Xbox Series X vẫn thuộc nhóm máy chơi game có hiệu năng cao, nhưng bài toán chi phí và cạnh tranh đang khiến sức hấp dẫn của sản phẩm suy giảm. Giá máy tăng, phí thuê bao Game Pass đi lên, lợi thế khác biệt so với PC thu hẹp và áp lực từ PS5 Pro là một trong những yếu tố người mua cần cân nhắc.

Theo Engadget ngày 27/10 (giờ địa phương), Xbox Series X ra mắt vào tháng 11/2020 với giá 499 USD. Tuy nhiên đến năm 2026, giá máy đã tăng lên 725-900 USD tùy phiên bản và dung lượng. Trong đó, bản 1TB kèm ổ đĩa thường được bán quanh mức 799 USD, còn phiên bản digital màu Robot White ở mức khoảng 750 USD, cao hơn đáng kể so với thời điểm mở bán.

Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là chi phí bộ nhớ và lưu trữ tăng. Nhu cầu linh kiện từ các trung tâm dữ liệu AI cũng tạo thêm áp lực lên giá thành sản xuất console. Theo phân tích của Engadget, dù Series X vẫn đáp ứng tốt nhu cầu chơi game hiệu năng cao, việc phần cứng dần cũ đi theo thời gian trong khi giá bán tăng lại khiến sản phẩm khó duy trì sức hút.

Không chỉ giá máy, chi phí sử dụng hệ sinh thái Xbox cũng tăng lên. Gói Game Pass Ultimate được nâng lên 19,99 USD/tháng vào tháng 7/2024, sau đó tiếp tục tăng lên 29,99 USD/tháng vào tháng 10/2025. Sau phản ứng từ người dùng, Microsoft hiện đã hạ mức phí xuống còn 22,99 USD/tháng.

Cấu trúc các gói thuê bao cũng tạo ra khác biệt lớn về trải nghiệm. Gói Essential giá 9,99 USD/tháng cung cấp khoảng 50 trò chơi. Gói Premium ở mức 14,99 USD/tháng có hơn 200 trò chơi, nhưng không bao gồm game mới ngay ngày phát hành. Nếu muốn chơi game mới từ ngày đầu, người dùng phải chọn gói Ultimate. Trong khi đó, cloud streaming – từng là một lợi thế của Ultimate – hiện bị giới hạn ở 15 giờ mỗi tháng, và muốn dùng thêm phải trả phí riêng. Dù vậy, với những người thường xuyên chơi các game mới có giá cao như Forza Horizon 6 theo hình thức thuê bao, đây vẫn có thể là lựa chọn tiết kiệm.

Một bất lợi khác là mức độ chồng lấn ngày càng lớn với PC. Người dùng đã sở hữu PC hoặc laptop gaming đủ mạnh có thể đăng ký PC Game Pass với giá 13,99 USD/tháng để truy cập hơn 300 trò chơi. Những tựa game lớn mới của Microsoft như “Gears of War: E-Day” cũng có mặt trên PC ngay ngày phát hành. Dù thư viện game giữa PC và console chưa hoàn toàn trùng nhau, số lượng game độc quyền trên console giảm dần đang làm suy yếu động lực mua thêm phần cứng.

Ở khía cạnh hiệu năng, Xbox Series X cũng không có nhiều lợi thế trước PS5 Pro. GPU của Series X đạt 12,15 TFLOPS, thấp hơn mức 16,7 TFLOPS của PS5 Pro. Cả hai đều dùng chip tùy biến dựa trên kiến trúc AMD RDNA và hỗ trợ ray tracing, nhưng PS5 Pro được đánh giá nhỉnh hơn về năng lực xử lý đồ họa.

Về CPU, chênh lệch giữa hai mẫu máy là không lớn khi cùng sử dụng cấu hình 8 nhân, 16 luồng dựa trên AMD Zen 2. Xung nhịp của PS5 Pro là 3,85 GHz, còn Series X là 3,8 GHz. Điều đó đồng nghĩa với việc ở các tựa game phụ thuộc nhiều vào CPU, như game thế giới mở, chênh lệch FPS thực tế có thể không nới rộng tương ứng với khoảng cách về GPU.

Cục diện cạnh tranh này cũng gắn với kỳ vọng dành cho “GTA VI”. Theo Engadget, nhu cầu chơi GTA VI trong điều kiện tốt nhất đang nghiêng về PS5 Pro. Trên thị trường máy cũ, có nơi rao bán mẫu máy này gần 1.400 USD, trong khi giá chính thức là 899 USD. Engadget nhận định PS5 Pro có thể chiếm ưu thế về chất lượng hình ảnh nhờ công nghệ nâng cấp hình ảnh PSSR 2.0 của Sony, dù cả hai console nhiều khả năng vẫn chỉ đạt 30 khung hình/giây với GTA VI.

Tổng thể, Xbox Series X vẫn là một mẫu console mạnh. Tuy nhiên, người mua hiện không chỉ nhìn vào phần cứng mà còn phải tính đến tổng chi phí để chơi game, phí thuê bao đi kèm, mức độ khác biệt so với PC và giá trị của nội dung độc quyền. Đây mới là những yếu tố ngày càng quyết định sức cạnh tranh của thiết bị.