Nhu cầu hoán đổi Bitcoin tự lưu ký sang chứng chỉ quỹ của ETF Bitcoin giao ngay IBIT do BlackRock quản lý đang tăng mạnh, lên mức cao nhất từ trước đến nay, theo chia sẻ từ lãnh đạo mảng tài sản số của tập đoàn này.

Ngày 9/11 (giờ địa phương), Bitcoin Magazine dẫn lời ông Robbie Mitchnick, Giám đốc mảng tài sản số của BlackRock, cho biết nhu cầu chuyển đổi Bitcoin sang chứng chỉ quỹ IBIT hiện ở mức chưa từng có.

Các giao dịch này được thực hiện theo cơ chế hiện vật, tức nhà đầu tư hoán đổi trực tiếp Bitcoin lấy chứng chỉ quỹ ETF thay vì bán tài sản để lấy tiền mặt. Theo cơ chế này, nhà đầu tư chuyển Bitcoin vào quỹ thông qua các đơn vị môi giới và nhận lại lượng chứng chỉ IBIT mới phát hành tương ứng. Galaxy Digital, Talos và Virtu là các bên tham gia xử lý giao dịch, trong khi quy mô tối thiểu phụ thuộc vào quy định của từng đơn vị môi giới.

Quy mô các thương vụ chuyển đổi cũng tăng nhanh. Barron's cho biết giá trị giao dịch mà BlackRock xác nhận đã đạt 3,6 tỷ USD, song con số thực tế có thể cao hơn vì BlackRock không trực tiếp xử lý toàn bộ giao dịch. Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hồi tháng 8, ông Mitchnick nói tổng giá trị chuyển đổi sang IBIT đã vượt 5 tỷ USD.

Một trong những động lực chính của xu hướng này là lo ngại về an toàn lưu ký Bitcoin. Ông Mitchnick cho rằng sau sự cố bảo mật liên quan đến Binance gần đây, các nhà đầu tư lớn càng ý thức rõ hơn về rủi ro khi để tài sản trên sàn giao dịch hoặc ví nóng.

Yếu tố pháp lý cũng góp phần thúc đẩy xu hướng chuyển đổi. Ngày 29/7/2025, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho phép áp dụng cơ chế tạo lập và hoàn trả chứng chỉ quỹ bằng hiện vật đối với ETF Bitcoin và ETF Ethereum. Quy định này thay thế mô hình chỉ sử dụng tiền mặt từng được áp dụng khi ETF Bitcoin giao ngay ra mắt vào tháng 1/2024. Cùng với đó, quy mô chuyển đổi tối thiểu cũng giảm từ khoảng 30 triệu USD trong giai đoạn đầu xuống còn 1-2 triệu USD gần đây, qua đó hạ thấp rào cản tham gia.

Ngoài ra, yếu tố thuế và sự thuận tiện trong chuyển giao tài sản cũng được xem là những lý do quan trọng. Theo Barron's, việc hoán đổi Bitcoin đã tăng giá sang chứng chỉ quỹ IBIT theo cơ chế hiện vật thường không bị coi là một giao dịch bán để tính thuế lãi vốn. Dù vậy, nghĩa vụ thuế cụ thể vẫn phụ thuộc vào từng trường hợp nhà đầu tư.

Tuy nhiên, thị trường cũng cần thận trọng khi diễn giải các giao dịch hoán đổi hiện vật như dòng tiền mua mới. Khi chứng chỉ IBIT được phát hành từ hoạt động chuyển đổi này, dữ liệu vẫn có thể ghi nhận đó là dòng vốn vào ETF. Song điều đó không đồng nghĩa thị trường xuất hiện thêm lực mua mới đối với Bitcoin.

Trên thực tế, nhóm ETF Bitcoin giao ngay gần đây vẫn ghi nhận xu hướng rút ròng. Trong tuần kết thúc ngày 6/11, các quỹ này bị rút ròng khoảng 1,28 tỷ USD, mức rút ròng theo tuần lớn nhất kể từ tháng 6. Riêng IBIT ghi nhận khoảng 1,21 tỷ USD bị rút ra. Điều này cho thấy dù nhu cầu chuyển đổi tăng, tổng dòng vốn vào nhóm ETF vẫn có thể ở trạng thái âm.

Diễn biến trên phản ánh sự thay đổi trong cách nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lựa chọn kênh lưu trữ tài sản. Thay vì tự quản lý khóa cá nhân, ngày càng nhiều người chọn nắm giữ gián tiếp thông qua ETF và giao việc lưu ký cho công ty quản lý quỹ cùng đơn vị giám sát. Với nhóm nhà đầu tư từng ưu tiên quyền kiểm soát trực tiếp, yếu tố an toàn và sự thuận tiện trong chuyển giao tài sản đang trở thành tiêu chí quan trọng hơn.