Bang Delaware của Mỹ đang thúc đẩy một mô hình pháp nhân mới cho phép AI agent trực tiếp điều hành doanh nghiệp, động thái khiến Hạ viện Mỹ mở điều tra vì lo ngại đây có thể trở thành kẽ hở để chủ sở hữu và nhà đầu tư né trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố.

Theo Ars Technica ngày 27/10 giờ địa phương, Chủ tịch Ủy ban Giám sát và Cải cách Hạ viện Mỹ James Comer đã gửi thư tới Thống đốc Delaware Matt Meyer, yêu cầu cung cấp các tài liệu liên quan đến kế hoạch triển khai mô hình công ty trí tuệ nhân tạo, hay AIC.

Trong thư, ông Comer cho rằng cơ chế này có thể tạo ra một “lá chắn pháp lý quá mức” cho các doanh nghiệp AI và giới đầu tư. Ông cũng cảnh báo một số công ty có thể lợi dụng mô hình này để tác động đến quá trình xây dựng quy định. Tùy theo kết quả điều tra, Hạ viện Mỹ có thể xem xét thúc đẩy luật liên bang nhằm hạn chế thẩm quyền quản lý AI của chính quyền các bang.

Theo dự thảo do Delaware xây dựng, AI agent có thể trực tiếp quản lý hoạt động kinh doanh và vận hành doanh nghiệp. Ngoại trừ lĩnh vực ngân hàng, mô hình này được phép triển khai các hoạt động hợp pháp trong cả mô hình vì lợi nhuận và phi lợi nhuận, đồng thời có quyền ký hợp đồng, quản lý tài sản và tham gia tố tụng.

Tranh cãi lớn nhất nằm ở cơ chế chịu trách nhiệm pháp lý. Theo dự thảo, các cá nhân hoặc doanh nghiệp cấp vốn và hưởng lợi từ pháp nhân AI về nguyên tắc sẽ không phải chịu trách nhiệm đối với hành vi hoặc nghĩa vụ nợ của pháp nhân này, trừ trường hợp không bảo đảm đủ vốn, gian lận hoặc cố ý vi phạm pháp luật.

Delaware dự kiến thử nghiệm cơ chế trên trong 30 tháng thông qua regulatory sandbox. Bang này cũng xem xét lưu trữ nhật ký hoạt động của AI và xây dựng cơ chế quy trách nhiệm đối với chính pháp nhân AI khi phát sinh sự cố.

Trong một bài viết công bố hồi tháng 7, Bộ trưởng Nội vụ bang Delaware Charuni Patibanda-Sanchez cho rằng thay vì cấm AI tự chủ, chính quyền cần đưa công nghệ này vào khuôn khổ pháp lý phù hợp để quản lý.

Dự án hiện được triển khai theo mô hình hợp tác công - tư với Norm Ai, công ty phát triển AI cho lĩnh vực pháp lý. Delaware cũng kỳ vọng mô hình mới sẽ giúp tăng nguồn thu từ phí thành lập pháp nhân và mở rộng cơ sở thu thuế.

Dù vậy, dự luật hiện mới dừng ở giai đoạn dự thảo và dự kiến được trình lên cơ quan lập pháp bang vào năm tới. Ông Comer yêu cầu Delaware nộp các tài liệu liên quan trước ngày 9/11. Khi khả năng AI trực tiếp vận hành doanh nghiệp ngày càng trở nên thực tế hơn, tranh luận về trách nhiệm pháp lý và phạm vi quản lý cũng đang nóng lên.