Jensen Huang, CEO của Nvidia, được cho là đã thừa nhận có mối quan hệ không phù hợp với một phụ nữ bị nghi là nhân viên tình báo Trung Quốc. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng vấn đề không chỉ dừng ở rủi ro danh tiếng của Nvidia, mà còn có thể tác động tới chuỗi cung ứng chip cho ngành AI và an ninh công nghệ của Mỹ.

Ngày 10/11 (giờ địa phương), The Verge dẫn ý kiến từ giới chuyên gia cho rằng vụ việc có thể làm suy yếu lợi thế công nghệ của Mỹ trước Trung Quốc.

Theo đánh giá của các chuyên gia, điểm mấu chốt nằm ở vai trò của Nvidia trong chuỗi cung ứng bán dẫn tiên tiến. Trong cuộc đua AI, dù nhân lực, điện năng, vốn và dữ liệu đều quan trọng, chip hiệu năng cao vẫn là nguồn lực cốt lõi và khó thay thế nhất.

Đó cũng là lý do Meta, Anthropic và OpenAI đang đẩy mạnh phát triển chip riêng nhằm giảm phụ thuộc vào Nvidia. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, việc thay thế năng lực tính toán khổng lồ mà Nvidia đang cung cấp là điều không dễ.

Do các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đối với chip AI tiên tiến sang Trung Quốc, Bắc Kinh gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dòng chip Nvidia mới nhất. Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển ngành bán dẫn như một chiến lược quốc gia, nhưng vẫn được cho là còn khoảng cách đáng kể với Nvidia ở phân khúc tiên tiến nhất.

Trong bối cảnh đó, nếu Trung Quốc tiếp cận chip Nvidia dễ dàng hơn, khoảng cách công nghệ AI giữa hai nước có thể nhanh chóng bị thu hẹp.

Emily Kilcrease, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), nhận định Trung Quốc có lợi thế về năng lượng và hệ sinh thái mô hình AI mã nguồn mở, nhưng nếu không có các chip Nvidia tiên tiến nhất thì sẽ rất khó đuổi kịp năng lực AI hàng đầu của Mỹ. Bà cảnh báo rằng nếu Trung Quốc có được những con chip này, “lợi thế của Mỹ có thể biến mất chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng”.

Đến nay, chưa có bằng chứng công khai cho thấy Jensen Huang trực tiếp chuyển giao các chip thuộc diện kiểm soát xuất khẩu cho Trung Quốc hoặc cung cấp các bí mật liên quan. Tuy nhiên, sau các thông tin cho rằng những doanh nghiệp có liên quan tới Alice Huang đã tạo điều kiện bán chip Nvidia sang Trung Quốc với quy mô ít nhất 7 tỷ USD, năng lực quản trị chuỗi cung ứng của Nvidia bắt đầu bị đặt dấu hỏi.

Kyle Chan, nghiên cứu viên tại Viện Brookings, cho rằng nếu các công ty bị nghi có liên hệ với Trung Quốc được ưu tiên tiếp cận GPU thế hệ mới trong giai đoạn nguồn cung khan hiếm, các doanh nghiệp Mỹ có thể càng khó tiếp cận lượng chip cần thiết.

Rủi ro thông tin rò rỉ, theo các chuyên gia, cũng không chỉ dừng ở thiết kế bán dẫn. Sunny Cheung, nhà nghiên cứu về Trung Quốc tại Quỹ Jamestown, cho biết Jensen Huang có mạng lưới quan hệ rộng với lãnh đạo các tập đoàn lớn của Mỹ, giới hoạch định chính sách và Tổng thống Donald Trump. Vì vậy, những dữ liệu như kế hoạch đầu tư hạ tầng của doanh nghiệp Mỹ, nhu cầu tính toán hay định hướng kiểm soát xuất khẩu của Nhà Trắng đều có thể mang giá trị chiến lược với Trung Quốc.

Một rủi ro khác là khả năng xáo trộn nội bộ trong ngành AI Mỹ. Jensen Huang là đồng sáng lập Nvidia hơn 30 năm trước và đã dẫn dắt công ty từ đó đến nay. Nếu xuất hiện điều tra nội bộ, quá trình ra quyết định của ban lãnh đạo, lịch ra mắt sản phẩm và việc phân bổ nguồn chip hạn chế đều có thể bị ảnh hưởng.

Emily Kilcrease cho rằng các phòng thí nghiệm AI như OpenAI, Anthropic cùng những công ty điện toán đám mây quy mô lớn có thể gặp khó trong việc đảm bảo đủ tài nguyên tính toán cần thiết. Trong khi đó, việc chuyển sang nền tảng phần cứng khác cũng cần thêm thời gian.

Khi khoảng cách công nghệ AI giữa Mỹ và Trung Quốc không còn quá lớn, bất kỳ sự chậm lại nào trong tiến độ phát triển của doanh nghiệp Mỹ cũng có thể tạo thêm thời gian cho đối thủ Trung Quốc bám đuổi. Dù vậy, vụ việc cũng có thể kéo theo phản ứng ngược: theo Emily Kilcrease, khả năng Quốc hội Mỹ thúc đẩy luật siết kiểm soát chip AI đã tăng lên đáng kể, đồng nghĩa các biện pháp ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ có thể còn được thắt chặt hơn nữa.