Reid Hoffman, nhà đồng sáng lập LinkedIn, cho rằng AI chưa thể tạo ra ngay một sản phẩm SaaS hoàn chỉnh chỉ bằng vài prompt. Tuy nhiên, công nghệ này đang thực sự làm giảm rào cản gia nhập thị trường, buộc các doanh nghiệp phần mềm phải xem AI là năng lực cốt lõi nếu muốn duy trì sức cạnh tranh.

Ý kiến của Hoffman được đưa ra trong bối cảnh kịch bản “SaaSpocalypse” – tức AI sẽ phá vỡ ngành phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) – vẫn là chủ đề gây nhiều tranh luận.

Trong bài đăng mới đây trên mạng xã hội X, Hoffman nói việc cho rằng chỉ cần vài dòng prompt là có thể tạo ra phần mềm nhân sự, nền tảng quản lý công nợ phải thu hay hệ thống CRM cho doanh nghiệp là không thực tế. Theo ông, ngay cả khi tạm gác các vấn đề về bảo mật và tuân thủ phát sinh từ việc sinh mã tự động để xây dựng hệ thống trả lương, phần mềm không phải thứ có thể “viết xong một lần là hết”.

Ông nhấn mạnh phần mềm là một hệ thống sống, đòi hỏi bảo trì, kiểm thử, bảo mật, tuân thủ quy định và cải tiến liên tục. Vì vậy, nhận định “mô hình SaaS hiện nay đang bị lung lay” hoàn toàn khác với việc “sẽ không còn ai bán phần mềm nữa”.

Dù vậy, Hoffman đồng tình rằng AI đang tạo ra thay đổi đáng kể đối với mô hình kinh doanh SaaS. Theo ông, những công ty tiếp tục vận hành theo cách cũ sẽ ngày càng khó tồn tại.

Hoffman cho rằng nhận định “mô hình SaaS trước đây khó có thể được giữ nguyên” là có cơ sở. Trước kia, khi các sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu khách hàng còn khan hiếm, doanh nghiệp có thể dựa vào độ ổn định của sản phẩm để duy trì biên lợi nhuận 40-50%. Nhưng hiện nay, nhờ AI, rào cản gia nhập về nguồn lực kỹ sư đã giảm xuống, khiến lợi thế phòng thủ truyền thống của các công ty SaaS mỏng đi.

Theo Hoffman, thay đổi cốt lõi của thị trường SaaS dưới tác động của AI là phần mềm muốn giữ được năng lực cạnh tranh sẽ phải tích hợp AI vào trung tâm của sản phẩm.

Ông dự báo lợi thế cạnh tranh mới sẽ nằm ở khả năng đưa AI vào từng lĩnh vực theo cách đủ sâu và tinh vi. Những doanh nghiệp xây dựng được tác nhân CRM có thể tự cải thiện quy trình bán hàng, hiểu pipeline doanh thu sâu hơn cả chuyên viên phân tích và sở hữu hạ tầng backend mạnh, được tối ưu cho từng miền nghiệp vụ, sẽ có lợi thế bền vững hơn.

Theo ông, các doanh nghiệp lớn hiện nay vẫn có thể trụ vững nếu nhận ra xu hướng này. Ngược lại, những công ty không thích nghi sẽ bị đào thải, dù quá trình đó có thể diễn ra chậm hơn so với nhiều dự báo trên thị trường.

Hoffman cũng cho rằng AI có thể khiến quy mô thị trường phần mềm tiếp tục mở rộng.

Ông nói khi thị trường chuyển từ on-premise sang cloud SaaS, thế giới không hề chấm dứt mà ngược lại còn mở ra một thị trường lớn hơn. Theo ông, quá trình chuyển từ cloud sang mô hình “AI-native” cũng có thể diễn ra theo logic tương tự. Hoffman viện dẫn nghịch lý Jevons (Jevons' Paradox), cho rằng khi chi phí phát triển phần mềm giảm mạnh, nhu cầu đối với phần mềm sẽ tăng vọt.

Về doanh thu, ông nhận định thay đổi là điều khó tránh. Theo Hoffman, mô hình nạp trước ngân sách token rồi sử dụng như điện, nước có thể trở nên phổ biến hơn. Ông gợi ý có thể hình dung một công ty CRM tái cấu trúc cách tính phí dựa trên mức sử dụng tài nguyên tính toán và quy mô triển khai.

Dù dự báo mô hình kinh doanh sẽ biến động mạnh, Hoffman cho rằng các lợi thế truyền thống như hiệu ứng mạng lưới, quan hệ khách hàng và lợi thế dữ liệu vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng trong cuộc chơi SaaS. Ông nhận định khi AI có thể khai thác dữ liệu độc quyền, giá trị của dữ liệu khan hiếm thậm chí còn tăng lên. Những doanh nghiệp sở hữu hệ thống AI được huấn luyện từ nhiều năm dữ liệu quy trình làm việc cũng sẽ có hiệu ứng khóa khách hàng mạnh hơn.