Các hãng ôtô Mỹ đang tính đến phương án cắt bớt trang bị để hạ giá xe điện xuống quanh mốc 30.000 USD. Trong khi đó, các hãng xe Trung Quốc lại đi theo hướng ngược lại: giảm giá thành sản xuất nhưng vẫn giữ cấu hình, tạo ra thế cạnh tranh ngày càng rõ nét trên thị trường EV giá rẻ.

Theo InsideEVs ngày 6/4 (giờ địa phương), thay đổi lần này không đến từ đột phá về hóa học pin hay quy trình sản xuất, mà chủ yếu từ việc loại bỏ những tính năng bị xem là không cần thiết trên bản tiêu chuẩn. Cách tiếp cận này được mô tả là chiến lược “less-for-less”, tức chấp nhận cắt giảm một phần tiện nghi và trang bị để đổi lấy mức giá thấp hơn đáng kể.

Dodge và thương hiệu mới Slate là hai ví dụ được nhắc đến. Tại New York Auto Show, CEO Dodge Matt McAlear đề cập khả năng dùng cụm đồng hồ analog thay cho màn hình kỹ thuật số, đồng thời đặt câu hỏi: “Có thực sự cần radio không? Chỉ cần một loa kết nối Bluetooth là đủ”. Theo ông, cách làm này có thể gây bất tiện với một số người dùng, nhưng mục tiêu là “đưa cho khách hàng thứ họ không biết mình cần”.

Slate còn đẩy triết lý tối giản đi xa hơn. Hãng theo đuổi mẫu bán tải điện cỡ nhỏ với cấu trúc đơn giản, ngoại thất tối thiểu và trải nghiệm xoay quanh loa Bluetooth, hướng đến nhóm khách hàng chấp nhận tầm hoạt động hạn chế. Tuy nhiên, khi giá xe tăng lên quanh 30.000 USD, sức hấp dẫn của mô hình “cắt càng nhiều, giá càng thấp” sẽ phải đối mặt với bài kiểm tra khắt khe hơn.

Trong phân khúc quanh mốc 30.000 USD, mức độ cạnh tranh cũng trở nên phức tạp hơn. Ford đang chuẩn bị tung ra mẫu bán tải điện dưới 30.000 USD dựa trên nền tảng “Universal EV” mới, nhưng hiện chưa rõ hãng có chọn cách lược bớt các tính năng cơ bản hay không. Phản ứng của thị trường sẽ phụ thuộc vào việc các hãng xe truyền thống tại Mỹ đặt chuẩn tối thiểu cho một mẫu EV phổ thông ở mức nào.

Trái ngược với Mỹ, các hãng xe Trung Quốc không chọn cắt bớt tính năng mà tập trung tối ưu cơ cấu chi phí để theo đuổi chiến lược giá thấp nhưng cấu hình vẫn cao. Cách làm này bao gồm kiến trúc xe định nghĩa bằng phần mềm, cải tiến công nghệ pin và tích hợp dọc trong chuỗi sản xuất. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm giá bán mà không phải hy sinh thông số hay trang bị. InsideEVs đánh giá đây là một trong những yếu tố giúp Trung Quốc tiếp tục mở rộng thị phần toàn cầu.

Yếu tố chính trị cũng là một biến số lớn. Đầu năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề xuất phương án sản xuất ôtô Trung Quốc tại Mỹ. Tuy vậy, giới quan sát cho rằng khả năng hiện thực hóa là không cao do đi kèm nhiều điều kiện. Tại Quốc hội Mỹ, các nỗ lực ngăn xe điện Trung Quốc thâm nhập thị trường này vẫn đang tiếp diễn.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bernie Moreno nhấn mạnh rằng “không có kịch bản xe Trung Quốc vào thị trường Mỹ”. Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Dân chủ cảnh báo rằng dù phương án này có thể tạo việc làm trong ngắn hạn, về dài hạn nó có thể khiến việc làm bị thu hẹp và làm gia tăng rủi ro an ninh quốc gia.

Một chuyên gia trong ngành nhận định chiến lược “less-for-less” có thể giúp các hãng xe Mỹ nhanh chóng cải thiện khả năng cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, khi phải đối đầu với những mẫu EV giá rẻ nhưng vẫn có trang bị đầy đủ từ Trung Quốc, sức hút với người tiêu dùng có thể suy giảm. Theo chuyên gia này, bài toán then chốt là tìm ra điểm cân bằng giữa giá bán và trải nghiệm cốt lõi của sản phẩm, qua đó quyết định liệu chiến lược EV tối giản của Mỹ có thể đứng vững trên thị trường hay không.