SolidWorks cho biết bộ tác nhân AI Virtual Companion đã bắt đầu cho thấy hiệu quả thực tế chỉ sau 4-5 tháng triển khai. Theo CEO Manish Kumar, đã có khách hàng tăng 50-60% năng suất trong một số tác vụ kỹ thuật, cho thấy AI không còn dừng ở khâu thiết kế mà đang mở rộng sang mô phỏng và nhiều công đoạn khác trong quy trình sản xuất.

“Mới chính thức ra mắt 4-5 tháng nhưng đã có nhiều trường hợp triển khai rất hiệu quả. Có khách hàng tăng năng suất 50-60%”, ông Manish Kumar, CEO SolidWorks và là người đứng đầu mảng phần mềm thiết kế 3D của Dassault Systemes, cho biết.

Dassault Systemes công bố Virtual Companion đầu tiên mang tên Aura vào đầu năm ngoái. Đầu năm nay, hãng tiếp tục giới thiệu bản xem trước của Leo và Marie, hai Virtual Companion có khả năng xử lý các tác vụ kỹ thuật phức tạp hơn, trước khi chính thức ra mắt vào tháng 7.

Theo công ty, Aura phục vụ giai đoạn khám phá và phát triển ý tưởng. Công cụ này kết nối dữ liệu nội bộ với tri thức bên ngoài trên web, qua đó hỗ trợ người dùng cụ thể hóa các ý tưởng thiết kế.

Trong khi đó, Leo hướng đến nhóm kỹ sư, tập trung vào việc kiểm tra khả năng sản xuất và tính khả thi của thiết kế, từ đó đề xuất phương án phù hợp để đưa vào sản xuất. Marie được phát triển cho các bài toán phân tích dựa trên cơ sở khoa học, gồm những lĩnh vực phức tạp như thử nghiệm thả rơi, đánh giá công thái học và đáp ứng quy định đối với thiết bị y tế.

Ông Kumar cho biết SolidWorks đã phát token để khuyến khích người dùng trên nền tảng đám mây 3DEXPERIENCE trải nghiệm Virtual Companion. Dù thời gian triển khai còn ngắn, công ty nói đã xuất hiện nhiều trường hợp ứng dụng tích cực.

Theo ông, dù hiện mới có ba Virtual Companion, các năng lực và kỹ năng được tích hợp trong từng sản phẩm vẫn đang liên tục được mở rộng. Trong thời gian tới, hệ thống sẽ được bổ sung thêm nhiều kỹ năng nâng cao.

Ông Kumar dẫn trường hợp một khách hàng thử nghiệm tính năng tạo bản vẽ 2D bằng Virtual Companion trên bộ dữ liệu riêng của doanh nghiệp. Chỉ riêng hạng mục này đã giúp năng suất tăng 50-60%, và doanh nghiệp đó đang đặt mục tiêu nâng mức cải thiện lên 90% trong vòng 6 tháng.

Theo CEO SolidWorks, bản vẽ 2D vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động sản xuất. Dù thiết kế được thực hiện trên mô hình 3D, nhiều nhà máy vẫn vận hành dựa trên bản vẽ 2D.

Ông cho biết, dù là một chi tiết đơn lẻ hay một cụm lắp ráp, kỹ sư vẫn phải lập bản vẽ, và công việc này có thể chiếm tới khoảng một phần ba thời gian thiết kế. “Tôi chưa từng thấy ai thực sự thích làm bản vẽ 2D, dù rất nhiều người thích thiết kế”, ông nói, đồng thời cho rằng nếu mức tăng năng suất 90% trở thành hiện thực, tác động sẽ rất lớn.

Ngoài bản vẽ 2D, theo ông, còn nhiều công việc mang tính bắt buộc nhưng nên được giảm tối đa thời gian xử lý. Nếu AI đảm nhiệm được các phần việc này, cả doanh nghiệp lẫn nhân viên đều hưởng lợi. Một ví dụ được ông nêu ra là việc căn chỉnh từng lỗ trên các chi tiết khi lắp ráp — công việc tẻ nhạt nhưng chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể kéo theo chi phí rất lớn.

CEO SolidWorks nhấn mạnh Virtual Companion không chỉ phục vụ thiết kế mà còn có thể hỗ trợ nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất. Theo ông, nền tảng 3DEXPERIENCE của Dassault Systemes đã theo dõi toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ giai đoạn hình thành ý tưởng đến khi sản phẩm được triển khai tại hiện trường của khách hàng, nên phạm vi ứng dụng từ lâu đã vượt ra ngoài thiết kế thuần túy.

Ngoài thiết kế, Virtual Companion còn được mở rộng sang giai đoạn hình thành ý tưởng và quản trị dữ liệu, theo ông Kumar.

