Trong suốt 50 năm, Apple không chỉ nổi tiếng vì tạo ra sản phẩm mới mà còn nhiều lần thúc đẩy thị trường bằng cách loại bỏ những công nghệ từng rất phổ biến. Từ ổ đĩa mềm, ổ đĩa quang đến Flash hay jack 3,5 mm, các quyết định này thường gây tranh cãi lúc ban đầu nhưng về sau lại góp phần định hình hướng đi của toàn ngành.

Ngày 29/3/2026, Engadget nhận định Apple không chỉ góp phần mở ra kỷ nguyên PC, smartphone và thiết bị đeo, mà còn nhiều lần tái định hình thị trường thông qua việc “khai tử” các chuẩn công nghệ quen thuộc.

Theo Engadget, Apple thường lặp lại cùng một chiến lược: công bố thay đổi gây tranh cãi, chấp nhận phản ứng ban đầu từ người dùng, rồi dần kéo các đối thủ đi theo. Trang công nghệ này cho rằng Apple nhiều lần nhìn ra xu hướng không thể đảo ngược và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi của thị trường.

Một trong những ví dụ tiêu biểu là iMac G3 ra mắt năm 1998. Khi đó, Apple loại bỏ ổ đĩa mềm, thành phần vẫn còn phổ biến trên PC, để chuyển sang hệ thống kết nối lấy USB làm trung tâm. Ở thời điểm đó, đây bị xem là bước đi quá sớm, nhưng về sau lại phù hợp với xu hướng khi thiết bị lưu trữ USB và dịch vụ đám mây ngày càng phổ biến.

Apple cũng nhiều lần sẵn sàng thay thế chính những sản phẩm từng làm nên thành công của mình. iPod từng thống trị thị trường máy nghe nhạc, nhưng dần mất vai trò sau khi iPhone xuất hiện năm 2007. Ngay sau đó, Apple ra mắt iPod touch, qua đó thúc đẩy nhanh hơn xu hướng nghe nhạc trên smartphone. Hãng lần lượt ngừng bán iPod classic vào năm 2014, iPod nano và iPod shuffle vào năm 2017, trước khi khai tử iPod touch vào tháng 5/2022.

Sự thay đổi này cũng thể hiện rõ trong cách nhập liệu. Trong bối cảnh thị trường điện thoại khi đó còn phụ thuộc vào bàn phím vật lý, iPhone đã đưa màn hình cảm ứng điện dung và bàn phím phần mềm trở thành trung tâm trải nghiệm. Ban đầu, cách tiếp cận này bị cho là bất tiện, nhưng về sau những ưu điểm như khả năng phóng to màn hình, gợi ý nhập liệu và hỗ trợ đa ngôn ngữ đã giúp nó trở thành chuẩn chung của ngành.

Ở mảng laptop, thiết kế mỏng nhẹ tiếp tục kéo theo một đợt loại bỏ khác. Năm 2008, MacBook Air trở thành mẫu máy đầu tiên của Apple không còn ổ đĩa quang tích hợp. Khi đó, người dùng phải dùng ổ đĩa ngoài hoặc chia sẻ dữ liệu qua mạng. Tuy nhiên, khi đám mây và streaming phát triển mạnh, ổ đĩa quang nhanh chóng bị đẩy ra khỏi thị trường.

Trên môi trường web, Apple cũng theo đuổi cách tiếp cận tương tự. Hãng từ chối hỗ trợ Adobe Flash trên iPhone và iPad. Trong bức thư ngỏ “Thoughts on Flash”, Steve Jobs nêu ra các vấn đề về bảo mật cũng như hạn chế về hiệu quả trong môi trường cảm ứng. Quyết định này đã thúc đẩy các nhà phát triển chuyển sang những tiêu chuẩn mở như HTML5, trước khi Flash chính thức chấm dứt vào năm 2020.

Một trong những thay đổi gây tranh cãi nhất là việc Apple loại bỏ jack 3,5 mm trên iPhone 7 vào năm 2016. Hãng gọi đây là hành động thể hiện “dũng khí”, đồng thời nhấn mạnh xu hướng chuyển sang kết nối không dây và ra mắt AirPods cùng thời điểm để thúc đẩy thị trường. Dù ban đầu gây bất tiện vì người dùng phải dùng adapter, tai nghe không dây sau đó đã nhanh chóng trở nên phổ biến.

Cũng trong năm 2016, MacBook Pro loại bỏ hàng loạt cổng kết nối cũ để chuyển sang USB-C, làm bùng lên tranh luận về tình trạng “dongle” tràn lan. Dù vậy, quyết định này vẫn trở thành cú hích giúp hệ sinh thái USB-C mở rộng nhanh hơn. Về sau, Apple cũng điều chỉnh chiến lược khi đưa trở lại một số cổng kết nối.

Theo Engadget, lịch sử của Apple không chỉ là câu chuyện liên tục bổ sung cái mới, mà còn là chuỗi quyết định chủ động loại bỏ cái cũ. Dù không phải lần nào cũng được đón nhận ngay, ảnh hưởng của Apple vẫn thể hiện rõ khi cả ngành cuối cùng dịch chuyển theo các xu hướng như USB, giao diện cảm ứng, điện toán đám mây và âm thanh không dây. Tuy nhiên, cũng có những quyết định sau đó phải điều chỉnh, khiến câu hỏi về lần “khai tử” tiếp theo của Apple vẫn là chủ đề được giới công nghệ theo dõi sát sao.