Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) sẽ cấm hoàn toàn các chương trình thưởng tiền mặt hoặc tặng quà dựa trên số lần hay giá trị giao dịch chứng khoán. Cùng với đó, cơ quan này cũng siết hoạt động khuyến mại đối với các sản phẩm đầu tư rủi ro cao như cổ phiếu nước ngoài và sản phẩm đòn bẩy, qua đó có thể làm thay đổi cuộc đua ưu đãi tiền mặt lâu nay của các công ty chứng khoán.

Ngày 28/10, FSS và Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc cho biết sẽ thắt chặt tiêu chuẩn về việc cung cấp lợi ích tài sản trong ngành chứng khoán, nhằm thiết lập trật tự cạnh tranh lành mạnh và hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư.

Nội dung trọng tâm là cấm các chương trình chi tiền mặt, phiếu quà tặng hoặc các lợi ích tương tự theo số lần hay giá trị giao dịch. Trước đây, nhiều công ty chứng khoán thu hút khách hàng bằng hình thức hoàn tiền khi giao dịch vượt ngưỡng hoặc tăng giá trị quà tặng theo doanh số giao dịch.

Theo FSS, cách làm này có thể kích thích nhà đầu tư mua bán lặp lại không cần thiết, làm tăng chi phí giao dịch và rủi ro thua lỗ. Cơ quan này cũng cho rằng xung đột lợi ích có thể phát sinh khi phí môi giới tăng theo mức độ giao dịch của khách hàng.

FSS dẫn một trường hợp trong đó một công ty chứng khoán từng triển khai chương trình thưởng tối đa 5 triệu won nếu giá trị giao dịch trong ngày đối với ETF và ETN niêm yết trong nước vượt 50 tỷ won.

Trong thời gian diễn ra chương trình, hai nhà đầu tư cá nhân lần lượt giao dịch 3.400 tỷ won và 1.700 tỷ won ETF, qua đó nhận thưởng 340 triệu won và 170 triệu won.

Tổng giá trị giao dịch ETF trong thời gian này đạt 97.500 tỷ won. Riêng giao dịch thực hiện qua công ty chứng khoán nói trên đạt 42.800 tỷ won, tương đương 43,9% tổng thị trường. FSS ước tính doanh nghiệp này thu về khoảng 51,4 tỷ won phí môi giới từ số giao dịch ETF đó.

Quy định đối với các sản phẩm đầu tư rủi ro cao cũng được siết lại. Danh mục áp dụng gồm ETP đòn bẩy và đảo chiều, các sản phẩm phái sinh trên sàn và ngoài sàn, các hình thức cấp tín dụng cho nhà đầu tư như giao dịch ký quỹ, cùng các sản phẩm đầu tư nước ngoài.

Với những sản phẩm này, các chương trình tặng lợi ích tài sản như tiền mặt hay phiếu quà tặng sẽ bị cấm, bất kể có gắn với thành tích giao dịch hay không. Điều đó đồng nghĩa các khoản “hỗ trợ đầu tư” bằng tiền mặt cho khách lần đầu giao dịch cổ phiếu nước ngoài, hoặc tiền mặt dành cho khách mới mở tài khoản giao dịch ký quỹ, cũng sẽ bị hạn chế.

Tuy nhiên, không phải mọi hình thức ưu đãi đều bị xóa bỏ. Các chương trình miễn, giảm phí giao dịch hoặc ưu đãi lãi vay do công ty chứng khoán tự áp dụng vẫn tiếp tục được phép.

Đối với các sản phẩm phổ thông như cổ phiếu trong nước, những chương trình không gắn với số lần hay giá trị giao dịch vẫn có thể triển khai. Các ưu đãi dựa trên số dư tài sản đầu tư, thay vì thành tích giao dịch, cũng vẫn được chấp nhận.

