Ngày Cá tháng Tư thường gắn với những tin đồn và câu chuyện khó tin. Nhưng trên thị trường tiền số, ranh giới giữa trò đùa và tài sản đầu cơ nhiều khi rất mong manh. Những năm gần đây, không ít memecoin ra đời từ các ý tưởng tưởng như vô nghĩa vẫn thu hút hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ USD, qua đó phơi bày rõ tính đầu cơ và tâm lý đám đông của thị trường.

Ngày 1/4, trang tin blockchain BeInCrypto đã điểm lại 4 trường hợp memecoin nghe như chuyện đùa nhưng từng diễn ra ngoài thực tế, đồng thời lưu ý nhà đầu tư cần thận trọng trước khi xuống tiền.

FARTCOIN: từ một câu đùa thành memecoin tỷ USD

Một trong những ví dụ tiêu biểu là FARTCOIN, đồng coin được cộng đồng gọi vui là “coin xì hơi”. Token này xuất hiện trên Solana vào tháng 10/2024, bắt nguồn từ một câu đùa đơn giản do chatbot AI đưa ra. Tuy nhiên, cộng đồng nhanh chóng biến ý tưởng này thành một tài sản đầu cơ thực sự. Chỉ sau 3 tháng, vốn hóa của FARTCOIN đã vượt 1 tỷ USD, nhanh hơn đáng kể so với Dogecoin.

Đến tháng 1/2025, vốn hóa FARTCOIN tăng lên khoảng 2,5 tỷ USD, mức đỉnh của token này. Dù vậy, tới tháng 4/2026, giá đã giảm hơn 90%. Việc đồng coin này vẫn từng lọt nhóm tiền số có quy mô lớn cho thấy dòng tiền trên thị trường nhiều khi không đi theo logic giá trị cơ bản.

SLERF: đốt nhầm tiền presale nhưng vẫn bùng nổ

Một trường hợp khác còn khó tin hơn là SLERF. Dự án này huy động khoảng 10 triệu USD ngay sau khi ra mắt thông qua presale, nhưng nhà phát triển lại vô tình đốt nhầm toàn bộ số tiền huy động cùng lượng token dành cho thanh khoản.

Trong điều kiện thông thường, một sự cố như vậy có thể khiến dự án sụp đổ ngay lập tức. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường lại đi theo hướng ngược lại. Làn sóng đầu cơ đẩy khối lượng giao dịch tăng vọt, kéo vốn hóa SLERF lên tới 450 triệu USD.

Dù phần lớn giá trị sau đó vẫn bốc hơi, sự kiện này cho thấy ngay cả một thất bại nghiêm trọng cũng có thể bị biến thành chất xúc tác đầu cơ trên thị trường tiền số.

QUANT: nhà phát triển 13 tuổi xả hàng, vốn hóa vẫn tăng mạnh

Tháng 11 cùng năm, thị trường tiếp tục chứng kiến một câu chuyện gây tranh cãi khác. Một thiếu niên 13 tuổi phát hành token QUANT trên Pump.fun trong lúc livestream, sau đó chốt lời khoảng 30.000 USD và bán ra gần như ngay lập tức.

Khi đoạn video lan truyền theo thời gian thực, cộng đồng lại đổ xô mua vào, như một phản ứng trước hành động xả hàng của nhà phát triển. Chỉ trong vài giờ, vốn hóa QUANT tăng lên 35 triệu USD.

Điều trớ trêu là nếu tiếp tục nắm giữ, phần token của cậu bé này có thể đã trị giá hơn 1 triệu USD. Sau vụ việc, danh tính của nhà phát triển bị lộ và em phải đối mặt với nhiều lời đe dọa, trong khi token này cũng gần như cạn thanh khoản.

USELESS: càng “không có gì”, càng hút chú ý

USELESS là một trường hợp khác khiến thị trường bất ngờ theo cách riêng. Ra mắt trong năm 2025, dự án ngay từ đầu đã công khai rằng gần như không có gì để hứa hẹn: không lộ trình, không tiện ích, không nhà đầu tư chống lưng.

Tuy nhiên, chính cách tiếp cận tối giản và mức độ minh bạch cực đoan đó lại thu hút sự chú ý của giới đầu cơ. Vốn hóa USELESS từng tăng lên 450 triệu USD và được niêm yết trên các sàn lớn. Sau đó, giá có giảm nhưng vẫn duy trì ở một quy mô nhất định.

Đáng chú ý, khác với nhiều memecoin khác, USELESS không ghi nhận một vụ rug pull quy mô lớn hay cú sụp đổ hoàn toàn. Dự án thậm chí còn được một bộ phận cộng đồng xem là “memecoin trung thực nhất”.

Điểm chung của cả 4 trường hợp là dòng tiền vẫn đổ vào dù gần như không có nền tảng nào ngoài đầu cơ. Chúng cho thấy vốn có thể tập trung rất nhanh ngay cả khi dự án không có sản phẩm, công nghệ hay trường hợp sử dụng rõ ràng.

Theo dữ liệu được BeInCrypto dẫn lại, trong vô số token trên thị trường, phần lớn cuối cùng đều mất giá trị. Dù vậy, vẫn có những trường hợp hút lượng vốn khổng lồ trong thời gian ngắn và tạo ra biến động lớn.

Các phân tích cho thấy quyết định đầu tư trong phân khúc memecoin thường bị chi phối bởi câu chuyện, meme và tâm lý đám đông nhiều hơn là mức độ hoàn thiện về công nghệ. Vì vậy, giới chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên mặc định mọi memecoin đều là lừa đảo, nhưng cần thực hiện các bước kiểm tra cơ bản để hạn chế rủi ro.

Những yếu tố cần rà soát gồm danh tính nhà sáng lập và đội ngũ phát triển, khả năng vận hành thực tế của sản phẩm, việc hợp đồng thông minh đã được kiểm toán hay chưa, cũng như cấu trúc phân bổ token có công bằng hay không. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần đánh giá liệu giá token đang được dẫn dắt bởi trào lưu và bầu không khí đầu cơ, hay bởi giá trị sử dụng thực tế.