Cuộc cạnh tranh trên thị trường AI đang ngày càng xoay quanh chi phí token, thay vì chỉ tập trung vào hiệu năng mô hình. Dữ liệu mới cho thấy các công ty AI Trung Quốc đang gia tăng hiện diện nhờ lợi thế giá rẻ, qua đó vượt đối thủ Mỹ về lượng token tiêu thụ.

Theo Financial Times ngày 26/3 (giờ địa phương), dữ liệu từ OpenRouter, nền tảng theo dõi lượng sử dụng các mô hình AI, cho thấy từ tháng 2 năm nay, các mô hình AI Trung Quốc như DeepSeek và MiniMax đã vượt các đối thủ Mỹ về lượng token tiêu thụ. Tính đến ngày 20/3, lượng token sử dụng của mô hình MiniMax M2.5 đã tăng 476% so với một tháng trước.

Token là đơn vị đo lượng văn bản, mã lệnh hoặc dữ liệu mà mô hình AI xử lý, và đang trở thành một chỉ số quan trọng của ngành. CEO của Nvidia Jensen Huang từng gọi đây là “yếu tố cốt lõi dẫn dắt nền kinh tế AI”.

Do các nhà phát triển phải trả phí theo số token sử dụng, chỉ số này được xem là thước đo có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mô hình được thị trường chấp nhận.

Hiện khoảng cách giá token giữa các nhà cung cấp là rất lớn.

Các công ty Trung Quốc như MiniMax và Moonshot tính phí 2-3 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra. Trong khi đó, Claude Sonnet 4.5 của Anthropic có giá khoảng 15 USD, cao gấp gần 6 lần.

FT dẫn lời Terry Zhang, một nhà phát triển tại Hong Kong, cho biết trước đây ông chỉ sử dụng Claude. Hiện nay, 80% công việc của ông đã chuyển sang mô hình Kimi của Moonshot, giúp giảm chi phí xuống còn 50 USD mỗi ngày. Nếu chỉ dùng Claude, chi phí hằng ngày có thể lên tới 900 USD.

Khoảng cách chi phí này có thể còn nới rộng hơn khi AI được ứng dụng ngày càng sâu rộng.

Ví dụ, nếu một chatbot đơn giản cần khoảng 30.000 token để tóm tắt tác phẩm Hamlet của Shakespeare, thì một AI agent có thể tiêu thụ tới 20 triệu token cho một tác vụ lập trình đơn giản. Will Liang, CEO công ty tư vấn công nghệ Amplify AI Group tại Sydney, cho biết khi agent sử dụng tới hàng triệu token mỗi ngày, ngay cả chênh lệch giá nhỏ trên mỗi token cũng có thể trở thành khoản chi đáng kể. Càng nhiều agent được triển khai, lợi thế chi phí càng nghiêng về các công ty Trung Quốc.

Dù vậy, khả năng duy trì lợi thế của các công ty Trung Quốc vẫn còn là dấu hỏi. Mô hình GLM-5 của Zhipu AI từng vào nhóm dẫn đầu trên OpenRouter trong tháng 2, nhưng sau đó gặp sự cố dịch vụ do không chịu nổi nhu cầu tăng vọt.

Sau khi công ty xin lỗi và tăng giá, cổ phiếu của doanh nghiệp này đã giảm 22% chỉ trong một ngày, khiến vốn hóa thị trường bốc hơi hơn 10 tỷ USD.