Mùa đại hội đồng cổ đông thường niên khép lại cũng là lúc 4 tập đoàn tài chính lớn hoàn tất việc kiện toàn nhân sự hội đồng quản trị độc lập. Đợt điều chỉnh năm nay tập trung bổ sung chuyên môn pháp lý, bảo vệ người tiêu dùng tài chính và AI, trong bối cảnh cơ quan quản lý yêu cầu siết quản trị doanh nghiệp và tăng cường kiểm soát nội bộ. Tuy vậy, cơ cấu nhân sự vẫn cho thấy sự lệch đáng kể về giới học thuật, còn tiến triển về cân bằng giới chưa đồng đều giữa các tập đoàn.

Xét về định hướng bổ nhiệm, các tập đoàn đều phát đi tín hiệu khá rõ: tăng năng lực giám sát và mở rộng chuyên môn của HĐQT, thay vì chỉ thay đổi nhân sự đơn thuần. Ba mảng được ưu tiên là pháp lý, bảo vệ người tiêu dùng tài chính và số hóa gắn với AI.

Tại KB Financial Group, trọng tâm được đặt vào năng lực pháp lý. Tập đoàn này bổ nhiệm luật sư Seo Jeong-ho, người từng làm việc tại Cục Thuế Quốc gia, Bộ Tài chính - Kinh tế và Ủy ban Dịch vụ Tài chính, nhằm củng cố khả năng ứng phó với yêu cầu pháp lý và quy định.

KB Kookmin Bank cũng bổ sung Yeon Tae-hoon, một chuyên gia về bảo vệ người tiêu dùng tài chính, cho thấy định hướng tăng cường quản trị lấy khách hàng làm trung tâm.

Shinhan Financial Group mở rộng cơ cấu chuyên môn theo hướng kết hợp giữa kinh nghiệm điều hành thực tế và năng lực kế toán - kiểm toán. Tân thành viên HĐQT độc lập Park Jong-bok được kỳ vọng tăng sức cạnh tranh ở mảng bán lẻ và PB nhờ kinh nghiệm thực tiễn, trong khi Lim Seung-yeon phụ trách củng cố kiểm soát nội bộ và chức năng kiểm toán.

Shinhan Bank cũng bổ sung đồng thời nhân sự pháp lý và chuyên gia ICT có nền tảng vật lý nhằm cân bằng hơn cơ cấu chức năng trong HĐQT. Đáng chú ý, ngân hàng bổ nhiệm Chae Eun-mi, nhà nghiên cứu cơ học lượng tử, để mở rộng chuyên môn phục vụ chiến lược số - ICT và đánh giá các dự án kinh doanh mới.

Hana Financial Group và Woori Financial Group lại đặt trọng tâm vào bảo vệ người tiêu dùng và AI. Hana Financial Group kiện toàn HĐQT xoay quanh chuyên môn khoa học tiêu dùng, trong khi Woori Financial Group đồng thời bổ sung chuyên gia bảo vệ người tiêu dùng tài chính và chuyên gia AI để tăng năng lực ứng phó với quá trình chuyển đổi số.

Ngoài thay đổi nhân sự, Woori Financial Group còn sửa điều lệ, mở rộng quy trình bổ nhiệm CEO ra đại hội đồng cổ đông, qua đó nhấn mạnh cam kết cải thiện quản trị doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bức tranh về đa dạng giới trong HĐQT độc lập vẫn cho thấy nhiều khác biệt. Trên bình diện tổng thể, xu hướng tăng tỷ lệ nữ dường như vẫn được duy trì, nhưng riêng trong đợt bổ nhiệm lần này, tỷ lệ này lại giảm nhẹ.

Shinhan Financial Group và Hana Financial Group đều duy trì hoặc nâng số thành viên nữ lên 4/9 trong HĐQT độc lập. Trong đó, Hana Financial Group là trường hợp duy nhất bổ sung thêm một thành viên nữ, qua đó cải thiện tỷ trọng nữ trong cơ cấu hội đồng.

