Financial Supervisory Service (FSS) đã tạm thời nới yêu cầu đối với giao dịch ký quỹ chỉ 13 ngày sau khi phát tín hiệu siết kiểm soát. Động thái này được đưa ra khi thị trường chứng khoán giảm mạnh, nhằm hạ áp lực bán giải chấp đối với nhà đầu tư đang sử dụng margin.

Theo Financial Supervisory Service (FSS) và Korea Financial Investment Association (KOFIA), từ ngày 9/11/2026 đến 31/1/2027, các công ty chứng khoán được tạm miễn nghĩa vụ duy trì tỷ lệ tài sản bảo đảm đối với các khoản cho vay ký quỹ. Quyết định được thống nhất tại cuộc họp liên ngành rà soát diễn biến thị trường hôm 6/11.

Trước đó, ưu tiên của nhà chức trách là kiềm chế đà tăng của cho vay ký quỹ. Ngày 27/10, FSS họp với lãnh đạo phụ trách quản trị rủi ro của 10 công ty chứng khoán đầu tư tài chính tổng hợp và cho biết có thể cân nhắc bổ sung quy định nếu các biện pháp tự quản không phát huy hiệu quả.

Theo cơ chế tự quản được triển khai từ tháng 9, các công ty này phải kiểm soát tổng dư nợ cấp tín dụng, bao gồm cả cho vay ký quỹ, trong giới hạn không vượt quá 90% vốn chủ sở hữu. Trường hợp dư nợ cho vay ký quỹ với một mã cổ phiếu vượt 15% tổng danh mục, công ty phải hạ mức tập trung rủi ro, chủ yếu bằng cách hạn chế phát sinh giao dịch mới.

Tuy nhiên, khi thị trường lao dốc, trọng tâm điều hành đã chuyển sang giảm sức ép bán cưỡng bức với các tài khoản margin hiện hữu.

Ngày 6/11, thời điểm biện pháp này được đưa ra thảo luận, KOSPI giảm mạnh tới mức kích hoạt cơ chế circuit breaker đầu phiên. Chỉ số sau đó chốt phiên ở 5.059,69 điểm, thấp hơn 6,02% so với phiên trước.

Theo quy định nghiệp vụ đầu tư tài chính, khi cung cấp cho vay ký quỹ, công ty chứng khoán phải bảo đảm tài sản thế chấp tối thiểu tương đương 140% khoản vay. Nếu tỷ lệ này giảm xuống dưới ngưỡng do công ty quy định, nhà đầu tư có thể bị yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm; nếu không thực hiện, công ty chứng khoán có quyền bán giải chấp để thu hồi nợ.

Sau khi FSS phát đi văn bản không xử phạt liên quan đến biện pháp này, các công ty chứng khoán có thể linh hoạt điều chỉnh tỷ lệ duy trì tài sản bảo đảm hoặc hoãn bán giải chấp đến ngày 31/1/2027, tùy theo diễn biến thị trường và tình trạng từng tài khoản khách hàng.

Trong giới tài chính đầu tư, xuất hiện đánh giá cho rằng nhà chức trách đã đổi hướng ứng phó trong thời gian rất ngắn: từ kiểm soát tăng trưởng cho vay ký quỹ sang giảm áp lực bán giải chấp do thị trường giảm sâu.

Dù vậy, hai biện pháp có phạm vi tác động khác nhau. Đợt siết ngày 27/10 chủ yếu nhắm vào quy mô tín dụng và rủi ro tập trung ở một số mã cổ phiếu, trong khi lần nới lỏng này tập trung vào yêu cầu duy trì tài sản bảo đảm của các tài khoản margin đang tồn tại.

Sau động thái của cơ quan quản lý, nhiều công ty chứng khoán cũng lần lượt công bố biện pháp hạ tỷ lệ tài sản bảo đảm và hoãn bán giải chấp.

Mirae Asset Securities giảm tỷ lệ tài sản bảo đảm đối với cho vay ký quỹ cổ phiếu trong nước từ 140% xuống 130% trong giai đoạn 9/11 đến 31/1 năm sau. Với cổ phiếu nước ngoài, công ty giữ nguyên mức 140%.

