Mỹ phát hiện khoảng 17.000 phụ tùng dự phòng dành cho tiêm kích tàng hình F-35 chưa được ghi nhận trong hệ thống quản lý chính thức, với giá trị tối thiểu 1,3 tỷ USD. Theo Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), lỗ hổng này làm dấy lên lo ngại về công tác kiểm soát tồn kho, đồng thời có thể ảnh hưởng đến vận hành và quản lý tài chính của chương trình.

Ngày 10/11 (giờ địa phương), GAO dẫn thông tin từ John Militer cho biết trong báo cáo công bố trước đó một ngày rằng hệ thống theo dõi và quản lý phụ tùng của Văn phòng Chương trình chung F-35 (JPO) vẫn thiếu chính xác và chưa hoàn thiện.

GAO cho biết phụ tùng F-35 hiện được lưu trữ tại hơn 700 cơ sở trên toàn thế giới, với tổng số khoảng 26 triệu đơn vị, trị giá 31 tỷ USD.

Tuy nhiên, đến tháng 3 năm nay, khoảng 17.000 phụ tùng đang trong quá trình bảo dưỡng hoặc sửa chữa không được ghi nhận trong Hệ thống Quản lý Hậu cần Doanh nghiệp (ELMS) của JPO. Giá trị sổ sách của số phụ tùng này vào khoảng 1,3 tỷ USD. Nếu cộng thêm chi phí vận chuyển và các chi phí mua sắm khác, con số có thể lên tới 2,5 tỷ USD.

Theo GAO, nguyên nhân nằm ở việc hệ thống quản lý của nhà sản xuất và Bộ Quốc phòng Mỹ chưa được kết nối đồng bộ. Dù ELMS có thể cập nhật dữ liệu tồn kho theo thời gian thực, hệ thống này không liên thông trực tiếp với các hệ thống của Lockheed Martin và Pratt & Whitney.

Vì vậy, JPO phải tổng hợp và nhập dữ liệu từ nhiều nguồn riêng rẽ. Đáng chú ý, dữ liệu về kho phụ tùng dùng chung chỉ được cung cấp theo quý, khiến thông tin thực tế có thể chậm hơn 3 tháng.

Công tác theo dõi phụ tùng thất thoát cũng bị đánh giá là chưa chặt chẽ. Trong cuộc kiểm toán năm 2023, GAO cho biết hơn 1 triệu phụ tùng, trị giá khoảng 85 triệu USD, đã bị thất thoát trong giai đoạn 2018-2022. Tuy nhiên, ở đợt kiểm toán lần này, JPO vẫn chưa nắm rõ tình trạng xử lý số phụ tùng thất thoát nói trên.

GAO cảnh báo độ tin cậy của dữ liệu tồn kho có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tiêm kích F-35. Khi không xác định chính xác vị trí và số lượng phụ tùng, các đơn vị vận hành sẽ gặp khó trong việc bảo đảm nguồn cung kịp thời cũng như dự báo nhu cầu bảo dưỡng.

GAO đã đưa ra 4 khuyến nghị nhằm cải thiện tình hình, trong đó có việc hoàn thiện quy trình theo dõi thất thoát và đào tạo nhân sự phụ trách. Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết đã chấp thuận toàn bộ các khuyến nghị này và đặt mục tiêu hoàn tất đợt kiểm kê toàn diện đầu tiên vào tháng 3 năm sau.

Dù vậy, GAO cũng nhấn mạnh 17.000 phụ tùng được nêu trong báo cáo lần này là các hạng mục chưa được ghi nhận trong hệ thống quản lý, chưa thể kết luận là đã bị mất hoặc bị đánh cắp.