Ở chiều ngược lại, KB Financial Group giảm số thành viên nữ từ 3 xuống 2 sau khi một thành viên nữ hết nhiệm kỳ và được thay bằng nhân sự nam. Dù vẫn giữ hình ảnh biểu tượng với nữ chủ tịch HĐQT, tỷ lệ nữ trong cơ cấu thực tế lại đi xuống.

Woori Financial Group cũng giảm từ 2 xuống còn 1 thành viên nữ, mức thấp nhất trong nhóm 4 tập đoàn tài chính lớn.

Khoảng cách giữa các tập đoàn vì thế nới rộng hơn. Một số đơn vị vẫn duy trì hoặc cải thiện đa dạng giới, nhưng xét toàn cục, chưa thể coi đây là một xu hướng mở rộng rõ ràng và bền vững.

Một điểm đáng chú ý khác là dấu ấn của giới học thuật vẫn rất đậm trong cơ cấu HĐQT độc lập. KB Financial Group cho biết tỷ lệ thành viên xuất thân từ giới học thuật đã giảm, nhưng vẫn ở mức 42%, chiếm tỷ trọng lớn trong hội đồng.

Tại Shinhan Financial Group, cơ cấu này cũng chưa thay đổi đáng kể khi phần lớn các trường hợp được tái bổ nhiệm vẫn là nhân sự xuất thân từ giới học thuật.

Điều đó cho thấy, dù các vị trí bổ nhiệm mới đã mở rộng theo hướng thực tiễn hơn, cơ chế tái bổ nhiệm vẫn chủ yếu duy trì cấu trúc nhân sự cũ. Vì vậy, thay đổi về chuyên môn là có thật, nhưng thay đổi mang tính cơ cấu đối với tính đa dạng và mức độ độc lập của HĐQT vẫn còn hạn chế.

Theo dữ liệu về thu nhập năm ngoái của nhân viên và thành viên HĐQT độc lập do Liên đoàn Ngân hàng công bố, thù lao bình quân của thành viên HĐQT độc lập tại KB Financial Group là 88,76 triệu won, Shinhan Financial Group là 92,58 triệu won, Hana Financial Group là 80,60 triệu won và Woori Financial Group là 71,89 triệu won.

Bình quân, mức thù lao của thành viên HĐQT độc lập tại 4 tập đoàn tài chính lớn vào khoảng 83 triệu won.

Với mức thù lao này, vai trò của thành viên HĐQT độc lập không thể chỉ dừng ở tư vấn, mà phải thể hiện rõ năng lực giám sát ban điều hành và kiểm soát nội bộ. Trong bối cảnh các sự cố tài chính tái diễn, kỳ vọng đối với HĐQT cũng tăng lên, theo hướng phải trở thành một cơ chế kiểm soát thực chất thay vì chỉ mang tính hình thức.

Dù vậy, cơ cấu bổ nhiệm lần này cho thấy một khoảng cách nhất định giữa thông điệp và thực tế. Trong khi các tập đoàn nhấn mạnh quy trình đề cử độc lập, thay đổi chủ yếu vẫn tập trung ở nhóm bổ nhiệm mới, còn các đợt tái bổ nhiệm phần lớn tiếp tục duy trì mô thức nhân sự cũ.

Tổng thể, đợt kiện toàn HĐQT độc lập năm nay đã tạo ra tiến triển nhất định về mặt chuyên môn, đặc biệt ở các lĩnh vực pháp lý, bảo vệ người tiêu dùng tài chính và AI. Tuy nhiên, các vấn đề cốt lõi như giảm sự lệch về giới học thuật, cải thiện đa dạng giới và nâng hiệu quả giám sát thực chất vẫn là bài toán chưa được giải quyết triệt để.

Một đại diện trong ngành tài chính cho biết: “Năng lực chuyên môn của HĐQT đã được củng cố rõ rệt, nhưng để bảo đảm tính đa dạng và độc lập thực chất của thành viên HĐQT độc lập, dường như vẫn cần một đợt cải tổ sâu hơn.”