Trước những ý kiến cho rằng phần mềm hiện đại đang đi xuống vì sự lan rộng của các sản phẩm và đoạn mã kiểu “copy-paste” do AI tạo ra, kỹ sư phần mềm Jake Voytko cho rằng thực tế không phải vậy. Theo ông, nếu nhìn lại quá khứ, phần mềm từng kém ổn định, khó sửa lỗi và thiếu an toàn hơn nhiều so với hiện nay.

Theo Gigazine của Nhật Bản ngày 14/11, quan điểm này được Voytko nêu trong một bài viết đăng trên blog cá nhân hôm 27/10. Là người đã sử dụng máy tính từ năm 1990, ông bác bỏ cách nhìn cho rằng phần mềm trước đây “chất lượng hơn” chỉ vì phần mềm ngày nay nặng nề hơn, chậm hơn hoặc có nhiều lỗi hơn.

Voytko cho biết trước đây phần mềm chủ yếu được phân phối qua đĩa mềm hoặc CD-ROM, nên sau khi phát hành rất khó vá lỗi. Vì vậy, dù khâu kiểm thử khi đó rất quan trọng, sản phẩm vẫn thường xuyên gặp sự cố, trong đó có lỗi màn hình xanh trên Windows.

Chỉ một lỗi từ driver thiết bị ngoại vi cũng có thể khiến cả hệ thống treo. Bản thân Windows thời đó cũng không giải phóng triệt để tài nguyên hệ thống sau khi người dùng đóng ứng dụng, khiến máy càng chạy lâu càng trở nên kém ổn định.

Theo ông, nhiều ứng dụng thời đó cũng chưa có tính năng tự động lưu. Việc mất tài liệu sau nhiều giờ làm việc vì ứng dụng bị sập là chuyện khá phổ biến. Voytko kể rằng khi tham gia nhóm phát triển Google Docs vào năm 2010 và phân tích hành vi người dùng, ông nhận thấy nhiều người vẫn giữ thói quen bấm Ctrl+S thường xuyên dù hệ thống đã có tự động lưu.

Bảo mật cũng là một điểm yếu lớn. Voytko cho biết em gái ông khi mới 9 tuổi đã có thể vượt qua màn hình khóa bằng mật khẩu trên một chiếc PC trưng bày tại cửa hàng chỉ bằng cách ép dừng tác vụ.

Ngoài ra, người dùng khi đó còn phải đối mặt với phần mềm quảng cáo đi kèm mã độc hoặc virus macro trên Word, từng gây thiệt hại trên diện rộng. Việc bảo trì máy tính cũng chủ yếu do người dùng tự xử lý.

Khi các mảnh dữ liệu trên ổ cứng HDD tăng lên, tốc độ đọc sẽ giảm và người dùng phải định kỳ chạy chống phân mảnh. Những tác vụ như vậy hiện phần lớn đã được Windows tự động hóa.

Trong một số trường hợp, phần cứng mạnh hơn lại trở thành vấn đề đối với phần mềm cũ. Một số game PC đời đầu được thiết kế dựa trên tốc độ xung nhịp của CPU, nên khi chạy trên máy có bộ xử lý nhanh hơn, trò chơi có thể chạy quá tốc độ bình thường và trở nên khó chơi.

Voytko cũng lấy ví dụ từ game để cho thấy mức độ hoàn thiện của phần mềm trước đây thấp hơn hiện nay. Diablo II, phát hành năm 2000, từng làm xáo trộn nền kinh tế trong game vì lỗi nhân bản vật phẩm, trong khi người chơi còn phải tranh nhau nhặt đồ rơi từ quái vật.

Sang Diablo III, nhà phát triển đã tăng cường cơ chế ngăn nhân bản vật phẩm và áp dụng hệ thống vật phẩm rơi riêng cho từng người chơi.

Dù vậy, Voytko thừa nhận phần mềm hiện đại cũng có những vấn đề riêng, như ngày càng cồng kềnh và phức tạp hơn. Ông cũng bày tỏ lo ngại việc phụ thuộc quá nhiều vào AI agent có thể khiến lập trình viên không còn hiểu rõ cấu trúc bên trong của phần mềm.

Tuy nhiên, theo ông, những lợi ích mà phần mềm hiện đại mang lại vẫn rất rõ ràng, như độ ổn định cao hơn nhờ tách biệt tiến trình, khả năng cập nhật qua Internet và sự phổ biến của các ngôn ngữ lập trình bậc cao giúp giảm sai sót. Vì vậy, ông khẳng định không muốn quay lại cách phát triển phần mềm của thời trước.