Trong bối cảnh cạnh tranh trên thị trường AI kỹ thuật đang gia tăng và số lượng startup trong lĩnh vực này ngày càng nhiều, CEO SolidWorks cho rằng Dassault Systemes đang sở hữu lợi thế cạnh tranh mà đối thủ khó vượt qua, cả về độ rộng lẫn chiều sâu công nghệ.

Ông cho biết Dassault Systemes tập trung vào “industrial world model” dựa trên năng lực vật lý, khác với mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hay các world model phổ biến hiện nay. Theo ông, LLM học cấu trúc thống kê của ngôn ngữ để dự đoán từ tiếp theo, nhưng không thể cho biết một chiếc drone sẽ ở đâu sau 1-2 giây.

Ông giải thích world model là loại AI dự đoán trạng thái kế tiếp của một sự vật từ trạng thái hiện tại, chủ yếu học từ ảnh và video. Tuy nhiên, industrial world model trong công nghiệp không thể chỉ dừng ở nhận diện mẫu, mà phải dựa trên các định luật vật lý thực tế, đồng thời hiểu cả kết cấu lẫn cơ học chất lưu để có thể ứng dụng trong môi trường sản xuất.

Một lợi thế khác của Dassault Systemes, theo ông Kumar, là khả năng bao quát trên diện rộng toàn bộ quy trình sản xuất.

Ông cho biết công ty sở hữu đầy đủ năng lực từ công cụ mô hình hóa thiết kế đến mô phỏng. Hệ thống này có thể hỗ trợ mô phỏng ở nhiều quy mô và lĩnh vực vật lý khác nhau, từ cấp độ phân tử đến những máy bay cỡ lớn như Boeing 777. Ngoài ra, công ty còn nắm trong tay lượng dữ liệu hình học và dữ liệu vật lý được tích lũy trong thời gian dài. Theo ông, số doanh nghiệp có thể đáp ứng cùng lúc những điều kiện này là rất ít, thậm chí gần như không có.

Dassault Systemes hiện tập trung tiếp cận nhóm nhà sản xuất không đủ năng lực xây dựng hạ tầng GPU riêng, thông qua việc cung cấp Virtual Companion trên nền tảng đám mây.

Theo ông Kumar, sử dụng AI trên đám mây cho phép doanh nghiệp vừa tách biệt dữ liệu để bảo vệ, vừa tiếp cận được tri thức và năng lực tính toán cần thiết. Ông cho rằng trong ngành phần mềm, nhiều startup đã dùng chính cách tiếp cận này để cạnh tranh với các tập đoàn lớn.

Ông cũng nhấn mạnh Dassault Systemes chỉ huấn luyện mô hình AI bằng dữ liệu nội bộ và dữ liệu tổng hợp, không sử dụng dữ liệu khách hàng nếu chưa có sự đồng ý bằng văn bản. Dữ liệu khách hàng luôn được tách biệt để bảo vệ và quyền kiểm soát vẫn thuộc về khách hàng.

Theo CEO SolidWorks, khi AI được ứng dụng ngày càng rộng trong lĩnh vực kỹ thuật, vai trò của kỹ sư cũng buộc phải thay đổi.

Ông cho rằng giá trị cốt lõi của kỹ sư nằm ở việc xác định đúng chủ đích thiết kế, đặt ra những giới hạn mà mô hình không được vượt qua và đánh giá kết quả đầu ra. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về con người.

Ông nhấn mạnh doanh nghiệp không thể áp dụng nguyên trạng đề xuất của AI rồi khi xảy ra lỗi lại đổ cho hệ thống. Việc sửa lỗi vẫn phải thông qua kiểm thử của đội ngũ kỹ thuật. Theo ông, khi AI có thể đưa ra ngày càng nhiều phương án thiết kế, năng lực lựa chọn phương án đúng nhất và chứng minh tính phù hợp của nó sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

CEO SolidWorks nêu ra ba năng lực mà kỹ sư cần có trong thời đại AI.

Thứ nhất là khả năng xác định đúng vấn đề. Theo ông, AI có thể đưa ra câu trả lời nhưng không tự tìm ra câu hỏi; việc quyết định nên ưu tiên giải bài toán nào trước trong số nhiều vấn đề vẫn là phần việc của con người.

Thứ hai là kỹ năng mềm, đặc biệt là khả năng xây dựng quan hệ làm việc tốt với đồng nghiệp và khách hàng. Ông cho rằng khi AI giúp phổ cập năng lực thực thi, doanh nghiệp sẽ ưu tiên những người dễ hợp tác hơn là một “siêu sao” giỏi chuyên môn nhưng khó làm việc cùng.

Cuối cùng là năng lực làm việc liên ngành. Ông nói một kỹ sư cơ khí ngày nay cần hiểu thêm cả điện, điện tử và phần mềm. Với robot — lĩnh vực mà ông gọi là đỉnh cao của “physical AI” — giá trị cốt lõi nằm ở khả năng tích hợp tất cả các lĩnh vực này.