Một nghiên cứu do Google Quantum AI dẫn dắt, với sự tham gia của giới học thuật và Ethereum Foundation, cảnh báo các blockchain lớn như Bitcoin và Ethereum có thể đối mặt rủi ro bảo mật nghiêm trọng nếu máy tính lượng tử phát triển nhanh hơn dự kiến. Trong báo cáo này, XRP Ledger (XRPL) được nhắc đến như một trong số ít mạng đã bắt đầu thử nghiệm các hướng tiếp cận hậu lượng tử.

Theo The Crypto Basic ngày 31/3, nhóm nghiên cứu cho rằng khi xuất hiện máy tính lượng tử đủ mạnh, mật mã đường cong elliptic (ECC) - nền tảng bảo mật cốt lõi của nhiều blockchain - có thể bị bẻ khóa trong thời gian ngắn.

Điểm mấu chốt của nghiên cứu nằm ở thời gian phản ứng. Các tác giả nhận định rằng một khi điện toán lượng tử vượt qua ngưỡng nhất định, chi phí bẻ khóa ECC có thể giảm mạnh. Khi đó, một cuộc tấn công thậm chí có thể diễn ra chỉ trong vài phút. Báo cáo nêu ra kịch bản tấn công “on-spend”, tức can thiệp vào giao dịch ngay trong lúc mạng lưới đang xử lý trước khi được xác nhận cuối cùng, từ đó làm gia tăng nguy cơ bị chiếm đoạt. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho biết họ không công bố phương thức tấn công cụ thể mà sử dụng bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) để chứng minh rủi ro.

Một điểm đáng chú ý khác là XRPL được đưa ra như ví dụ về sự chuẩn bị sớm cho bảo mật hậu lượng tử. Báo cáo cho biết đây là một trong số ít blockchain đang thử nghiệm công nghệ kháng lượng tử, đồng thời xác nhận các nghiên cứu liên quan vẫn đang được triển khai. Trong cộng đồng, Vet - được biết đến là một validator của XRPL - đã chia sẻ nội dung nghiên cứu, qua đó làm dấy lên thêm nhiều thảo luận.

Báo cáo cũng cho thấy mức độ rủi ro có thể khác nhau tùy cấu trúc từng blockchain. Một số mạng như Ethereum và Solana có thể đối mặt rủi ro tăng dần theo thời gian do cách công khai khóa hoặc do đặc điểm của mô hình tài khoản cũ. Trong khi đó, XRPL hỗ trợ “key rotation”, tức cơ chế xoay vòng khóa cho phép thay khóa mã hóa mà vẫn giữ nguyên tài khoản. Cấu trúc này được đánh giá là mang lại dư địa ứng phó linh hoạt hơn, dù chưa thể giải quyết triệt để mối đe dọa từ điện toán lượng tử và mới chỉ đóng vai trò nền tảng cho các nâng cấp về sau.

Nghiên cứu cũng đề cập khả năng sức hấp dẫn đối với các cuộc tấn công sẽ tăng lên khi smart contract và tài sản token hóa tiếp tục mở rộng. Theo nhóm tác giả, những mạng xử lý khối tài sản có giá trị cao, đặc biệt là tài sản thực được token hóa (RWA), có thể chịu rủi ro an ninh lớn hơn. Việc XRPL mở rộng ứng dụng trong mảng token hóa tài sản, trong đó có trái phiếu kho bạc Mỹ, cũng được đặt trong bối cảnh này.

Phản ứng của thị trường và cộng đồng hiện tập trung vào nhu cầu phải chuẩn bị từ sớm. Một số ý kiến cho rằng XRPL có sự chuẩn bị sớm hơn, nhưng nghiên cứu không khẳng định bất kỳ mạng nào đã “miễn nhiễm” với mối đe dọa lượng tử. Thay vào đó, báo cáo nhấn mạnh an ninh hậu lượng tử không còn là câu chuyện của tương lai xa mà đã trở thành vấn đề hiện hữu của ngành blockchain.

Ở góc độ rộng hơn, báo cáo đặt ra hai vấn đề cho toàn ngành. Thứ nhất là điện toán lượng tử có thể tăng tốc nhanh đến đâu so với các giả định hiện nay. Thứ hai là từng blockchain sẽ phản ứng linh hoạt và kịp thời đến mức nào trước sự thay đổi đó. Theo nhóm nghiên cứu, những khác biệt trong cấu trúc tài khoản - chẳng hạn cơ chế key rotation - có thể trở thành yếu tố quyết định, tạo ra chênh lệch lớn về tốc độ và chi phí khi các mạng chuyển sang mô hình bảo mật hậu lượng tử.