Thị trường tài chính Hàn Quốc đang cùng lúc đối mặt áp lực từ đà giảm mạnh của chứng khoán, các vụ tấn công mạng lan rộng và yêu cầu đẩy nhanh ứng dụng AI trong dịch vụ tài chính. Trước diễn biến này, cơ quan quản lý đã đồng thời triển khai các biện pháp ổn định thị trường, siết chế tài, tăng cường kiểm tra an ninh và thúc đẩy cải tổ hệ thống.

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc điều chỉnh mạnh sau khi lo ngại về khả năng Mỹ siết quản lý lĩnh vực AI gia tăng hậu bầu cử giữa kỳ, cộng hưởng với đà giảm của nhóm công nghệ toàn cầu. Việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội Mỹ làm dấy lên quan ngại về khả năng tăng giám sát đối với các trung tâm dữ liệu AI, qua đó tạo áp lực bán mạnh ở nhóm bán dẫn và các cổ phiếu liên quan đến AI.

Tuần trước, KOSPI có thời điểm rơi dưới mốc 5.000 điểm trong phiên và thậm chí kích hoạt cơ chế ngắt mạch trước khi chốt ở 5.059,69 điểm, giảm 6,02% so với phiên trước đó. Đà giảm chủ yếu do khối ngoại bán ròng quy mô lớn, trong khi sự phụ thuộc cao vào ngành bán dẫn và biến động nội tại của thị trường trong nước tiếp tục tạo áp lực.

Theo giới phân tích, còn quá sớm để xem nhịp giảm vừa qua là dấu hiệu cho thấy ngành AI bước vào giai đoạn suy thoái mang tính cấu trúc. Dù dư địa hồi phục vẫn còn, thị trường vẫn cần theo dõi thêm diễn biến bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài, chính sách quản lý AI của Mỹ và xu hướng lãi suất.

Để ứng phó biến động gia tăng, Chính phủ quyết định từ ngày 9/11 sẽ tạm miễn yêu cầu duy trì tỷ lệ bảo đảm 140% đối với giao dịch ký quỹ tại các công ty chứng khoán trong 3 tháng. Trong bối cảnh chỉ số giá và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp AI tại Mỹ được xem là biến số quan trọng đối với thị trường ngắn hạn, dự báo về KOSPI năm tới cũng đang phân hóa mạnh, trong vùng 5.000-10.000 điểm.

Song song với việc ổn định thị trường, nhà chức trách cũng đẩy mạnh xử lý các tồn đọng về thể chế và giám sát tài chính.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) đã thông qua quyết định cuối cùng liên quan vụ bán sai sản phẩm chứng khoán phái sinh liên kết giá cổ phiếu (ELS) theo chỉ số H của Hong Kong. Theo đó, 7 ngân hàng và 6 công ty chứng khoán bị phạt tổng cộng 371,2 tỷ won, kèm 3,39 tỷ won tiền xử phạt hành chính. Mức chế tài này được chốt sau khoảng 2 năm 8 tháng xem xét và điều chỉnh.

Một chủ đề khác đang thu hút sự chú ý của ngành là việc gia hạn thời hạn vận hành tài khoản đặc biệt dành cho tái cơ cấu các ngân hàng tiết kiệm. Cơ chế này dự kiến hết hiệu lực vào cuối năm nay, trong khi dự luật gia hạn thêm một năm vẫn đang chờ Quốc hội thông qua. Nếu không được gia hạn, mức thiếu hụt của tài khoản riêng tại các ngân hàng tiết kiệm có thể tăng lên tối đa 3.500 tỷ won.

FSC cũng đang thúc đẩy kế hoạch cung cấp các khoản vay lãi suất thấp với quy mô 4.500 tỷ won trong 3 năm tới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng doanh nghiệp tầm trung tại địa phương, trên cơ sở khoản đóng góp đặc biệt 300 tỷ won từ khối ngân hàng. Song song, cơ quan này sẽ triển khai các biện pháp cải thiện thể chế tài trợ doanh nghiệp như rút ngắn kỳ hạn khoản phải thu bán chịu và bãi bỏ quyền truy đòi.

