Thị trường DRAM toàn cầu đang bước vào chu kỳ tăng giá mạnh nhờ nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI. Giá bộ nhớ leo thang đã giúp doanh thu ngành bứt phá, nhưng đồng thời gây áp lực lớn lên các hãng sản xuất PC và smartphone do chi phí linh kiện tăng cao.

Theo TechRadar ngày 11/11 (giờ địa phương), doanh thu DRAM toàn cầu trong quý III/2026 tăng 369% so với cùng kỳ, tiến sát mốc 200 tỷ USD.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ giá bán, thay vì sản lượng. Counterpoint Research cho biết giá bán bình quân DRAM đã lên mức cao nhất từ trước đến nay, khi nhu cầu đối với bộ tăng tốc AI và máy chủ trung tâm dữ liệu tiếp tục siết nguồn cung bộ nhớ. Trong cùng kỳ, sản lượng tính theo bit chỉ tăng khoảng 4%.

Đà tăng này không chỉ tập trung ở HBM mà còn lan sang DRAM phổ thông. Doanh thu HBM trong quý III gần như tăng gấp đôi, song tỷ trọng trong tổng doanh thu DRAM lại giảm do doanh thu từ DDR và LPDDR tăng nhanh hơn. Brady Wang, Phó giám đốc Counterpoint, nhận định làn sóng agentic AI đang tạo ra nhu cầu chưa từng có đối với DRAM truyền thống.

Áp lực cũng đã lan sang thị trường thiết bị tiêu dùng. Theo bài viết, các tác vụ agentic AI không chỉ phụ thuộc vào HBM gắn với GPU mà còn cần tới lượng lớn máy chủ dùng CPU tiêu chuẩn, vốn sử dụng bộ nhớ DDR5. Điều này khiến các hyperscaler và nhà sản xuất thiết bị tiêu dùng cạnh tranh trực tiếp về cùng một nguồn cung bộ nhớ.

Sam Altman, CEO OpenAI, từng nói trong một podcast rằng nguồn cung DRAM toàn cầu là hữu hạn, trong khi máy tính cá nhân đang sử dụng quá nhiều bộ nhớ, và mô tả điều này là “khủng khiếp”. Sau đó, ông cho biết phát biểu của mình đã bị hiểu sai và viết trên X, nền tảng trước đây là Twitter, rằng ông muốn mọi người đều có thật nhiều RAM.

Trong khi đó, thị trường thiết bị tiêu dùng đang chịu tác động rõ rệt. Quý III năm 2026, lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu giảm 20% so với cùng kỳ, đánh dấu quý III yếu nhất kể từ năm 2012. Giá bán lẻ smartphone cũng tăng khoảng 20% trong năm nay. Ở mảng PC, lượng xuất xưởng giảm từ 78,5 triệu máy cùng kỳ năm trước xuống còn 62,7 triệu máy. TrendForce ước tính với một mẫu laptop giá khoảng 900 USD, riêng CPU, RAM và SSD đã chiếm 68% giá vốn.

TrendForce dự báo giá DRAM trong quý I/2027 có thể còn tăng mạnh hơn nữa. Micron cũng cho rằng cán cân cung - cầu trong giai đoạn 2027-2028 sẽ thắt chặt hơn so với năm 2026. Jerry Chen, CEO TeamGroup, cảnh báo giá khó có thể hạ nhiệt ngay trong năm 2027; nếu thiếu hụt nguồn cung trở nên nghiêm trọng, thị trường có thể rơi vào tình trạng có tiền cũng khó mua được hàng.

Dù thị trường bộ nhớ vốn nổi tiếng biến động mạnh và từng nhiều lần hạ nhiệt khi nguồn cung mới được bổ sung, lần tăng giá này có thể kéo dài hơn do tác động của các hợp đồng dài hạn. Micron ước tính thông qua 26 hợp đồng nhiều năm, hơn 35% doanh thu đến năm 2030 đã được đảm bảo bằng cam kết từ khách hàng. Nếu cấu trúc hợp đồng này tiếp tục duy trì, ngay cả khi nhu cầu AI chững lại, giá bộ nhớ cũng sẽ khó giảm nhanh.