Tại Nhật Bản, một cách quản lý mật khẩu theo phương thức thủ công đang thu hút sự chú ý: ghi mật khẩu vào sổ tay, nhưng tách riêng ID và email đăng nhập. Cách làm này hướng tới người cao tuổi, nhóm người ngày càng dùng smartphone nhiều hơn nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý nhiều tài khoản và thông tin đăng nhập.

Sankei ngày 11/11 cho biết cửa hàng văn phòng phẩm Piccolo tại khu Hongo, Tokyo đã làm ra một cuốn sổ tay quản lý mật khẩu mang tên “Passrakucho”.

Sản phẩm sử dụng các thẻ nhỏ để ghi tên dịch vụ và mật khẩu, sau đó gắn vào bìa còng. Khi người dùng đổi mật khẩu hoặc ngừng sử dụng một dịch vụ, họ chỉ cần thay thẻ tương ứng, nhờ đó việc sắp xếp thông tin của nhiều tài khoản trở nên thuận tiện hơn.

Điểm đáng chú ý của sản phẩm là cách tách riêng thông tin đăng nhập. Trong sổ chỉ ghi tên dịch vụ và mật khẩu, còn ID và email dùng để đăng nhập được lưu trên thẻ riêng. Mục đích là giảm nguy cơ lộ toàn bộ thông tin đăng nhập nếu một phần dữ liệu bị mất hoặc bị người khác nhìn thấy.

Imai Makiko của Piccolo cũng gợi ý một cách ghi theo quy ước riêng. Thay vì chép nguyên vẹn toàn bộ mật khẩu, người dùng có thể biến đổi một phần ký tự theo cách chỉ bản thân hiểu. Chẳng hạn, phần số có thể gắn với ngày sinh của cháu, còn phần chữ cái liên hệ với tên thú cưng để dễ nhớ hơn.

Sản phẩm này xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ người cao tuổi sử dụng smartphone tại Nhật Bản ngày càng tăng. Khảo sát do Viện Nghiên cứu Xã hội Di động của NTT Docomo thực hiện với 1.300 người từ 60 đến 84 tuổi vào tháng 1 năm nay cho thấy tỷ lệ sở hữu smartphone ở nhóm 60 tuổi là 95%, nhóm 70 tuổi là 86%, còn nhóm 80-84 tuổi là 69%. Khi smartphone trở nên phổ biến hơn, gánh nặng ghi nhớ và quản lý mật khẩu cho nhiều ứng dụng cũng tăng theo.

Việc ghi chép trên giấy cũng được xem là một cách chuẩn bị cho vấn đề “di sản số” về sau. Furuta Yusuke, thành viên nhóm “Thinking About Digital Legacy”, giới thiệu phương án để lại mật khẩu trên giấy để gia đình có thể mở khóa smartphone khi cần. Theo cách này, mật khẩu được viết lên một tấm giấy dày cỡ danh thiếp, phủ nhiều lớp phủ rồi cất giữ; khi cần, người dùng có thể cạo lớp phủ để xem lại.

Dù vậy, cách ghi theo quy ước riêng hay dùng lớp phủ đều không thể thay thế các biện pháp bảo mật thực sự. Ngày sinh hoặc tên thú cưng vẫn có thể bị người xung quanh đoán ra, còn giấy tờ cũng có nguy cơ bị thất lạc. Các chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng đặt mật khẩu dài, khác nhau cho từng tài khoản, đồng thời ưu tiên sử dụng trình quản lý mật khẩu và xác thực đa yếu tố khi có thể.