Vụ việc bị gọi là “bẫy mật ong” liên quan đến CEO Nvidia Jensen Huang đang làm dấy lên lo ngại về những lỗ hổng an ninh mang tính hệ thống trong ngành bán dẫn. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ AI ngày càng gay gắt, giới thẩm định rủi ro cho rằng các nỗ lực tiếp cận, cài cắm và khai thác thông tin từ đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp đang gia tăng.

Theo TechCrunch ngày 11/11 (giờ địa phương), các đơn vị chuyên thẩm định doanh nghiệp nhận định những vụ việc nhắm vào lãnh đạo cấp cao của các công ty bán dẫn không chỉ dừng ở tranh cãi xoay quanh Jensen Huang. Nhiều trường hợp tương tự trong ngành được cho là chưa từng được công khai.

Mối lo này gia tăng cùng đà bùng nổ của AI. Khi chip bán dẫn trở thành tài sản cốt lõi trong cuộc đua AI, các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị này ngày càng trở thành mục tiêu của hoạt động đánh cắp công nghệ và gián điệp công nghiệp. Bài viết cũng đề cập đến nhận định rằng Trung Quốc đã theo đuổi hoạt động gián điệp kinh tế trong nhiều thập kỷ, làm gia tăng áp lực xâm nhập đối với các công ty bán dẫn.

Một số ý kiến cho rằng lối sống của một bộ phận lãnh đạo tích lũy khối tài sản lớn nhờ làn sóng AI có thể khiến rủi ro an ninh tăng cao hơn. Những người nắm quyền tiếp cận công nghệ và thông tin cốt lõi bị xem là đặc biệt dễ trở thành mục tiêu của các tác nhân bên ngoài.

Nate Singer, CEO của Heron Intelligence, cho biết các trường hợp tương tự trong ngành bán dẫn không hề hiếm. Heron Intelligence là đơn vị chuyên rà soát các yếu tố rủi ro của doanh nghiệp trước những thương vụ M&A lớn hoặc trước khi bổ nhiệm nhân sự cấp cao.

Theo Singer, vụ việc liên quan đến Nvidia là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, nhưng số vụ tương tự chưa bị đưa ra ánh sáng còn nhiều hơn. Ông nói công ty mình từng nhận được tố giác từ cựu nhân viên về hành vi không phù hợp của lãnh đạo cấp cao, trong đó có những trường hợp đã vượt quá giới hạn cho phép.

Singer cũng chia sẻ trên LinkedIn một trường hợp mà ông cho là phản ánh rõ mối lo của ngành. Trong một cuộc họp hội đồng quản trị, vợ của một CEO bất ngờ xuất hiện và phản đối việc chồng mình cùng một lãnh đạo của doanh nghiệp khác thường xuyên sử dụng chuyên cơ của công ty để đi lại với nhiều phụ nữ trẻ. Theo Singer, về sau những phụ nữ này bị phát hiện là tác nhân có hậu thuẫn từ nhà nước.

Singer nhấn mạnh những trường hợp như vậy gây sốc nhưng không phải cá biệt. Theo ông, chỉ riêng các báo cáo mà ông trực tiếp xác minh đã có ít nhất ba vụ, còn số trường hợp chưa được công bố có thể lớn hơn đáng kể. Ông cho rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân những người phụ nữ đó, mà ở việc họ đã xâm nhập được vào bên trong doanh nghiệp.

Ngành bán dẫn từ lâu đã là mục tiêu lớn của gián điệp công nghiệp, điều từng thể hiện qua nhiều cuộc điều tra và truy tố. Trong vài năm gần đây, hàng chục vụ án liên quan đến hành vi đánh cắp bí mật thương mại đã được khởi tố, trong đó có một vụ gắn với TSMC vào năm 2006.

Năm 2017, bốn cựu lãnh đạo của một nhà sản xuất thiết bị bán dẫn tại Thung lũng Silicon bị truy tố với cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại để phục vụ một đối thủ tại Trung Quốc. Bản cáo trạng khi đó nêu rõ các công nghệ sản xuất wafer bán dẫn hàng loạt, ứng dụng trong thiết bị chiếu sáng, TV màn hình phẳng và smartphone, nằm trong số tài sản bị lấy cắp.

Theo bài viết, các vụ tiếp cận và cài bẫy có yếu tố tình dục hiếm khi được công khai vì rủi ro tổn hại danh tiếng và tác động kinh doanh đối với doanh nghiệp cũng như cá nhân liên quan. Singer cho rằng không ít lãnh đạo trong ngành đều biết mối đe dọa này tồn tại, nhưng trên thực tế lại phớt lờ nó.

Tranh cãi lần này cho thấy việc bảo vệ công nghệ của các công ty bán dẫn không thể chỉ dựa vào an ninh mạng hoặc kiểm soát nội bộ. Đời sống cá nhân của nhân sự chủ chốt, văn hóa doanh nghiệp và quy trình thẩm định lãnh đạo cũng có thể liên quan trực tiếp đến nguy cơ rò rỉ công nghệ.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia quanh chip AI ngày càng quyết liệt, việc siết kiểm tra an ninh và tăng cường thẩm định đối với đội ngũ điều hành đang trở thành một yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp bán dẫn.