Vấn đề cạnh tranh công bằng giữa các nền tảng số cũng nổi lên. Toss Place đã gửi đơn lên Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc, cho rằng doanh nghiệp này bị loại khỏi danh sách đối tác tích hợp hệ thống POS của Naver. Trong khi Toss Place đề nghị cơ quan chức năng xác minh có hay không hành vi phân biệt đối xử, Naver khẳng định công ty áp dụng cùng một bộ tiêu chuẩn với mọi đối tác.

Trong bối cảnh các vụ hack lan rộng trên toàn ngành tài chính, việc cải tổ hệ thống bảo mật cũng được đẩy nhanh.

FSC đang vận hành một tổ công tác để xem xét phương án dỡ bỏ toàn diện quy định tách mạng hiện hành, đồng thời đặt mục tiêu đến quý I năm sau xây dựng phương án chuyển đổi sang hệ thống bảo mật dựa trên AI.

Cơ quan này cũng sẽ tiến hành kiểm tra toàn diện đến cuối năm đối với khoảng 580 tổ chức tài chính, tập trung vào các điểm tiếp xúc ra bên ngoài và hệ thống kiểm soát nội bộ, đồng thời tăng cường cơ chế chia sẻ thông tin về các vụ tấn công mạng trong toàn ngành.

Lee Chan-jin, Thống đốc Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS), đã chỉ đạo tăng cường trách nhiệm quản lý an ninh của ban lãnh đạo các công ty tài chính liên quan tới chuỗi sự cố tấn công mạng gần đây.

Tại Mirae Asset Group, sau các đơn vị bảo hiểm nhân thọ và quản lý tài sản, đến cả công ty chứng khoán của tập đoàn cũng bị tấn công mạng, làm gia tăng lo ngại về an ninh. Tại Mirae Asset Securities, cơ quan chức năng xác nhận khoảng 3.800 số tài khoản khách hàng đã bị rò rỉ, cùng dữ liệu cá nhân của 35.255 nhân sự, bao gồm cả cựu nhân viên và nhân sự thuê ngoài.

Lo ngại về an ninh trong lĩnh vực tài sản số cũng tăng lên sau vụ hack quy mô lớn tại Binance và hàng loạt vụ rò rỉ thông tin tại các sàn trong nước. Gopax đã dừng toàn bộ hoạt động nạp rút và giao dịch trước nguy cơ bị tấn công, trong khi cơ quan quản lý thúc đẩy tăng cường quản trị an ninh tại các sàn, bao gồm lưu ký tài sản và giám sát giao dịch bất thường.

Trong khi nhà chức trách cùng lúc thúc đẩy mở rộng ứng dụng AI và nới lỏng một số quy định bảo mật, nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là không chỉ đưa vào các công nghệ bảo mật mới mà còn phải khắc phục thực chất những điểm yếu của hệ thống hiện hữu.

Xu hướng tăng cường bảo mật trong ngành tài chính cũng lan sang các hệ thống xác thực và thanh toán của từng tổ chức.

Shinhan Investment Corp. đang củng cố cơ chế phòng chống gian lận tài chính như lừa đảo qua điện thoại bằng cách sử dụng lịch sử mở thuê bao di động của khách hàng để phát hiện giao dịch bất thường. Với các giao dịch rút tiền giá trị lớn, công ty sẽ kiểm tra bổ sung việc khách hàng có mới mở số điện thoại hay không, đồng thời dự kiến đến năm 2027 sẽ triển khai dịch vụ phân tích mẫu cuộc gọi lừa đảo dựa trên AI.

Naver Pay cho biết dịch vụ xác thực và thanh toán bằng nhận diện khuôn mặt FaceSign đã đạt chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế ISO 24745 về hệ thống bảo vệ thông tin sinh trắc học, lần đầu tiên tại Hàn Quốc. Công ty đang nâng cấp bảo mật bằng công nghệ ngăn chặn xác thực giả mạo qua ảnh hoặc video, đồng thời áp dụng mã hóa kháng lượng tử.

