Thanh toán đang nổi lên thành mặt trận cạnh tranh mới trong làn sóng AI agent, khi các tập đoàn công nghệ, công ty thanh toán và doanh nghiệp crypto đồng loạt phát triển hạ tầng cho phép agent tự giao dịch mà không cần người dùng can thiệp trực tiếp.

Nhiều doanh nghiệp lớn đã tham gia cuộc đua xây dựng giao thức thanh toán dành cho AI agent. Năm ngoái, sàn giao dịch tiền số Coinbase cùng Cloudflare — công ty hoạt động trong lĩnh vực điện toán đám mây và bảo mật — đã giới thiệu x402, một giao thức mã nguồn mở hỗ trợ thanh toán cho AI agent. Cũng trong tháng 9 năm ngoái, Google công bố Agent Payment Protocol (AP2), cho phép AI agent thay người dùng thực hiện mua sắm và thanh toán. AP2 hỗ trợ cả thẻ tín dụng lẫn stablecoin.

Dù quy mô thanh toán qua x402 hiện còn nhỏ, giao thức này vẫn thu hút sự chú ý đáng kể trong giới công nghệ nhờ làn sóng quan tâm ngày càng lớn đối với AI agent. Bên cạnh x402, nhiều công nghệ thanh toán khác cho AI agent cũng liên tục xuất hiện.

Ngày 18/3 (giờ địa phương), Stripe - nền tảng thanh toán B2B - cùng Tempo, blockchain layer 1 do Stripe và quỹ đầu tư mạo hiểm Paradigm đồng phát triển, đã ra mắt Machine Payment Protocol (MPP).

MPP là một mạng mã nguồn mở hỗ trợ cả tiền pháp định và tiền mã hóa. Giao thức này cũng tương thích với hạ tầng thanh toán AI hiện có của Stripe. Hiện MPP mới vận hành trên blockchain Tempo, nhưng được thiết kế để có thể mở rộng sang nhiều blockchain và các kênh thanh toán khác.

Matt Huang, đồng sáng lập Tempo và là managing partner của Paradigm, cho biết thanh toán cho AI agent vẫn đang ở giai đoạn đầu và thị trường còn trong quá trình tìm kiếm mô hình tối ưu. Theo ông, mục tiêu của nhóm là xây dựng một giao thức “tối giản nhưng hiệu quả”, đủ mở để bất kỳ ai cũng có thể mở rộng mà không cần xin phép.

Visa, một trong hai mạng lưới thẻ lớn nhất thế giới, cũng tham gia phát triển MPP và phụ trách xây dựng bộ đặc tả kỹ thuật để AI agent có thể thanh toán bằng thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ. Cuy Sheffield, lãnh đạo mảng crypto của Visa, cho biết MPP là giao thức xác định rõ cách AI agent giao tiếp với bên bán.

Visa đồng thời công bố Visa Command Line Interface (CLI) dành cho AI agent.

Theo Visa, bộ công cụ này cho phép nhà phát triển tích hợp và thực hiện thanh toán ngay trong môi trường lập trình mà không cần API key. Nhờ đó, các AI bot, script và quy trình tự động hóa có thể trực tiếp thực hiện thanh toán.

Mạng lưới thẻ vốn đã có hệ sinh thái chấp nhận thanh toán trên phạm vi toàn cầu. Động thái của Visa được đánh giá có thể thúc đẩy tự động hóa hoạt động mua sắm mà không cần thay đổi quy trình kinh doanh hiện có. Với các giao dịch giá trị lớn hoặc phát sinh không thường xuyên, thanh toán bằng thẻ vẫn có thể là lựa chọn hiệu quả.

Ở mảng tiền mã hóa, cuộc đua cũng đang diễn ra sôi động.

Ngày 18/3 (giờ địa phương), The Information cho biết Coinbase - đơn vị đóng vai trò dẫn dắt sự ra đời của x402 - đang xác định thanh toán cho AI agent là một trong những ưu tiên trọng tâm của công ty.

Coinbase muốn mở rộng nguồn thu bằng cách cung cấp hạ tầng cho các AI agent. Chiến lược của công ty là thúc đẩy thanh toán giữa các agent thông qua stablecoin USDC và blockchain Base do Coinbase phát triển, qua đó tạo thêm doanh thu.

Coinbase cũng đang cạnh tranh với startup hạ tầng crypto Zero Hash và Cloudflare để giành vai trò phát hành một stablecoin dự kiến ra mắt trong năm nay, hướng tới mục đích thanh toán cho AI agent.

The Information nhận định Cloudflare có lợi thế nhất định nhờ vị thế trong mảng quản lý lưu lượng web và an ninh mạng. Nếu giành được hợp đồng, công ty có thể đi trước ở mảng thanh toán gắn với lưu lượng Internet do AI agent tạo ra. Stephanie Cohen, giám đốc chiến lược của Cloudflare, cho biết tỷ trọng agent và bot trong lưu lượng Internet đang tăng dần, đồng thời nhận định Internet sẽ cần một chức năng thanh toán mới.