Việc Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm CEO của NVIDIA, bất ngờ rời vị trí điều hành đang làm dấy lên tranh luận về mô hình doanh nghiệp phụ thuộc quá lớn vào nhà sáng lập tại Silicon Valley. Theo giới phân tích, khi tăng trưởng, niềm tin thị trường và hình ảnh doanh nghiệp cùng dồn vào một cá nhân, rủi ro quản trị không còn là vấn đề riêng của một công ty mà có thể lan sang toàn bộ ngành AI.
Ngày 15/11 (giờ địa phương), Business Insider cho biết sự ra đi của Jensen Huang đã trở thành phép thử đối với mô hình điều hành xoay quanh nhà sáng lập vốn phổ biến tại Silicon Valley.
NVIDIA được thành lập năm 1993 và Jensen Huang giữ cương vị CEO suốt 33 năm. Dù có khoảng 60 lãnh đạo báo cáo trực tiếp cho ông, công ty vẫn chưa có người kế nhiệm rõ ràng. Trong nhiều hồ sơ công bố thông tin, NVIDIA cũng từng thừa nhận sự phụ thuộc lớn vào một số lãnh đạo chủ chốt là một yếu tố rủi ro trong quản trị.
Không chỉ là người điều hành, Jensen Huang còn là biểu tượng gắn chặt với hình ảnh của NVIDIA. Mark Zuckerberg, CEO Meta, từng gọi ông là “Taylor Swift của ngành công nghệ”. Tháng 7 năm nay, một chiếc áo da gắn với hình ảnh của Jensen Huang đã được bán đấu giá với giá 960.000 USD, tương đương khoảng 1,28448 tỷ won.
Sau khi Jensen Huang rời ghế CEO, làn sóng kêu gọi ông trở lại nhanh chóng lan rộng. Một thư ngỏ đã thu thập hơn 130.000 chữ ký, trong đó có nhiều tên tuổi lớn tại Silicon Valley như Elon Musk và Marc Andreessen. Theo thông tin do những người ký tên cung cấp, danh sách này còn có khoảng 6.000 nhân viên NVIDIA và hơn 70.000 cổ đông.
Tobias Lütke, CEO Shopify, chỉ trích quyết định để Jensen Huang rời vị trí là một sai lầm “có lẽ chỉ xảy ra một lần trong một thế hệ”, đồng thời cho rằng sẽ không có người kế nhiệm nào có thể thay thế hoàn toàn một nhà sáng lập như ông.
Theo Business Insider, phản ứng này cho thấy niềm tin dành cho doanh nghiệp đang bị gắn quá chặt với sức ảnh hưởng cá nhân của nhà sáng lập.
Chiến lược gia truyền thông Lulu Cheng Meservey nhận định: “Công nghệ AI tiên tiến rất khó được kiểm chứng từ bên ngoài, vì vậy nhà đầu tư và khách hàng dễ đặt niềm tin vào chính nhà sáng lập.” Theo bà, trong bối cảnh đó, nhà sáng lập trở thành biểu tượng bảo chứng cho công nghệ và cả tương lai doanh nghiệp.
Mô hình này được cho là không chỉ tồn tại ở NVIDIA mà khá phổ biến trên toàn Silicon Valley. Sam Altman, CEO OpenAI, và Peter Thiel, đồng sáng lập PayPal, cũng từng ví sự gắn kết mạnh trong các startup thành công với niềm tin tôn giáo, thậm chí như một “giáo phái”.
Vụ việc liên quan đến Jensen Huang cho thấy vai trò của nhà sáng lập có thể là động lực lớn cho đổi mới, nhưng sự phụ thuộc quá mức vào một cá nhân cũng có thể đe dọa tính bền vững của doanh nghiệp.
Sau khi Jensen Huang rời vị trí, NVIDIA đã bổ nhiệm Colette Kress làm CEO tạm quyền, đồng thời lần đầu tiên trong lịch sử công ty chỉ định một chủ tịch hội đồng quản trị độc lập.