Lo ngại về “rủi ro lượng tử” đang quay trở lại thị trường tiền mã hóa sau khi một số nghiên cứu mới cho rằng máy tính lượng tử có thể phá hệ mật mã của blockchain Bitcoin với số qubit thấp hơn đáng kể so với các ước tính trước đây.

Theo CoinDesk ngày 31/3, các công trình khoa học mới từ nhóm nghiên cứu của Google và Viện Công nghệ California (Caltech) đã làm gia tăng quan ngại về mức độ an toàn của Bitcoin và Ethereum.

Điểm đáng chú ý nằm ở việc ước tính quy mô qubit cần thiết đã giảm mạnh. Nhóm Google cho rằng một máy tính lượng tử có dưới 500.000 qubit cũng có thể phá mã Bitcoin, thấp hơn nhiều so với nhận định phổ biến trước đó là cần tới vài triệu qubit. Trong khi đó, một nghiên cứu riêng của Caltech và startup lượng tử Orotomic cho rằng hệ thống khoảng 26.000 qubit có thể vô hiệu hóa chuẩn mã hóa của Bitcoin và Ethereum trong khoảng 10 ngày.

Những kết quả này làm dấy lên lo ngại về nền tảng bảo mật của thị trường tài sản số. Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole Investments, cảnh báo rằng nếu tấn công lượng tử trở thành hiện thực, niềm tin vào hệ mật mã làm nền tảng cho tài sản mã hóa có thể bị lung lay, cùng với đề xuất giá trị của chúng như một dạng tài sản khan hiếm. Một số phân tích cũng cho rằng khoảng 25-30% tổng nguồn cung Bitcoin có thể nằm trong diện dễ bị tấn công bởi công nghệ lượng tử.

Dù vậy, trong ngành vẫn có quan điểm cho rằng đây chưa phải là rủi ro cận kề mà chủ yếu là vấn đề thời gian. Hashish, managing partner tại Dragonfly, nhận định các kịch bản tấn công ở thời điểm hiện tại vẫn phần lớn mang tính lý thuyết, nhưng đã tạo ra mốc thời gian buộc các mạng lưới phải tính tới nâng cấp. Ông dự báo Bitcoin có thể sẽ phải cân nhắc chuyển sang công nghệ an toàn lượng tử vào khoảng năm 2029.

Thị trường cũng đã phản ứng phần nào trên giá. Trong phiên giao dịch châu Á, Bitcoin vượt 68.000 USD trước khi điều chỉnh về quanh 66.250 USD. Theo phân tích của CoinDesk, ngoài tín hiệu nhu cầu suy yếu, lợi suất thực của trái phiếu tăng cùng áp lực lạm phát cũng đang làm giảm sức hút của các tài sản rủi ro cao và gắn với công nghệ mới như Bitcoin.

Ở chiều ngược lại, những dự án gắn với câu chuyện “kháng lượng tử” lại tăng mạnh. Token của Quantum Resistant Ledger (QRL) tăng khoảng 40% trong 24 giờ, lên 1,62 USD, đưa vốn hóa lên khoảng 127 triệu USD. Dự án này tập trung vào blockchain có khả năng hoạt động an toàn trong môi trường điện toán lượng tử và cho biết nền tảng của mình đã được kiểm toán độc lập, hướng tới khách hàng doanh nghiệp.

Khác biệt kỹ thuật chủ yếu nằm ở cơ chế chữ ký số. Trong khi Bitcoin dựa trên mật mã đường cong elliptic (ECC), QRL sử dụng cơ chế chữ ký an toàn lượng tử dựa trên XMSS (eXtended Merkle Signature Scheme). XMSS dùng cấu trúc chữ ký một lần và được xem là một ứng viên của mật mã hậu lượng tử nhờ khả năng chống lại việc bị giải mã ngay cả khi có máy tính lượng tử.

Diễn biến mới cho thấy thị trường đang theo dõi hai vấn đề chính. Thứ nhất là rủi ro lượng tử có thể ảnh hưởng tới tâm lý đầu tư với Bitcoin đến đâu, nhất là trong bối cảnh bất ổn vĩ mô và địa chính trị còn hiện hữu. Thứ hai là liệu các dự án kháng lượng tử như QRL có được định giá lại khi lo ngại này lan rộng hay không. Điện toán lượng tử vẫn chủ yếu ở giai đoạn lý thuyết, nhưng thị trường đã bắt đầu phản ánh kịch bản đó vào giá và câu chuyện đầu tư.