Hải quân Anh đã thành lập Phi đội Tự hành số 1 (1AS), đơn vị đầu tiên chuyên vận hành tàu mặt nước không người lái (USV), trong bước đi mới nhằm mở rộng mô hình hải quân lai kết hợp phương tiện có người lái và không người lái.

Theo Royal Navy, Hải quân Anh ngày 9/11 cho biết lễ ra mắt 1AS diễn ra hôm 5/11 tại căn cứ hải quân Portsmouth. Đơn vị này sẽ phụ trách triển khai USV cho các nhiệm vụ giám sát trên biển, hộ tống và nhiều hoạt động khác.

1AS được hình thành trên cơ sở chương trình thử nghiệm và triển khai USV Beehive bắt đầu từ năm 2025. Đơn vị do trung tá Helen Coxon chỉ huy, có khoảng 180 quân nhân, tương đương quy mô thủy thủ đoàn của một khinh hạm Type 23. Lực lượng được chia thành hai kíp trực để duy trì khả năng hoạt động 24/7.

Các nền tảng chủ lực của 1AS gồm Rattler và Kraken K3 Scout. Rattler do SYOS Aerospace của Anh phát triển, có thể điều khiển từ xa và hoạt động theo mô hình tác chiến bầy đàn. Trong một đợt huấn luyện gần đây ngoài khơi Scotland, nhiều USV đã tham gia hộ tống tàu tuần tra và tàu hỗ trợ tác chiến mìn. Các phương tiện này được điều khiển từ một tàu thử nghiệm ở Plymouth, cách hiện trường hơn 800 km.

Trong khi đó, K3 Scout do Kraken Technology Group phát triển cho các nhiệm vụ giám sát, chống thiết bị bay không người lái và tấn công. Mẫu USV này có tầm hoạt động 650 hải lý, tương đương khoảng 1.203,8 km, và có thể mang khoảng 400 kg thiết bị. Tùy theo nhiệm vụ, nền tảng này có thể tích hợp radar, vũ khí đánh chặn và thiết bị tác chiến điện tử.

Hải quân Anh cho biết sau khi 1AS đi vào hoạt động, các USV có thể được triển khai độc lập hoặc phối hợp với tàu có người lái. Song song với đó, nước này cũng đang thúc đẩy kế hoạch đầu tư 1,5 tỷ bảng cho chiến lược hải quân lai trong 4 năm tới.

Tư lệnh hạm đội Steve Moorhouse nhấn mạnh lực lượng không người lái sẽ giúp mở rộng phạm vi tác chiến và năng lực tấn công của hạm đội, đồng thời góp phần xây dựng một lực lượng có khả năng duy trì hiệu quả chiến đấu ngay cả khi bị tấn công.

Dù vậy, việc mở rộng phương tiện không người lái không đồng nghĩa với mô hình hải quân không cần thủy thủ. Theo ông Moorhouse, trong mọi chiến dịch, năng lực phán đoán và kiểm soát của con người vẫn giữ vai trò then chốt.

Tại châu Âu, xu hướng tích hợp phương tiện không người lái vào lực lượng hải quân cũng đang tăng tốc. Hải quân Pháp gần đây đã công bố kế hoạch chuyển đổi phi đội chống thủy lôi sang mô hình phi đội không người lái.