Vụ từ chức của Jensen Huang làm dấy lên tranh luận về định kiến sắc tộc trong cộng đồng người Mỹ gốc Á. Ảnh: Lee Ho-jung

Vụ từ chức của Jensen Huang, cựu CEO của Nvidia, đang làm dấy lên tranh luận trong cộng đồng người Mỹ gốc Á, xoay quanh nghi vấn liệu ông có bị đối xử bất lợi vì định kiến sắc tộc giữa lúc các cáo buộc gián điệp vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.

Ngày 14/11 theo giờ địa phương, SCMP cho biết một bộ phận người Mỹ gốc Á đang đặt câu hỏi về khả năng quá trình Jensen Huang rời vị trí CEO chịu tác động từ thành kiến nhằm vào người gốc Hoa.

Tâm điểm của tranh cãi là việc chưa xuất hiện bằng chứng công khai đủ rõ ràng để củng cố nghi vấn gián điệp liên quan đến mối quan hệ giữa ông Huang và một phụ nữ mang quốc tịch Trung Quốc. New York Times, đơn vị đầu tiên đưa tin về nghi vấn này, cho biết các cơ quan tình báo Mỹ không đưa ra căn cứ chứng minh cụ thể.

CNN hôm 12/11 cũng đưa tin giới tình báo Mỹ chưa thể khẳng định liệu Alice Huang có bị tình báo Trung Quốc tuyển mộ hay không. Phía Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc, gọi đây là “chiến dịch bôi nhọ” nhằm vào nước này.

Zhang Lin, phó giáo sư ngành truyền thông tại Đại học New Hampshire, nhận định vụ việc phản ánh một mô-típ đã lặp lại nhiều lần trong xã hội Mỹ: người gốc Hoa được trọng dụng khi cần thiết, nhưng dễ bị gạt ra bên lề khi căng thẳng địa chính trị leo thang.

Trong một nghiên cứu công bố năm 2024, ông cũng đề cập nghịch lý này khi cho rằng sinh viên gốc Hoa thường được đánh giá cao về năng lực trong các lĩnh vực tri thức, nhưng lại dễ bị loại khỏi cuộc chơi trong những giai đoạn nhạy cảm về chính trị.

Jensen Huang sinh năm 1963 tại Taipei, di cư sang Mỹ vào đầu thập niên 1970. Sau khi đồng sáng lập Nvidia năm 1993, ông mở rộng hoạt động kinh doanh bằng mạng lưới nhân sự trải dài từ Đài Loan, Trung Quốc đại lục đến Hàn Quốc.

Theo Zhang Lin, những kết nối xuyên biên giới từng góp phần thúc đẩy tăng trưởng của doanh nghiệp nay lại trở thành lý do khiến người trong cuộc bị đặt dấu hỏi về lòng trung thành.

Ông cho rằng trường hợp của Jensen Huang có điểm tương đồng với vụ Wen Ho Lee, nhà khoa học người Mỹ gốc Đài Loan từng bị cáo buộc chuyển bí mật hạt nhân cho Trung Quốc trong thập niên 1990 nhưng sau đó được tuyên vô tội.

Zhang Lin cũng nói có ý kiến cho rằng Jensen Huang đang bị đánh giá theo một tiêu chuẩn khác. Một số doanh nhân Mỹ khác như Elon Musk, CEO Tesla, từng vướng tranh cãi đời tư nhưng không phải chịu hệ lụy nghề nghiệp tương tự.

Tranh cãi cũng lan sang những khuôn mẫu áp đặt lên phụ nữ gốc Á. Xung quanh Alice Huang, trên mạng xuất hiện nhiều meme gắn với mô-típ “mỹ nhân kế”, ám chỉ việc dùng sức hấp dẫn để khai thác thông tin.

Rui Ma, nhà đầu tư tại San Francisco và là người sáng lập bản tin Tech Buzz China, chỉ trích cách mô tả phụ nữ châu Á như những gián điệp tiềm tàng là thiếu nhạy cảm.

Karen Zhou, kỹ sư tại Thinking Machines Lab, cũng bày tỏ lo ngại trước xu hướng một số phụ nữ gốc Á trong ngành công nghệ Mỹ đăng ảnh kèm dòng chữ “Tôi không phải gián điệp Trung Quốc”. Theo bà, cách phản ứng này có thể vô tình củng cố thêm định kiến gắn với an ninh quốc gia.

Một số ý kiến cảnh báo vụ việc có thể làm suy yếu nền tảng nhân lực của ngành công nghệ Mỹ. Rui Ma cho rằng doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc lớn vào hợp tác với nhân tài quốc tế, vì vậy xuất thân hay quan hệ công việc của một cá nhân không nên trở thành gánh nặng.

Gần đây, một số nhà sáng lập gốc Á cũng công khai bày tỏ sự trân trọng với Jensen Huang. Zhu Banghua, đồng sáng lập RadixArc, gọi ông là người cha và hình mẫu của mình. Trong khi đó, Desmond Lim, đồng sáng lập Workstream, cho biết ông được truyền cảm hứng từ hành trình trưởng thành của Jensen Huang với tư cách một người nhập cư.

Zhang Lin cảnh báo vụ việc có thể tạo ra bầu không khí đòi hỏi quá mức về lòng trung thành đối với các doanh nhân gốc Hoa. Theo ông, nhiều người trẻ đang lo ngại về việc làm và khả năng được doanh nghiệp bảo lãnh visa H-1B, từ đó có thể cân nhắc rời Mỹ để trở về quê hương.

Từ khóa

#Jensen Huang #Nvidia #định kiến sắc tộc #người Mỹ gốc Á #nghi vấn gián điệp #an ninh quốc gia
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.