South China Morning Post ngày 2/4 cho biết nhiều công ty AI Trung Quốc, trong đó có Alibaba và Zhipu AI, đang đẩy mạnh thương mại hóa bằng cách giữ kín các mô hình mới và cung cấp chúng qua nền tảng điện toán đám mây thay vì tiếp tục mở nguồn như trước.

Trong tuần này, Alibaba đã ra mắt một loạt mô hình độc quyền, trong đó có Qwen3.6-Plus dành cho lập trình và Qwen3.5-Omni, mô hình đa phương thức có thể xử lý văn bản, âm thanh, hình ảnh và video. Các mô hình này chỉ được cung cấp thông qua nền tảng đám mây của hãng và dịch vụ chatbot trên web.

Alibaba cho biết vào tháng 9 năm ngoái, công ty lần đầu phát hành một mô hình nghìn tỷ tham số và vẫn duy trì dưới dạng khép kín. Trong khi đó, phiên bản trước là Qwen3-Omni từng được mở nguồn, còn bản 3.5 đã chuyển sang mô hình khép kín.

Alibaba Cloud cho biết quyết định này dựa trên dữ liệu tải xuống từ nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face, cho thấy dòng Omni ít phổ biến hơn trong cộng đồng lập trình viên.

Nhà nghiên cứu Qwen Zheng Chujie viết trên X rằng ưu tiên hàng đầu luôn là xây dựng các mô hình chủ lực với hiệu năng tiên tiến. Theo ông, việc phát hành các mô hình nhỏ có sức cạnh tranh thấp “không quá quan trọng hay cấp bách”.

Kể từ khi DeepSeek ra mắt R1 vào tháng 1 năm ngoái, các doanh nghiệp Trung Quốc đã đóng vai trò dẫn dắt hệ sinh thái mã nguồn mở toàn cầu. Dữ liệu từ Hugging Face cho thấy số mô hình phái sinh của Qwen do cộng đồng phát triển đã vượt tổng số của Google và Meta cộng lại. Đà tăng này chủ yếu đến từ chiến lược công bố nhiều mô hình nhỏ, quy mô vài tỷ tham số, để các lập trình viên trên toàn cầu tự do tải về và sử dụng.

Trong cuộc họp với nhà đầu tư sau khi công bố kết quả kinh doanh, CEO Zhipu AI Zhang Peng cho biết khách hàng từng dự định triển khai mô hình mã nguồn mở trên máy chủ riêng đang dần chuyển sang dùng API trên nền tảng đám mây. Zhipu AI là đơn vị phát triển dòng mô hình GLM. Ông cũng nói công ty không còn cần phụ thuộc vào chiến lược mở nguồn để mở rộng nhận diện thương hiệu tại thị trường quốc tế.

South China Morning Post nhận định tại Trung Quốc, nhiều sản phẩm AI có biên lợi nhuận cao, như công cụ tạo video Kling AI của Kuaishou, đang được xây dựng trên các mô hình khép kín.