Cucon cũng đã ra mắt dịch vụ xác minh quyền sở hữu thẻ, cho phép kiểm tra tên chủ thẻ và việc sở hữu thực tế nhằm giảm rủi ro thanh toán gian lận và đối soát. Xu hướng chung của toàn ngành là tăng cường xác thực khách hàng và năng lực phát hiện giao dịch bất thường.

Cùng lúc đó, ngành tài chính Hàn Quốc cũng tăng tốc đưa AI vào cả dịch vụ khách hàng lẫn quy trình vận hành.

Tại một diễn đàn, KakaoBank nhận định AI agent và stablecoin là hai công nghệ có thể làm thay đổi cục diện ngành tài chính, đồng thời cảnh báo các ngân hàng trong nước có thể đối mặt khủng hoảng sống còn nếu không theo kịp xu hướng này. Ngân hàng nhấn mạnh rằng để thúc đẩy stablecoin đồng won, thị trường cần vượt qua tranh luận về chủ thể phát hành để tập trung vào việc hoàn thiện môi trường thanh toán - lưu thông thực tế cũng như khung pháp lý và chính sách thuế.

Woori Bank sẽ đưa AI vào khâu thẩm định chuyển tiền ra nước ngoài. Hệ thống sẽ phân tích các chứng từ như hợp đồng, hóa đơn, tự động đề xuất mã lý do thanh toán theo mục đích chuyển tiền và nhập dữ liệu giao dịch. Ngân hàng dự kiến áp dụng trước cho các giao dịch thanh toán thương mại và dịch vụ, vận hành song song với quy trình hiện tại trong khoảng 2 tháng trước khi triển khai toàn diện.

Webcash dự kiến ra mắt Gyeongrinara MCP vào tháng 12, kết nối AI tạo sinh với dữ liệu quản trị doanh nghiệp. Dịch vụ cho phép người dùng tra cứu và phân tích lịch sử giao dịch tài khoản, hóa đơn thuế ngay trong ChatGPT hoặc Claude. Sang năm tới, công ty cũng dự kiến giới thiệu AI agent chuyên dụng cho nghiệp vụ kế toán.

Không chỉ tại Hàn Quốc, các ngân hàng và công ty fintech ở nước ngoài cũng đang đẩy nhanh đổi mới vận hành bằng AI.

Huntington Bank của Mỹ đang tổ chức hackathon và vận hành không gian thử nghiệm nội bộ để nhân viên trực tiếp phát triển giải pháp công việc bằng AI, đồng thời giới thiệu nền tảng AI hỗ trợ tích hợp tài chính, nhân sự, marketing và quản lý tồn kho cho nhóm khách hàng doanh nghiệp nhỏ.

Revolut, công ty fintech của Anh, đã chuyển một phần mô hình AI thương mại bên ngoài sang mô hình tự vận hành, qua đó cắt giảm khoảng 90% chi phí liên quan đến lập trình và nâng hiệu quả phát triển. Hãng nghiên cứu Forrester dự báo sang năm tới, cứ ba ngân hàng sẽ có một ngân hàng tuyên bố chuyển đổi AI, trong khi hoạt động mua bán - sáp nhập công nghệ liên quan có thể tăng 50%. Tuy nhiên, tỷ lệ ngân hàng thực sự chuyển đổi thành công được dự báo chỉ vào khoảng 5%.

Rủi ro đi kèm với việc mở rộng sử dụng AI cũng được nhấn mạnh. Một khảo sát tại Mỹ cho thấy 42% khách hàng vừa nhận tư vấn tài chính chuyên nghiệp vừa dùng AI đã làm theo khuyến nghị tài chính từ AI mà không kiểm chứng thêm. Các ngân hàng lớn của Mỹ như JPMorgan Chase và Bank of America đang hạn chế AI bên ngoài truy cập tài khoản, đồng thời tăng cường kiểm soát nội bộ để ứng phó nguy cơ AI agent giao dịch trái phép và khoảng trống trách nhiệm.

