Google vừa công bố TurboQuant, công nghệ mới được cho là có thể nâng hiệu quả sử dụng bộ nhớ của mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) lên tới 6 lần. Thông tin này lập tức làm dấy lên lo ngại nhu cầu chip nhớ cho AI có thể suy yếu, kéo theo làn sóng chốt lời trên thị trường và khiến cổ phiếu các hãng bán dẫn bộ nhớ toàn cầu đồng loạt giảm mạnh.

Theo CNBC ngày 26/3 (giờ địa phương), TurboQuant là công nghệ nén KV cache - vùng lưu trữ các giá trị tính toán trước đó, một thành phần quan trọng trong quá trình vận hành mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Google cho biết cách tiếp cận này có thể giảm dung lượng bộ nhớ cần cho tác vụ AI xuống còn 1/6 so với trước đây, đồng thời cải thiện đáng kể tốc độ suy luận.

Diễn biến trên khiến thị trường chú ý vì nó cho thấy cấu trúc của ngành AI, vốn lâu nay phụ thuộc lớn vào nguồn cung chip nhớ hiệu năng cao, có thể chịu tác động từ các cải tiến ở tầng phần mềm.

Ngay sau thông tin từ Google, áp lực bán lan rộng trên thị trường bán dẫn toàn cầu. Tại Mỹ, cổ phiếu SanDisk và Micron đi xuống. Tại Hàn Quốc, SK hynix và Samsung Electronics lần lượt mất gần 6% và gần 5%. Cổ phiếu Kioxia tại Nhật Bản cũng giảm khoảng 6%, cho thấy đà bán diễn ra trên diện rộng.

Giới đầu tư lo ngại công nghệ mới có thể làm giảm nhu cầu đối với các dòng chip nhớ cao cấp như bộ nhớ băng thông cao (HBM), hiện được các tập đoàn công nghệ lớn như Google và OpenAI sử dụng trong huấn luyện và suy luận AI. Đây được xem là nguyên nhân trực tiếp khiến nhóm cổ phiếu chip nhớ chịu áp lực mạnh trong phiên.

Một số chuyên gia so sánh nghiên cứu lần này với trường hợp DeepSeek của Trung Quốc, từng gây chấn động thị trường nhờ mô hình AI hiệu suất cao. Theo họ, lĩnh vực này vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục tối ưu tốc độ suy luận, mức tiêu thụ điện năng và dung lượng bộ nhớ sử dụng.

Dù vậy, nhiều nhà phân tích cũng cho rằng đổi mới công nghệ không đồng nghĩa nhu cầu chip sẽ suy giảm trên toàn thị trường. Ray Wang, nhà phân tích tại SemiAnalysis, nhận định khi các nút thắt về hiệu năng được tháo gỡ, phần cứng AI có thể được khai thác hiệu quả hơn, từ đó mở đường cho sự xuất hiện của những mô hình huấn luyện mạnh hơn. Khi mô hình tiếp tục nâng cấp, nhu cầu đối với phần cứng cao cấp vẫn khó tránh khỏi.

Một quan điểm khác cho rằng nhịp giảm lần này chủ yếu phản ánh hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng nóng của nhóm cổ phiếu bộ nhớ. Trong 12 tháng qua, Samsung Electronics tăng 200%, trong khi Micron và SK hynix tăng hơn 300%, tạo động lực để nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận khi xuất hiện thông tin bất lợi.

Ben Barringer, chuyên gia của công ty quản lý tài sản Anh Quilter Cheviot, đánh giá thông báo của Google chỉ là một bước tiến mang tính tiệm tiến, chưa đủ để phá vỡ triển vọng nhu cầu dài hạn. Theo ông, mặt bằng giá chip nhớ vẫn ở mức cao, trong khi tình trạng thiếu cung tiếp tục hỗ trợ lợi nhuận của các doanh nghiệp lớn.

Về tổng thể, TurboQuant được xem là một bước tiến trong quá trình phát triển của ngành AI, giúp nâng hiệu quả vận hành mô hình nhưng khó tạo ra thay đổi tức thì đối với cấu trúc dài hạn của thị trường bộ nhớ. Các chuyên gia cho rằng công nghệ này có thể phần nào làm dịu nhu cầu với chip nhớ cao cấp, song đà nâng cấp liên tục của các mô hình AI vẫn sẽ giữ nhu cầu toàn thị trường ở mức ổn định, qua đó tiếp tục hỗ trợ kết quả kinh doanh của các hãng bán dẫn lớn.