Khi nguy cơ từ máy tính lượng tử ngày càng rõ nét, câu hỏi đặt ra với ngành blockchain không chỉ là có giải pháp kỹ thuật hay không, mà là các mạng lưới có thể nâng cấp đủ nhanh như thế nào. Theo Cointelegraph ngày 26/3, thị trường đang theo dõi sát khả năng các blockchain, đặc biệt là mạng công khai như Bitcoin và Ethereum, chuyển sang mô hình bảo mật mới một cách hiệu quả.

Về lý thuyết, máy tính lượng tử có thể phá vỡ các cơ chế chữ ký số và mã hóa hiện nay, từ đó tạo ra rủi ro lớn đối với an ninh blockchain. Để đối phó, ngành công nghệ đang thúc đẩy việc áp dụng mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography, PQC). Trước đó, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) đã ban hành hướng dẫn yêu cầu các hệ thống liên bang hoàn tất quá trình chuyển đổi sang chuẩn an toàn trước máy tính lượng tử trước năm 2035.

Tuy nhiên, tốc độ ứng phó không giống nhau giữa các loại blockchain. Một số ý kiến cho rằng các mạng blockchain phục vụ tổ chức có thể phản ứng nhanh hơn nhờ cơ chế quản trị tập trung hơn. BOLT Technologies hiện đang thử nghiệm một hệ thống cho phép chuyển đổi giữa nhiều cơ chế chữ ký mật mã khác nhau, phối hợp cùng Canton Network.

Canton Network là một blockchain phục vụ các định chế tài chính được quản lý, được thiết kế để đáp ứng yêu cầu về kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro và quyền riêng tư. Trong bối cảnh NIST đã đưa ra lộ trình cụ thể, các tổ chức thuộc diện giám sát được cho là có khả năng phản ứng sớm hơn do chịu áp lực cao hơn về an toàn và tuân thủ.

Trong khi đó, các blockchain công khai như Bitcoin đối mặt quy trình thay đổi phức tạp hơn. Mọi điều chỉnh với giao thức Bitcoin đều phải đi qua quy trình Đề xuất Cải tiến Bitcoin (BIP), còn việc triển khai trên thực tế phụ thuộc vào mức độ đồng thuận của cộng đồng người dùng và các bên tham gia mạng lưới.

Ethereum cũng ở trong tình thế tương tự khi các thay đổi cần được thông qua theo quy trình EIP. Dù đội ngũ phát triển lõi đang điều phối các hạng mục kỹ thuật liên quan, quá trình chuyển đổi vẫn có thể chậm hơn đáng kể so với các mạng blockchain có cấp quyền truy cập.

Điểm mấu chốt, theo Cointelegraph, là bài toán ứng phó với máy tính lượng tử không chỉ nằm ở công nghệ. Thách thức lớn hơn là liệu mạng lưới có thể tổ chức quá trình nâng cấp một cách trơn tru và kịp thời hay không.

Yoon Au, CEO của BOLT Technologies, cho rằng phản ứng cần bắt đầu ngay từ khi mối đe dọa máy tính lượng tử được nhận diện. Theo ông, các blockchain có cấp quyền truy cập có thể thích ứng tương đối nhanh nhờ cơ chế ra quyết định gọn hơn và quản trị chặt hơn, trong khi các mạng công khai sẽ cần nhiều thời gian hơn để đạt đồng thuận.

Rủi ro này cũng đang được giới đầu tư theo dõi sát. Mức độ sẵn sàng trước máy tính lượng tử của những mạng như Bitcoin và Ethereum ngày càng trở thành một tiêu chí đánh giá quan trọng. Chiến lược gia Christopher Wood của Jefferies đã loại Bitcoin khỏi danh mục mô hình vì lo ngại rủi ro lượng tử, trong khi Adam Back, CEO của Blockstream, cho rằng phải mất thêm vài thập kỷ nữa mối đe dọa này mới có thể trở thành hiện thực.

Điều đó cho thấy trong kỷ nguyên máy tính lượng tử, cạnh tranh giữa các mạng blockchain có thể không còn chỉ xoay quanh hiệu năng, mà còn là khả năng tự bảo vệ trước một rủi ro mới. Ngay cả khi đã có giải pháp kỹ thuật, lợi thế an ninh cũng khó phát huy nếu mạng lưới không thể triển khai trên thực tế.

Vì vậy, vấn đề nhà đầu tư cần theo dõi không chỉ là thời điểm máy tính lượng tử trở thành mối đe dọa thực sự, mà còn là từng blockchain có thể đạt đồng thuận và hành động nhanh đến đâu trước thời điểm đó.