Morgan Stanley cũng đang mở rộng ứng dụng AI agent trong mảng quản lý tài sản. Khi việc triển khai AI trong tài chính bước vào giai đoạn tăng tốc, yêu cầu xây dựng cơ chế bảo mật và quản trị trách nhiệm ngày càng được xem là nhiệm vụ then chốt.

Ở mảng ngân hàng số, các nhà băng thuần số tại Hàn Quốc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tín dụng với trọng tâm là cho vay hộ kinh doanh, qua đó mở rộng sang tài chính doanh nghiệp.

Tính đến hết quý III năm nay, hơn một nửa mức tăng dư nợ của KakaoBank và K Bank đến từ mảng cho vay doanh nghiệp tập trung vào hộ kinh doanh. KakaoBank ghi nhận dư nợ tăng ròng 1.688 tỷ won, trong đó 981 tỷ won, tương đương 58%, đến từ cho vay hộ kinh doanh. Tại K Bank, dư nợ tăng 2.200,6 tỷ won, trong đó cho vay doanh nghiệp đạt 1.325,9 tỷ won, tương đương 60,3%. Cả hai ngân hàng dự kiến sẽ gia nhập thị trường cho vay pháp nhân trong năm tới để tiếp tục mở rộng mảng tài chính doanh nghiệp.

Riêng KakaoBank ghi nhận lợi nhuận ròng lũy kế đến hết quý III đạt 469,8 tỷ won, tăng 25,2% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từ trước tới nay. Thu nhập ngoài lãi đạt 888,3 tỷ won, chiếm 35% tổng doanh thu hoạt động. Ngân hàng này cũng đang thúc đẩy thương vụ mua lại Marston Capital, đồng thời xem xét khả năng mở rộng M&A sang mảng thẻ tín dụng và chứng khoán trong trung và dài hạn.

Ở khối ngân hàng thương mại, nhiều sản phẩm và kênh bán khoản vay mua nhà từng tạm dừng để kiểm soát tín dụng hộ gia đình đang được khôi phục, qua đó phần nào cải thiện điều kiện tín dụng vào cuối năm.

Từ ngày 2, Hana Bank đã nối lại việc cung cấp khoản vay mua nhà trực tuyến, sản phẩm chuyển khoản vay mua nhà và chuyển khoản vay cho officetel dùng để ở sau khoảng 3 tháng tạm dừng. Ngân hàng cũng cho phép trở lại việc tham gia bảo hiểm tín dụng thế chấp (MCI) và bảo lãnh tín dụng thế chấp (MCG) đối với khoản vay mua nhà lãi suất hỗn hợp. SC First Bank và BNK Kyongnam Bank cũng đã gỡ bỏ một phần hạn chế liên quan đến vay mua nhà.

Diễn biến này được cho là xuất phát từ việc cơ quan quản lý nâng mục tiêu kiểm soát tổng lượng tín dụng hộ gia đình và quản lý riêng theo từng nhóm khoản vay, qua đó tạo thêm dư địa cung ứng tín dụng cho ngân hàng. Cùng với đó, lãi suất trái phiếu ngân hàng giảm đã kéo lãi suất vay mua nhà lãi suất hỗn hợp tại 5 ngân hàng lớn đi xuống 0,33-0,61 điểm phần trăm trong một tháng. Dù lo ngại về tình trạng siết cho vay cuối năm phần nào hạ nhiệt, chi phí lãi vay thực tế của người đi vay vẫn phụ thuộc vào quyết định lãi suất cơ bản và diễn biến lãi suất thị trường.

Ngoài tín dụng hộ gia đình, các chương trình hỗ trợ tài chính cho tăng trưởng doanh nghiệp, tiểu thương và nhóm khách hàng dễ tổn thương cũng đang được mở rộng.

