Việc Jensen Huang rời vị trí CEO đang trở thành tâm điểm mới của giới đầu tư, khi thị trường đồng thời đặt ra ba câu hỏi lớn với Nvidia: ai sẽ kế nhiệm, công ty có giữ được đà tăng trưởng hay không và mức định giá hiện tại sẽ thay đổi ra sao. Nhiều phân tích vì vậy liên hệ Nvidia với Apple trong giai đoạn sau khi Steve Jobs rút lui.
Ngày 15/11 (giờ địa phương), South China Morning Post (SCMP) đưa tin Jensen Huang đã từ chức hôm 13/11, sau khi xuất hiện các bài báo liên quan đến nghi vấn ngoại tình. Huang đã dẫn dắt Nvidia suốt 33 năm, đưa công ty trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực chip AI và là một tập đoàn công nghệ có vốn hóa 4.000 tỷ USD.
Sau khi Huang rời ghế CEO, Nvidia bổ nhiệm Giám đốc tài chính Colette Kress làm CEO tạm quyền. Hội đồng quản trị cũng đã bắt đầu quá trình tìm kiếm người kế nhiệm.
Điều giới đầu tư quan tâm không chỉ là khoảng trống điều hành trước mắt, mà còn là mức độ phụ thuộc của Nvidia vào vai trò cá nhân của Huang trong chiến lược công nghệ và văn hóa doanh nghiệp. James Schneider, chuyên gia phân tích tại Goldman Sachs, cho rằng đây là trường hợp hiếm gặp trong ngành công nghệ khi một nhà lãnh đạo mang tính biểu tượng rời vị trí đột ngột.
Theo Schneider, Nvidia và Apple có một số điểm tương đồng: đều xây dựng lợi thế cạnh tranh trên năng lực đổi mới công nghệ, đồng thời đều đối mặt với bài toán chuyển giao sau khi mất đi nhân vật trung tâm trong bộ máy lãnh đạo.
Ông đánh giá Huang là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc và văn hóa của Nvidia. Dù công ty vẫn có nền tảng quản trị theo chức năng tương đối vững, việc thiếu một người đứng đầu có khả năng dẫn dắt toàn bộ tổ chức có thể khiến Nvidia khó duy trì sự linh hoạt như trước.
Schneider cũng cho rằng cổ phiếu Nvidia trong trung hạn có thể diễn biến tương tự Apple sau khi Jobs rời đi, khi thị trường bước vào giai đoạn định giá lại doanh nghiệp. Theo kịch bản này, áp lực lên mức định giá có thể kéo dài cho tới khi cấu trúc lãnh đạo mới và động lực tăng trưởng tiếp theo trở nên rõ ràng hơn.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng việc nhà sáng lập rời đi không đồng nghĩa năng lực cạnh tranh sẽ suy yếu. Trong báo cáo công bố ngày 14/11, Dylan Patel của SemiAnalysis nhận định quá trình kế nhiệm tại Apple sau năm 2011 là ví dụ tiêu biểu cho việc một doanh nghiệp vẫn có thể tiếp tục thành công sau khi thay nhà sáng lập.
Theo Patel, Nvidia cũng có thể chuyển sang mô hình điều hành chuyên nghiệp hơn, với chiến lược thận trọng hơn, ưu tiên mua lại cổ phiếu và tăng mức hoàn trả cho cổ đông. Tuy nhiên, ông lưu ý hướng đi này có thể tích cực về mặt lợi ích cổ đông, nhưng cũng khiến tốc độ thúc đẩy đổi mới công nghệ khó duy trì như giai đoạn trước.
Apple hiện được xem là trường hợp tham chiếu rõ nhất cho những đánh giá trái chiều nói trên. Công ty này đã trải qua hai lần mất Steve Jobs, nhưng kết quả hoàn toàn khác nhau.
Năm 1985, sau khi Jobs bị hội đồng quản trị loại khỏi công ty, Apple rơi vào giai đoạn trì trệ và đối mặt rủi ro tồn tại cho đến khi ông trở lại vào năm 1997.
Ngược lại, vào năm 2011, khi Jobs rút lui vì lý do sức khỏe và Tim Cook tiếp quản vị trí CEO, Apple bước sang một giai đoạn khác. Dưới thời Cook, giá trị doanh nghiệp của Apple đã tăng khoảng 14 lần trong 15 năm tiếp theo.
Trong bối cảnh đó, thị trường cũng xuất hiện đồn đoán về khả năng Tim Cook chuyển sang Nvidia. Một số ý kiến cho rằng Nvidia nên mời Cook, người hiện đã rời vai trò CEO Apple và giữ cương vị chủ tịch, trở thành CEO tiếp theo của hãng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhắc đến Cook hôm 13/11, cho rằng ông là “người duy nhất” phù hợp với vị trí này và gọi ông là một “huyền thoại”.
Dù vậy, nhiều nhà phân tích cho rằng bất kỳ ai kế nhiệm cũng khó có thể thay thế trọn vẹn vai trò của Huang. Guo Ming-chi của TF International Securities nhận định thế mạnh nổi bật của Cook nằm ở kiểm soát chi phí và vận hành chuỗi cung ứng.
Theo Guo, đây đều là những mảng Nvidia vẫn còn dư địa cải thiện. Tuy nhiên, khả năng hoạch định và phát triển thế hệ công nghệ tiếp theo là bài toán không dễ với Cook, cũng như với bất kỳ người kế nhiệm nào khác.
Ông đánh giá đến nay Huang vẫn là CEO duy nhất chứng minh được khả năng tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến vào chip AI và các giải pháp rack, đồng thời duy trì tốc độ thương mại hóa ở mức cao.
Vì vậy, tương lai của Nvidia sẽ phụ thuộc vào việc công ty có thể tiếp tục duy trì động lực đổi mới từng gắn chặt với nhà sáng lập hay chuyển sang một quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn dưới mô hình điều hành chuyên nghiệp. Cũng như hai kết cục rất khác nhau của Apple sau Steve Jobs, lựa chọn của Nvidia và năng lực của người kế nhiệm được xem là biến số then chốt đối với sức cạnh tranh công nghệ và giá trị thị trường của hãng trong giai đoạn hậu Huang.
Trong khi đó, Financial Times và một số hãng tin lớn ngày 15/11 cho biết Huang đã thảo luận với các cộng sự thân cận về khả năng quay lại vị trí CEO. Theo các nguồn tin này, một nhóm nhân vật có ảnh hưởng tại Silicon Valley đang tìm cách thuyết phục hội đồng quản trị, đồng thời vận động sự ủng hộ từ Nhà Trắng để thúc đẩy kịch bản Huang trở lại.
Tuy nhiên, hội đồng quản trị Nvidia hiện chưa đưa ra quyết định về khả năng này. Phía công ty cũng chưa phản hồi ngay trước các thông tin liên quan.