Ngày 18/3, Tổng thống Lee Jae-myung chủ trì cuộc họp tại Phủ Tổng thống về ổn định và bình thường hóa thị trường vốn, đồng thời công bố gói cải cách quy mô lớn nhằm xử lý tình trạng định giá thấp kéo dài của chứng khoán Hàn Quốc, còn được gọi là “Korea Discount”.

Cuộc họp có sự tham dự của khoảng 40 chuyên gia, gồm đại diện cơ quan quản lý tài chính, KRX, doanh nghiệp niêm yết, nhà đầu tư cá nhân và lãnh đạo khối nghiên cứu của các công ty chứng khoán trong và ngoài nước. Nội dung thảo luận tập trung vào các yếu tố bị cho là làm suy giảm tính công bằng của thị trường, như xử lý thao túng giá, cải tổ cơ chế cổ phiếu quỹ và kiểm soát niêm yết chồng chéo.

Phát biểu tại cuộc họp, Tổng thống Lee tuyên bố sẽ xử lý các nhóm thao túng giá ở mức “khiến họ tán gia bại sản”. Theo ông, nhà chức trách không chỉ xử lý hình sự mà còn tịch thu cả nguồn tiền được dùng để thao túng và thu hồi toàn bộ khoản lợi bất chính.

Ông cũng đề cập kế hoạch tăng cường giám sát thông qua cơ chế khoan hồng, theo đó người tố giác hành vi vi phạm có thể được thưởng tối đa 30%, còn những người trong cuộc cung cấp chứng cứ mang tính quyết định sẽ được xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Một nội dung khác được bàn thảo nhiều tại cuộc họp là cách doanh nghiệp niêm yết sử dụng cổ phiếu quỹ. Nhiều ý kiến cho rằng hiệu quả sử dụng vốn của thị trường Hàn Quốc còn thấp, và để việc mua lại cổ phiếu thực sự mang lại lợi ích cho cổ đông, hoạt động hủy cổ phiếu quỹ cần trở thành yêu cầu trọng tâm.

Kim Hak-gyun, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu của Shinyoung Securities, nhận định nhiều doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ nhưng không hủy, mà sử dụng chúng để củng cố quyền kiểm soát. Theo ông, cần có quy định mang tính bắt buộc hoặc cơ chế khuyến khích đủ mạnh để nâng giá trị cho cổ đông.

Kim Dong-won, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu của KB Securities, cũng cho rằng hủy cổ phiếu quỹ là công cụ then chốt để cải thiện tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Ông đề xuất áp dụng chính sách quản trị vốn theo chuẩn mực toàn cầu.

Các đại biểu tham dự cuộc họp cũng đồng tình rằng ưu đãi thuế hiện chủ yếu tập trung vào cổ tức, trong khi việc mua lại và hủy cổ phiếu quỹ cũng cần được áp dụng các chính sách khuyến khích mạnh hơn.

Một trong những đề xuất nổi bật là cần dành ưu đãi đủ lớn, như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, kể cả với lượng cổ phiếu quỹ doanh nghiệp đang nắm giữ và đem hủy, thay vì chỉ áp dụng cho cổ phiếu mới mua lại. Mục tiêu là thúc đẩy doanh nghiệp chủ động nâng giá trị cổ phiếu.

Tổng thống Lee đồng thời chỉ trích mạnh tình trạng niêm yết chồng chéo sau khi tách doanh nghiệp.

Ông nói có những trường hợp nhà đầu tư “mua một cổ phiếu tốt, nhưng đến một ngày mảng kinh doanh cốt lõi bị tách ra để niêm yết riêng, còn công ty cũ chỉ còn cái vỏ”. Theo ông, đây là hành vi làm suy giảm giá trị cổ đông và là vấn đề gắn với cấu trúc chaebol đặc thù của Hàn Quốc.

Hwang Seung-taek, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu của Hana Securities, cho rằng việc liên tục tách công ty con rồi niêm yết lại làm suy giảm giá trị công ty mẹ và bào mòn niềm tin của nhà đầu tư. Ông đề xuất siết chặt khâu thẩm định niêm yết, đặc biệt với các biện pháp bảo vệ cổ đông.

Chính phủ cho biết sẽ rà soát chặt các trường hợp niêm yết chồng chéo không phù hợp, đồng thời bổ sung công cụ pháp lý và thể chế nhằm tăng nghĩa vụ công bố thông tin cũng như bảo vệ tốt hơn quyền lợi của cổ đông thiểu số.

Lee Hyo-seop, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Thị trường Vốn, kêu gọi nâng cấp hệ thống giám sát để loại bỏ các hành vi ghìm giá nhân tạo và tập quán giao dịch không công bằng. Theo ông, chỉ khi tính minh bạch trong công bố thông tin và cơ chế hình thành giá công bằng được bảo đảm, dòng vốn ngoại dài hạn mới có thể quay trở lại một cách bền vững.

Tổng thống Lee cũng đề cập đến thời gian thanh toán sau giao dịch cổ phiếu. Ông cho biết Park Yong-jin, Phó chủ tịch Ủy ban Cải cách Quy định, từng nhắn hỏi vì sao bán cổ phiếu trong ngày hôm nay nhưng phải đến ngày kia mới nhận được tiền. Theo Tổng thống Lee, đây có thể là một trong những vấn đề cần được xem xét điều chỉnh.

Hiện thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang áp dụng chu kỳ thanh toán T+2. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư bán cổ phiếu chỉ nhận tiền sau hai ngày làm việc. Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư mua cổ phiếu có thể nộp trước tiền ký quỹ và hoàn tất phần thanh toán còn lại trong vòng hai ngày giao dịch tiếp theo.

Tham dự cuộc họp, Chủ tịch KRX Jeong Eun-bo cho biết cơ quan này sẽ chuẩn bị theo sát xu hướng quốc tế để bảo đảm hệ thống thanh toán bù trừ không bị chậm lại, thậm chí có thể đi trước thị trường.

Theo ông, nếu giao dịch trong tương lai được triển khai trên nền tảng blockchain, quy trình thanh toán bù trừ có thể được rút gọn đáng kể, thậm chí chuyển sang hình thức chi trả gần như tức thời.