IBK Industrial Bank of Korea, cùng Korea Development Bank và Export-Import Bank of Korea, đã chọn đơn vị quản lý quỹ scale-up toàn cầu quy mô 700 tỷ won nhằm hỗ trợ vốn tăng trưởng và mở rộng ra nước ngoài cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tầm trung và startup. KB Kookmin Bank đóng góp 11,8 tỷ won cho Korea Credit Guarantee Fund và Korea Technology Finance Corporation để cung cấp khoảng 200 tỷ won khoản vay có bảo lãnh cho startup do thanh niên thành lập, đồng thời hỗ trợ toàn bộ phí bảo lãnh trong 3 năm.

Ngoài ra, ngân hàng này dự kiến dành tổng cộng 10 tỷ won để hỗ trợ khoảng 10.000 người vay đang trả nợ đúng hạn tại các công ty cho vay lãi cao, theo đó hỗ trợ 50% tiền lãi đã nộp trong tối đa một năm, với mức trần 1 triệu won mỗi người.

Woori Bank cũng ra mắt khoản vay tài chính chuỗi cung ứng, liên kết thông tin đơn hàng thực tế với bảo lãnh của Korea Credit Guarantee Fund nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu vốn sản xuất trước khi giao hàng. Hạn mức tối đa là 3 tỷ won mỗi doanh nghiệp, với tổng quy mô cung ứng vốn sản xuất là 200 tỷ won. Ở mảng hỗ trợ phi tài chính cho tiểu thương, K Bank đã khởi động chương trình hỗ trợ chi phí nghỉ phép và cải tạo cửa hàng cho chủ kinh doanh, với mức tối đa 3 triệu won.

Việc mở rộng dịch vụ ngân hàng cũng lan sang mảng quản lý tài sản và các dịch vụ gắn với đời sống hằng ngày.

Shinhan Bank đã ký thỏa thuận hợp tác với Samsung Asset Management để cùng cung cấp cho khách hàng hưu trí thông tin đầu tư như triển vọng thị trường và phân bổ tài sản, đồng thời tăng cường hội thảo trực tuyến - trực tiếp và đào tạo nhân sự tại chi nhánh. Trong khi đó, Hana Bank đã bổ sung trên ứng dụng Hana OneQ dịch vụ mua hoặc tặng vàng miếng vật chất. Khách hàng có thể đặt mua trên di động và nhận vàng tại chi nhánh được chỉ định, với 5 lựa chọn từ 10 g đến 1 kg.

Woori Bank cho biết chi nhánh Singapore của ngân hàng đã mở tài khoản won cho một tổ chức đầu tư nước ngoài và thực hiện chuyển tiền sang công ty chứng khoán trong nước thông qua mạng thanh toán quốc tế bằng won của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK), lần đầu tiên trong ngành ngân hàng. Đây được xem là giao dịch đầu tư thực tế đầu tiên phát sinh từ việc tự do hóa giao dịch won ở nước ngoài theo chính sách quốc tế hóa đồng won của Chính phủ. K Bank cũng hợp tác với startup Plda để ra mắt dịch vụ tổng hợp nhà ở hạnh phúc, cho phép người dùng xem tập trung thông tin tuyển chọn nhà ở cho thuê công, chi phí nhà ở dự kiến và các sản phẩm vay liên quan.

Trong lĩnh vực thanh toán điện tử, các doanh nghiệp tiếp tục mở rộng giao dịch và tung thêm dịch vụ mới song song với việc công bố kết quả kinh doanh.

KG Financial ghi nhận doanh thu quý III đạt 71,1 tỷ won và lợi nhuận hoạt động 10,4 tỷ won, trong khi giá trị giao dịch của dịch vụ thanh toán (PG) đạt 2.300 tỷ won. Doanh số xử lý của mảng dịch vụ ứng trước thanh toán cũng đã vượt 10 tỷ won.

