trong phiên họp ngày 15 tới.

Nhà nghiên cứu Kim Ji-won của KB Securities dự báo: “Với việc bổ nhiệm Shin Hyun-song, người đã dẫn dắt nghiên cứu về CBDC, yếu tố ổn định dựa trên quan điểm ‘tính thống nhất của tiền tệ’ nhiều khả năng sẽ được nhấn mạnh hơn. Đây sẽ là biến số quan trọng đối với tiến trình lập pháp về stablecoin trong nước cũng như định hướng thiết kế CBDC.”