Theo đó, ưu đãi dành cho khách mới giao dịch cổ phiếu trong nước hoặc khách chuyển tài sản từ công ty chứng khoán khác sang vẫn có thể duy trì nếu không gắn với doanh số giao dịch. Ngược lại, các chương trình cung cấp lợi ích tài sản cho sản phẩm đầu tư nước ngoài sẽ bị hạn chế.

Biện pháp mới được cho là sẽ buộc các công ty chứng khoán điều chỉnh chiến lược thu hút khách hàng. Đặc biệt ở mảng cổ phiếu nước ngoài, nơi các doanh nghiệp lâu nay dùng ưu đãi tiền mặt để tăng quy mô giao dịch và lôi kéo khách mới, dư địa cho các công cụ tiếp thị sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Trước đó, để mở rộng thị phần giao dịch cổ phiếu nước ngoài, nhiều công ty chứng khoán đã cạnh tranh bằng cách hỗ trợ tiền mặt cho khách mới hoặc khách hàng không phát sinh giao dịch trong thời gian dài, đồng thời thưởng tiền khi khách chuyển cổ phiếu đang nắm giữ ở công ty khác sang.

FSS trước đây cũng từng chỉ ra một số vấn đề phát sinh trong hoạt động kinh doanh cổ phiếu nước ngoài.

Ngày 31/8, khi công bố khuyến nghị quản trị đối với Shinhan Investment Corp., cơ quan này cho rằng quy trình bảo vệ nhà đầu tư trong các chương trình thưởng tiền mặt theo giá trị giao dịch cổ phiếu nước ngoài vẫn chưa đầy đủ.

FSS cho biết trong giai đoạn từ tháng 9/2023 đến tháng 12/2025, khi vận hành chương trình liên quan, Shinhan Investment Corp. chưa xem xét đầy đủ hạn mức thưởng theo từng cá nhân cũng như khả năng phát sinh xung đột lợi ích.

Cơ quan giám sát đặc biệt nêu vấn đề giá trị giao dịch ETF trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn và vòng quay giao dịch của khách hàng tăng mạnh trong thời gian diễn ra chương trình. FSS yêu cầu các công ty chứng khoán phải rà soát trước việc tuân thủ quy định khi triển khai chương trình thúc đẩy giao dịch cổ phiếu nước ngoài, đồng thời tăng cường giám sát các giao dịch bất thường.

Hoạt động giám sát quảng cáo và nội dung hướng dẫn khách hàng liên quan đến đầu tư nước ngoài cũng đang được duy trì. Trước đó, FSS đã yêu cầu các công ty chứng khoán phải thông tin đầy đủ về các rủi ro như biến động tỷ giá và khác biệt về chế độ thuế, đồng thời tăng cường kiểm soát nội bộ đối với các chương trình khuyến mại và hoạt động quảng cáo đầu tư.

Theo FSS, phương án lần này đi xa hơn định hướng giám sát trước đây khi đưa ra tiêu chí hạn chế rõ ràng đối với các ưu đãi mang tính tiền mặt.

FSS và Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc dự kiến công bố lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy định của hiệp hội trong tháng 11 và hoàn tất sửa đổi trước tháng 12. Quy định mới sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2027, sau khi tính đến thời gian để các công ty chứng khoán điều chỉnh quy định nội bộ và quy trình nghiệp vụ.

Dù vậy, ngay cả trước khi quy định chính thức có hiệu lực, giới tài chính Hàn Quốc được cho là sẽ không triển khai thêm các chương trình mới trái với phương án cải thiện, ngoại trừ những chương trình đã được thông báo trước đó.

Một đại diện trong ngành chứng khoán nhận định rằng, thay vì cạnh tranh bằng tiền mặt hay quà tặng, các công ty sẽ phải tập trung hơn vào chất lượng dịch vụ như giảm phí giao dịch, cung cấp thông tin đầu tư và cải thiện tiện ích giao dịch. Theo người này, riêng mảng cổ phiếu nước ngoài sẽ chịu tác động rõ rệt khi các chương trình thưởng tiền mặt bị hạn chế.