Korea Investment & Securities triển khai cơ chế hoãn tối đa 3 tháng cho khách hàng thuộc diện bị bán giải chấp trong ngày hoặc ngày kế tiếp, trên cơ sở đơn đăng ký. Khách hàng có tỷ lệ tài sản bảo đảm từ 120% đến dưới 130% được hoãn một lần; nhóm từ 130% đến dưới 140% có thể đăng ký hoãn theo từng ngày giao dịch.

Samsung Securities hạ 10 điểm phần trăm tỷ lệ duy trì tài sản bảo đảm trong riêng ngày 9/11 và cho biết sẽ xây dựng hệ thống để khách hàng có thể đăng ký riêng trong giai đoạn sau.

Kiwoom Securities cũng cho phép hoãn bán giải chấp một ngày với các tài khoản thuộc diện xử lý, nếu khách hàng nộp đơn đăng ký.

Dù được lùi thời điểm bán giải chấp, dư nợ margin không tự giảm đi. Nếu giá cổ phiếu tiếp tục đi xuống trong thời gian được hoãn, tỷ lệ tài sản bảo đảm sẽ giảm thêm, đồng nghĩa khoản tiền nhà đầu tư phải nộp bổ sung hoặc mức lỗ khi bị bán giải chấp sau đó có thể lớn hơn.

Trong khi đó, việc kiểm soát các khoản cho vay ký quỹ phát sinh mới vẫn được duy trì.

Korea Investment & Securities, cùng với biện pháp hoãn bán giải chấp, đã nâng tỷ lệ ký quỹ đối với các khoản vay mới phát sinh từ ngày 9/11 từ 45% lên 50%. Biện pháp này buộc nhà đầu tư muốn vay mới để mua cổ phiếu phải sử dụng tỷ lệ vốn tự có cao hơn, đồng thời tạo thêm thời gian xử lý cho các tài khoản margin hiện hữu.

KOFIA cho biết trong thời gian tạm miễn yêu cầu duy trì tỷ lệ tài sản bảo đảm, cơ quan này vẫn sẽ tiếp tục kiểm tra việc thực hiện phương án tự quản đối với cho vay ký quỹ.

Dư nợ cho vay ký quỹ thực tế đã giảm trước khi biện pháp mới có hiệu lực. Theo số liệu của KOFIA, đến ngày 6/11, dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ trên thị trường niêm yết và KOSDAQ đạt 28.385,6 tỷ won, giảm khoảng 5.900 tỷ won, tương đương 17,2%, so với mức 34.288,7 tỷ won ngày 12/10.

Tiền gửi của nhà đầu tư, nguồn vốn chờ giải ngân vào thị trường, ở mức 89.227,3 tỷ won trong ngày 4/11 và 88.533,9 tỷ won trong ngày 5/11, đều dưới mốc 90.000 tỷ won, trước khi tăng trở lại lên 90.334,2 tỷ won vào ngày 6/11.

Đây không phải lần đầu Hàn Quốc áp dụng biện pháp này. Tháng 7/2022, khi biến động thị trường gia tăng, cơ quan quản lý cũng từng tạm miễn yêu cầu duy trì tỷ lệ tài sản bảo đảm đối với cho vay ký quỹ. Khi đó, thời hạn ban đầu dự kiến đến cuối tháng 9 sau đó được gia hạn đến hết tháng 12 cùng năm.

Một nguồn tin trong ngành đầu tư tài chính nhận định biện pháp lần này có thể giúp giảm ngay lượng bán giải chấp trên thị trường. Tuy nhiên, nếu giá cổ phiếu tiếp tục giảm trong thời gian hoãn, rủi ro thua lỗ của nhà đầu tư và nguy cơ nợ quá hạn tại các công ty chứng khoán có thể đồng thời tăng lên. Theo người này, việc các công ty không đồng loạt hoãn bán giải chấp mà yêu cầu khách hàng đăng ký hoặc chấp thuận riêng cũng là cách để kiểm soát những rủi ro đó.