STRC, cổ phiếu ưu đãi của Strategy với mức cổ tức 11,5%/năm, đang trở thành tâm điểm tranh cãi trên thị trường tiền số. Một số ý kiến cho rằng cấu trúc lợi suất cao của sản phẩm này gợi lại mô hình từng dẫn tới cú sập Terra-Luna, trong khi bên ủng hộ xem đây là một hình thức huy động vốn mới gắn với Bitcoin.

Theo BeInCrypto ngày 13/3/2026 (giờ địa phương), STRC là cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn có lãi suất thả nổi, trả cổ tức 11,5%/năm trên mệnh giá 100 USD. Sản phẩm này được triển khai từ tháng 7/2025 với mức khởi điểm khoảng 9%, sau đó lợi suất tiếp tục tăng. Mức sinh lời cao là lý do khiến STRC bị đem so sánh với hệ sinh thái Terra, vốn từng thu hút dòng tiền bằng lợi suất quanh 20%.

Terra là một trong những vụ sụp đổ lớn nhất của thị trường tiền số năm 2022. Stablecoin thuật toán UST được thiết kế để neo theo USD thông qua cơ chế phát hành - đốt với token liên kết là Luna. Khi niềm tin thị trường sụp đổ, làn sóng đổi trả UST tăng mạnh, kéo theo lượng Luna phát hành phình to và giá lao dốc.

Đà giảm của Luna tiếp tục bào mòn niềm tin vào UST, tạo ra vòng xoáy tiêu cực khi áp lực đổi trả ngày càng lớn và nguồn cung Luna tiếp tục tăng. Chỉ trong vài ngày, khoảng 45 tỷ USD vốn hóa đã bốc hơi trong một “death spiral”. Sau đó, đồng sáng lập Terra là Kwon Do-hyung bị tuyên án tù trong vụ án lừa đảo liên quan.

Từ đó, một bộ phận thị trường cho rằng STRC có nét tương đồng với Terra: dùng lợi suất cao để hút vốn, rồi sử dụng dòng tiền đó để củng cố giá trị tài sản nền tảng.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng chỉ ra sự khác biệt lớn về cấu trúc. STRC không phải stablecoin thuật toán mà là cổ phiếu ưu đãi do doanh nghiệp phát hành. Sản phẩm này được hậu thuẫn bởi lượng Bitcoin mà Strategy nắm giữ, đồng thời không có cơ chế ở cấp giao thức cho phép nguồn cung token tăng vô hạn như Terra.

Theo bài viết, STRC được xây dựng trên nền tảng khối tài sản khoảng 730.000 BTC. Vì không có cơ chế phát hành tự động khiến nguồn cung tăng vọt như Terra, nguy cơ đổ vỡ tức thời theo cùng một kịch bản được cho là thấp hơn.

Dù vậy, rủi ro không hề biến mất. Các nhà phân tích nhấn mạnh cổ tức của STRC không phải mức lợi suất cố định được đảm bảo, mà phụ thuộc lớn vào sức khỏe tài chính của doanh nghiệp và diễn biến giá Bitcoin.

Cổ tức của STRC do hội đồng quản trị công ty công bố hằng tháng, đồng nghĩa có thể bị cắt giảm hoặc tạm dừng bất cứ lúc nào. Đây cũng là cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn, không có ngày đáo hạn, không có mức giá sàn hay cơ chế bảo vệ như bảo hiểm tiền gửi. Đáng chú ý, trong cấu trúc vốn, STRC xếp sau trái phiếu doanh nghiệp và một số loại cổ phiếu ưu đãi khác. Công ty cũng có thể tiếp tục phát hành thêm STRC ra thị trường mà không bị giới hạn và không cần cổ đông phê duyệt.

Thực tế, Strategy gần đây đã bán khoảng 3,7 triệu cổ phiếu STRC, huy động khoảng 370 triệu USD để mua thêm Bitcoin. Cách làm này có thể phát huy hiệu quả nếu giá Bitcoin tiếp tục đi lên, nhưng cũng có thể làm áp lực tài chính gia tăng khi thị trường đi xuống.

Hiện giá vốn bình quân số Bitcoin mà công ty nắm giữ được cho là khoảng 75.860 USD. Nếu Bitcoin bước vào một chu kỳ giảm kéo dài, giá trị tài sản hậu thuẫn sẽ suy giảm trong khi nghĩa vụ chi trả cổ tức vẫn có thể duy trì.

Ở chiều ngược lại, nhóm ủng hộ STRC coi đây là một cấu trúc tài chính mới. Một số nhà đầu tư cho rằng sản phẩm này có thể hấp thụ nhu cầu đối với trái phiếu rồi chuyển hóa dòng vốn đó sang Bitcoin, qua đó về dài hạn hình thành một thị trường tín dụng mới dựa trên Bitcoin. Theo lập luận này, STRC có thể mang lại lợi suất cao hơn trái phiếu doanh nghiệp truyền thống, đồng thời giảm rủi ro đáo hạn hoặc tái cấp vốn, qua đó mở ra một kênh huy động vốn mới.

Vì vậy, tranh luận hiện nay xoay quanh câu hỏi liệu STRC là một sản phẩm tài chính rủi ro cao, có thể tái hiện mô hình đổ vỡ kiểu Terra, hay là một mô hình thị trường vốn mới dựa trên Bitcoin. Các chuyên gia lưu ý nhà đầu tư không nên xem STRC như trái phiếu lợi suất cố định, mà phải nhìn nhận đây là sản phẩm lợi nhuận cao đi kèm rủi ro lớn và phụ thuộc chặt chẽ vào biến động giá Bitcoin.