Google vừa công bố một nghiên cứu mô tả kịch bản lý thuyết trong đó máy tính lượng tử có thể suy ra khóa riêng của Bitcoin chỉ trong 9 phút. Theo CoinDesk ngày 5/4/2026 (giờ địa phương), cảnh báo này không chỉ dừng ở Bitcoin mà còn mở rộng sang Ethereum, nhiều token khác và cả các hệ mật mã đang được sử dụng trong lĩnh vực tài chính.

Theo bài viết, một trong những nguyên nhân khiến tranh luận bùng lên là nhiều người vẫn xem máy tính lượng tử đơn thuần là “máy tính nhanh hơn”. Tuy nhiên, về bản chất, đây không phải phiên bản mạnh hơn của chip xử lý hay cụm máy chủ hiện nay, mà là một loại máy tính hoàn toàn khác, vận hành theo các nguyên lý ở cấp độ nguyên tử.

Máy tính cổ điển xử lý thông tin bằng bit, với mỗi bit chỉ nhận một trong hai trạng thái 0 hoặc 1. Trong khi đó, máy tính lượng tử sử dụng qubit, có thể tồn tại ở trạng thái 0, 1 hoặc đồng thời cả hai nhờ hiện tượng chồng chập lượng tử.

Một trong những cách hiện thực hóa qubit mà Google sử dụng là làm lạnh các vòng kim loại siêu dẫn cỡ rất nhỏ xuống nhiệt độ cực thấp. Ở ngưỡng gần độ không tuyệt đối, dòng điện có thể chạy mà không gặp điện trở và duy trì được trạng thái lượng tử.

Trong các vòng siêu dẫn này, dòng điện có thể chạy theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ, tương ứng với 0 và 1. Ở quy mô lượng tử, dòng điện cũng có thể ở trạng thái chồng chập, tức cùng lúc tồn tại ở cả hai hướng trước khi bị đo đạc.

Bài viết nhấn mạnh không nên hiểu hiện tượng này như việc hệ thống chỉ chuyển đổi cực nhanh giữa hai trạng thái. Thay vào đó, qubit thực sự có thể đồng thời tồn tại ở hai trạng thái theo cách có thể đo lường và kiểm chứng bằng thực nghiệm.

Vấn đề nằm ở chỗ trạng thái này rất mong manh. Chỉ cần tương tác với phân tử không khí, nhiệt, rung động hoặc ánh sáng, qubit có thể mất trạng thái chồng chập do hiện tượng mất kết hợp lượng tử.

Vì vậy, hệ thống của Google phải vận hành trong các thiết bị làm lạnh pha loãng cỡ lớn, kèm nhiều lớp che chắn. Dù vậy, qubit vẫn thường xuyên mất trạng thái lượng tử, khiến bài toán sửa lỗi trở thành trọng tâm trong các thảo luận về khả năng mở rộng của máy tính lượng tử.

Mối đe dọa được nhắc đến nhiều nhất hiện nay nằm ở lĩnh vực mật mã. Cơ chế bảo mật của Bitcoin dựa trên tính bất đối xứng: từ khóa riêng có thể nhanh chóng tạo ra khóa công khai, nhưng việc suy ngược khóa riêng từ khóa công khai bằng máy tính cổ điển gần như bất khả thi và có thể mất tới hàng triệu năm, thậm chí lâu hơn tuổi của vũ trụ.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu, máy tính lượng tử có thể tận dụng thuật toán Shor để phá vỡ dạng bài toán một chiều này. Bài báo liên quan cho rằng lượng tài nguyên cần thiết có thể thấp hơn đáng kể so với các ước tính trước đó, đồng thời đặt ra giả định việc giải mã có thể diễn ra trong khoảng thời gian đủ để cạnh tranh với tốc độ xác nhận trên mạng Bitcoin.

CoinDesk lưu ý điều đó không đồng nghĩa hệ mật mã của Bitcoin sẽ ngay lập tức bị vô hiệu hóa. Dù vậy, đây được xem là tín hiệu cho thấy các chiến lược ứng phó cần được thúc đẩy nhanh hơn, tương ứng với tốc độ phát triển của công nghệ lượng tử.

Theo đánh giá này, không chỉ Bitcoin và Ethereum mà cả các mạng blockchain lớn khác, cũng như khu vực tài chính tư nhân, sẽ ngày càng khó xem việc chuyển sang mật mã kháng lượng tử chỉ là một bài toán thuần túy lý thuyết.