Nvidia đã thành lập một ủy ban độc lập để điều tra nghi vấn có hoạt động thu thập thông tin liên quan đến CEO Jensen Huang. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các phát biểu trước đây của ông phản đối việc Mỹ siết xuất khẩu chip sang Trung Quốc bị chú ý trở lại.

Theo Business Insider ngày 9/11 (giờ địa phương), hội đồng quản trị Nvidia đã lập ủy ban riêng để rà soát vụ việc. Tuy nhiên, công ty cho biết đến nay chưa có cơ sở kết luận an ninh quốc gia hay bí mật kinh doanh của hãng đã bị xâm phạm.

Tranh cãi bùng lên sau một bài viết của New York Times. Theo nội dung bài báo, giới chức Mỹ đang xem xét khả năng Alice Huang, lãnh đạo của Megaspeed - một công ty công nghệ Singapore đồng thời là khách hàng của Nvidia - có thể đã bị lôi kéo để thu thập thông tin cho chính phủ Trung Quốc.

Vụ việc thu hút thêm chú ý khi xuất hiện nghi vấn nỗ lực thu thập thông tin này có thể liên quan đến Jensen Huang. Dù vậy, Alice Huang không có quan hệ họ hàng với ông, và hiện cũng chưa có dấu hiệu cho thấy CEO Nvidia thực sự bị tác động bởi bất kỳ hoạt động tình báo nào. Thời điểm mối liên hệ giữa hai người bắt đầu cũng chưa được làm rõ.

Cuộc điều tra càng gây chú ý vì diễn ra đúng lúc Jensen Huang từ lâu đã công khai phản đối các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc của Mỹ. Ông thừa nhận Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh của Mỹ, nhưng cho rằng việc cắt đứt với một thị trường công nghệ quy mô lớn sẽ gây bất lợi lâu dài cho doanh nghiệp và ngành công nghệ Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg tháng trước, Jensen Huang cho biết ông đã tìm cách thuyết phục các nhà hoạch định chính sách Mỹ về tầm quan trọng của việc duy trì quan hệ với thị trường Trung Quốc. Khi đề cập đến các hạn chế xuất khẩu, ông nói: “Chúng ta đã phạm sai lầm. Và sai lầm này rất khó đảo ngược”, đồng thời nhấn mạnh Trung Quốc “không phải kẻ thù”. Theo ông, vì an toàn AI, Mỹ và Trung Quốc vẫn cần duy trì đối thoại.

Quan điểm này cũng xuất hiện trong nhiều phát biểu công khai khác. Trong cuộc phỏng vấn với Channel NewsAsia hồi tháng 5, ông cho rằng việc Mỹ và Trung Quốc xây dựng hai hệ sinh thái AI tách biệt là không khôn ngoan. Cùng tháng, trong bài phát biểu khai mạc tại Berlin, ông đánh giá Mỹ đang dẫn đầu về AI, nhưng Trung Quốc vẫn là đối thủ cạnh tranh rất mạnh.

Điều Jensen Huang lo ngại là các biện pháp kiểm soát xuất khẩu có thể phản tác dụng, qua đó tạo điều kiện để các công ty bán dẫn Trung Quốc gia tăng năng lực cạnh tranh. Trong báo cáo thường niên công bố hồi tháng 2, Nvidia cho biết việc gần như bị loại khỏi thị trường trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc đã mở ra dư địa lớn hơn để các đối thủ xây dựng hệ sinh thái và mở rộng ra quốc tế.

Trong một podcast hồi tháng 4, Jensen Huang cũng nói thị phần của Nvidia tại Trung Quốc đã giảm xuống gần 0. Theo ông, khi vị thế của doanh nghiệp Mỹ tại thị trường này thu hẹp, các công ty nội địa như Huawei sẽ có thêm cơ hội củng cố năng lực công nghệ.

Chỉ trích của ông đối với chính sách kiểm soát xuất khẩu lên đến đỉnh điểm tại cuộc họp báo ở Computex, tổ chức tại Đài Bắc vào tháng 5/2025. Khi đó, Jensen Huang gọi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI mà Mỹ áp dụng từ năm 2022 là một thất bại. Ông cho rằng chính sách này khiến doanh nghiệp Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD và đẩy khách hàng Trung Quốc sang các nhà cung cấp trong nước như Huawei.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC cùng tháng, ông dự báo thị trường chip AI tại Trung Quốc có thể đạt quy mô 50 tỷ USD trong vòng 2-3 năm tới. Ông cảnh báo việc không thể tiếp cận thị trường này sẽ gây tổn thất rất lớn cho doanh nghiệp Mỹ.

Dù vậy, Jensen Huang không nói đến việc phớt lờ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của chính phủ Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hồi tháng 9/2024, ông cho biết Nvidia đang nỗ lực tối đa để hỗ trợ khách hàng Trung Quốc, đồng thời vẫn tuân thủ đầy đủ các yêu cầu kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Ông cũng cho rằng việc cân bằng giữa an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh của ngành công nghệ Mỹ là vấn đề chính phủ cần quyết định.

Trên thực tế, Nvidia đã tái thiết kế chip AI dành cho thị trường Trung Quốc để đáp ứng các quy định của Mỹ. Tại buổi công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 2/2024, Jensen Huang cho biết công ty đã điều chỉnh sản phẩm cho phù hợp với quy định kiểm soát xuất khẩu và bắt đầu cung cấp mẫu cho khách hàng Trung Quốc. Chiến lược của Nvidia là duy trì sức cạnh tranh tại thị trường này trong phạm vi cho phép.

Cuộc điều tra lần này vì thế không chỉ dừng ở nghi vấn thu thập thông tin liên quan đến cá nhân Jensen Huang, mà còn có thể tạo thêm áp lực đối với chiến lược kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc. Dù hội đồng quản trị cho biết vẫn đặt niềm tin vào CEO, mâu thuẫn giữa các lo ngại an ninh quốc gia của Mỹ và lợi ích kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc được cho là sẽ còn kéo dài.