Cuộc đua mở rộng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo đang đẩy mạnh nhu cầu đối với các nguyên liệu như đồng và nhôm, qua đó đưa lĩnh vực tái chế nổi lên như một hướng đầu tư đáng chú ý. Cùng với đó, mô hình kinh tế tuần hoàn dựa trên việc tái sử dụng server, chất bán dẫn và các linh kiện giá trị cao cũng ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ khả năng giảm chi phí và hỗ trợ ổn định chuỗi cung ứng.

Theo Business Insider ngày 12/11 (giờ địa phương), bà Tazia Smith, CEO của Closed Loop Capital Management, nhận định xu hướng tăng nhu cầu nguyên liệu do mở rộng hạ tầng AI không chỉ mang tính ngắn hạn mà phản ánh một thay đổi có tính cấu trúc.

Phát biểu tại sự kiện Tech Insider do Business Insider tổ chức, bà Smith cho biết cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu của các tập đoàn công nghệ lớn đang mở ra cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp tái chế tài nguyên.

Theo bà, các thiết bị và linh kiện có giá trị cao trong trung tâm dữ liệu phải được thay thế định kỳ để theo kịp tiến bộ công nghệ và cải thiện hiệu suất vận hành. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, việc sửa chữa hoặc thu hồi các bộ phận còn khả năng sử dụng có thể giúp giảm chi phí đầu tư mới, đồng thời giảm áp lực lên nguồn cung nguyên liệu.

Một ví dụ được nhắc đến là Molg, công ty công nghệ tái chế của Mỹ. Doanh nghiệp này phát triển công nghệ robot tự động tháo rời server và thiết bị điện tử, sau đó tái sử dụng, tái sản xuất hoặc tái chế các bộ phận thu hồi được.

Molg đã huy động vốn từ Closed Loop Partners, Amazon Climate Pledge Fund và ABB. Công ty cũng đang hợp tác với ABB để xây dựng một nhà máy quy mô nhỏ sử dụng robot nhằm tự động tháo dỡ các server thải loại từ trung tâm dữ liệu.

Bà Smith cho biết doanh nghiệp này còn hợp tác với các công ty phát triển giải pháp ngăn rò rỉ bên trong trung tâm dữ liệu nhằm giảm tác động môi trường. Theo bà, các công ty AI không chỉ quan tâm đến việc ổn định chuỗi cung ứng và tiết kiệm chi phí, mà còn chú trọng đến những công nghệ có thể hạn chế tác động tiêu cực tới môi trường.

Tầm quan trọng của việc bảo đảm nguồn nguyên liệu cũng ngày càng lớn. Trong báo cáo triển vọng khoáng sản thiết yếu năm 2026, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo rằng ngay cả khi đã tính đến các dự án cung ứng đang triển khai, thị trường vẫn có thể thiếu khoảng 25% nguồn cung đồng vào năm 2035.

Dù vậy, hiệu quả kinh tế của công nghệ tái chế và khả năng sinh lời của từng mô hình kinh doanh vẫn cần được kiểm chứng thêm. Thị trường hiện theo dõi liệu làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu có thực sự trở thành động lực tăng trưởng cho ngành tái chế và tái sử dụng linh kiện hay không.