Làn sóng siết quy định đối với các dự án trung tâm dữ liệu mới tại nhiều bang và thành phố ở Mỹ đang tạo ra một biến số mới cho thị trường. Theo giới phân tích, trong bối cảnh việc phát triển trung tâm dữ liệu AI ngày càng khó khăn, các công ty đào Bitcoin sở hữu sẵn quỹ đất, hợp đồng điện và hạ tầng có thể ở vị thế thuận lợi hơn.

Ngày 11/11 (giờ địa phương), Cointelegraph dẫn kết quả các cuộc bỏ phiếu tại nhiều địa phương ở Mỹ cho thấy hàng loạt đề xuất nhằm hạn chế phát triển trung tâm dữ liệu đã nhận được mức ủng hộ cao.

Dữ liệu từ Ballotpedia cho thấy trong 41 nội dung bỏ phiếu được theo dõi, cử tri ủng hộ các biện pháp hạn chế ở 40 trường hợp. Kết quả này phản ánh lo ngại ngày càng lớn liên quan đến giá điện, mức tiêu thụ nước và tác động đối với cộng đồng dân cư. Các biện pháp được đưa ra khá đa dạng, từ cấm phát triển trên toàn địa bàn, hạn chế các cơ sở quy mô lớn, tạm dừng dự án mới đến yêu cầu phải được người dân phê duyệt.

Riêng trong cuộc bỏ phiếu tuần trước, 27 nội dung phản đối hoặc hạn chế phát triển trung tâm dữ liệu đã được thông qua. Trong đó có 5 lệnh cấm toàn diện, 12 lệnh cấm một phần và quyết định tạm dừng các dự án mới trong 6 tháng tại ba thị trấn thuộc bang Maine. Tại Grove City, bang Ohio, quy định buộc các dự án lớn sử dụng từ 20 megawatt (MW) điện trở lên phải được người dân chấp thuận cũng đã được thông qua.

Diễn biến này xuất hiện trong lúc nhiều công ty đào Bitcoin đang tìm cách mở rộng sang mảng AI và điện toán hiệu năng cao (HPC). Theo báo cáo quý I của CoinShares, các doanh nghiệp đào Bitcoin niêm yết đã công bố các hợp đồng liên quan đến AI và HPC với tổng giá trị hơn 70 tỷ USD trong giai đoạn từ năm 2025 đến đầu năm 2026. Phân tích cho rằng khi việc xin phép các trung tâm dữ liệu mới trở nên khó hơn, giá trị tài sản của những doanh nghiệp đã có sẵn điện, đất và hạ tầng có thể tăng lên.

Jamie Brown, CEO của Global Kiwi Labs, cho biết nhu cầu tận dụng nguồn điện và hạ tầng mà các công ty đào Bitcoin đang nắm giữ cho lĩnh vực AI ngày càng lớn. Tuy vậy, Jordan Knecht, lãnh đạo phụ trách tích hợp chiến lược tại công ty hạ tầng blockchain Kresus, cảnh báo rằng ngay cả khi một địa điểm có đủ đất và công suất điện, các quy định địa phương vẫn có thể cản trở việc mở rộng hoặc nâng cấp thiết bị.

Chi phí cũng là một rào cản lớn. CoinShares ước tính chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu AI dao động từ 8 triệu đến 15 triệu USD cho mỗi MW, cao hơn nhiều so với mức 700.000-1 triệu USD cho mỗi MW tại các cơ sở đào hiện hữu. Theo Knecht, để đáp ứng khối lượng công việc AI, doanh nghiệp còn phải đầu tư thêm cho hệ thống làm mát, mạng kết nối và các hạng mục bảo đảm độ ổn định vận hành.

Nhu cầu sử dụng điện giữa hai mô hình cũng rất khác nhau. Yuliya Barabash, nhà sáng lập SBSB Fintech Lawyers, cho biết các công ty đào Bitcoin có thể giảm mức tiêu thụ điện khi giá điện tăng, trong khi trung tâm dữ liệu AI phải duy trì nguồn cung ổn định. Theo bà, điện giá cao cùng các quy định bổ sung có thể làm giảm hiệu quả kinh tế hoặc kéo chậm tiến độ của một số dự án.

Một vấn đề gây tranh cãi khác là việc phân bổ chi phí mở rộng lưới điện. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ được dự báo tăng từ 224 TWh (terawatt-giờ) vào năm 2025 lên 426 TWh vào năm 2030, gần gấp đôi. Trong bối cảnh quốc hội mới do đảng Dân chủ dẫn dắt, câu hỏi bên nào sẽ gánh phần chi phí hạ tầng điện cần thiết có thể trở thành một chủ đề lớn trong nghị trình chính sách.

Dù vậy, hiện vẫn chưa rõ tranh luận về chia sẻ chi phí có sớm dẫn tới việc kìm hãm phát triển trung tâm dữ liệu hay không. Theo Knecht, khi vai trò kinh tế của hạ tầng AI ngày càng lớn, động lực hỗ trợ mở rộng năng lực điện toán trong nước vẫn rất mạnh.

Nhìn tổng thể, nguồn điện, quỹ đất và hạ tầng mà các công ty đào Bitcoin đã tích lũy có thể trở thành nền tảng ban đầu để chuyển sang hạ tầng AI. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh thực tế nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào mức đầu tư bổ sung cho làm mát, mạng, độ ổn định điện và khả năng đáp ứng quy định địa phương, thay vì chỉ dựa vào lợi thế về địa điểm.