Kakao Pay ghi nhận doanh thu quý III đạt 302,1 tỷ won và lợi nhuận hoạt động 32,5 tỷ won nhờ tăng trưởng ở mảng thanh toán và dịch vụ tài chính. Lợi nhuận hoạt động tăng 105% so với cùng kỳ năm trước, còn tổng giá trị giao dịch trong quý đạt 53.700 tỷ won.

Ở thị trường thanh toán offline, Toss Place đã xử lý hơn 7.000 giao dịch bằng dịch vụ thanh toán nhận diện khuôn mặt FacePay tại lễ hội bánh mì ở Seongsu-dong, chiếm khoảng 56% tổng số giao dịch thanh toán.

Naver Pay đang thúc đẩy triển khai thiết bị đầu cuối thanh toán tích hợp Npay Connect tại khu trung tâm mua sắm Seogwipo, đảo Jeju, nhằm hỗ trợ chuyển đổi số cho tiểu thương địa phương. NHN KCP cũng ra mắt Ddoktti Ledger, dịch vụ quản lý tích hợp doanh thu từ thẻ và ứng dụng giao đồ ăn, cùng chi tiêu qua tài khoản và thẻ phục vụ kinh doanh. Động thái này cho thấy phạm vi dịch vụ của các công ty thanh toán đang mở rộng sang cả mảng quản trị vận hành cho cửa hàng.

Hoạt động mở rộng của ngành fintech cũng đang diễn ra trong lĩnh vực stablecoin và tài sản số.

Danal đã hoàn tất đăng ký nhãn hiệu cho dịch vụ mua - thanh toán dựa trên AI mang tên Payment Assistant, đồng thời hoàn tất quy trình công bố hồ sơ đăng ký 15 nhãn hiệu liên quan đến stablecoin để chuẩn bị triển khai kinh doanh. Cucon cũng ký thỏa thuận với DSRV, doanh nghiệp hạ tầng blockchain, nhằm phát triển API dữ liệu tài chính sử dụng thông tin giao dịch stablecoin và công nghệ thanh toán bằng AI agent.

Về chính sách, Chính phủ dự kiến phối hợp với Quốc hội để tiếp tục thúc đẩy phương án lùi thời điểm áp dụng thuế thu nhập từ tài sản số, vốn dự kiến có hiệu lực từ tháng 1 năm sau, sang năm 2029. Những nhiệm vụ trọng tâm được nêu ra gồm bảo đảm thông tin thuế đối với các giao dịch ở nước ngoài và đưa vào cơ chế khấu trừ chuyển lỗ.

Liên quan đến kế hoạch sáp nhập giữa Naver Financial và Dunamu, Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc cho biết kết quả thẩm định vẫn chưa được chốt. Tại triển lãm lập pháp của Quốc hội, Dunamu cũng đề xuất cải thiện thể chế nhằm bảo vệ tài sản số của người đã qua đời và giúp người thừa kế có thể tra cứu tập trung số tài sản đang nắm giữ.

Trong ngành chứng khoán, việc công bố kết quả kinh doanh quý III và cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường hưu trí là hai chủ đề nổi bật.

Korea Investment & Securities ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý III đạt 348,7 tỷ won, giảm 58,3% so với cùng kỳ năm trước.

Ở thị trường hưu trí, các công ty chứng khoán đang cạnh tranh thu hút khách hàng bằng cách nhấn mạnh vị thế dẫn đầu về lợi suất theo từng nhóm sản phẩm như DB, DC và IRP. Tính đến cuối quý III năm nay, tổng tài sản hưu trí tích lũy tại các công ty chứng khoán đạt 160.293,5 tỷ won.

Trong bối cảnh quy mô đầu tư ETF trong tài khoản hưu trí đã lên tới 9.980 tỷ won, Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) đã triển khai chiến dịch khuyến khích đầu tư dài hạn và đa dạng hóa danh mục nhằm ngăn xu hướng chạy theo lợi suất ngắn hạn và tập trung quá mức vào một số tài sản.