Cuộc cạnh tranh giữa các mạng Layer2 của Ethereum đang bước vào một giai đoạn mới, khi trọng tâm phát triển của hệ sinh thái chuyển dần về Layer1 theo định hướng của Vitalik Buterin. Trong bối cảnh đó, các dự án Layer2 buộc phải tìm lợi thế riêng ở những mảng mà Ethereum chưa thể đáp ứng đầy đủ, trong đó quyền riêng tư nổi lên như một hướng đi đáng chú ý.

Theo Bankless, dự án được quan tâm nhiều nhất ở chủ đề này hiện là Starknet, mạng Layer2 do StarkWare phát triển. StarkWare bắt đầu xây dựng Starknet từ năm 2018.

StarkWare, công ty do một đồng sáng lập Zcash thành lập, từ lâu đã xem quyền riêng tư là một trọng tâm phát triển. Sản phẩm mới nhất thể hiện rõ định hướng này là STRK20, một chuẩn token cho phép các tài sản ERC-20 được xử lý theo cơ chế riêng tư mặc định.

Cốt lõi của STRK20 là mô hình “privacy pool” - một smart contract duy nhất có thể tiếp nhận nhiều loại token ERC-20, bao gồm wrapped Bitcoin, stablecoin, ETH và STRK. Khi nạp tài sản vào pool, người dùng sẽ nhận các “note” được mã hóa. Đây là bản ghi riêng tư thể hiện quyền sở hữu token, trong khi bản thân token vẫn được giữ trong pool.

Cơ chế chuyển note của STRK20 vận hành tương tự mô hình UTXO trên Bitcoin. Khi một note được chuyển đi, note cũ sẽ bị đốt và các note mới sẽ được phát hành tương ứng cho người nhận và phần số dư còn lại. Trên blockchain, giao dịch vẫn hiển thị như giao dịch thông thường, nhưng không để lộ bên gửi đã chuyển bao nhiêu tài sản.

Không chỉ nhấn mạnh yếu tố riêng tư, Starknet cho biết STRK20 cũng được thiết kế kèm theo cơ chế ứng phó với yêu cầu quản lý.

Tính năng này đồng thời được mở rộng sang DeFi. Người dùng có thể dùng note để hoán đổi token hoặc staking. Trong quá trình đó, note sẽ được đốt để rút token khỏi pool, thực hiện giao dịch trên sàn, rồi kết quả lại được trả về dưới dạng note mới. Theo Starknet, toàn bộ quy trình có thể hoàn tất trong một giao dịch, với thời gian xử lý dưới 5 giây và chi phí dưới 0,2 USD.

Các tính năng riêng tư của STRK20 dự kiến được triển khai trên mainnet vào cuối tháng 4. Tài sản chủ lực đầu tiên là strkBTC, phiên bản Bitcoin được xử lý theo cơ chế riêng tư.

Tuy vậy, mô hình này vẫn đối mặt với không ít thách thức. Bankless cho rằng sức ép từ cơ quan thực thi pháp luật đối với các nhà phát triển công nghệ quyền riêng tư là rủi ro hiện hữu, trong đó phiên tòa của Roman Storm, nhà phát triển Tornado Cash, là ví dụ điển hình.

Theo Bankless, những bên tham gia hội đồng kiểm toán STRK20 cũng sẽ phải đối mặt trực tiếp với môi trường thực thi pháp luật ngoài đời thực, thay vì chỉ dừng ở tranh luận lý thuyết. Việc Starknet đưa cơ chế đáp ứng yêu cầu quản lý vào ngay từ giai đoạn thiết kế cũng được xem là xuất phát từ bối cảnh này.