Justin Drake, nhà nghiên cứu thuộc Ethereum Foundation, cảnh báo hệ chữ ký số ECDSA đang được Bitcoin và Ethereum sử dụng có thể bị AI bẻ khóa trước cả khi máy tính lượng tử đạt đến “Q-day”. Ông đồng thời kêu gọi ngành blockchain sớm chuẩn bị một kịch bản phòng thủ quy mô lớn, trong đó có việc chuyển dần tài sản sang các địa chỉ mới chưa để lộ khóa công khai.

Theo Decrypt ngày 7/10, Justin Drake cho biết ngành blockchain nên “bình tĩnh bước vào giai đoạn bunker mode” và lên kế hoạch cho một đợt dịch chuyển tài sản có kiểm soát. Mục tiêu là đưa tài sản sang các địa chỉ mới chưa từng được dùng để ký giao dịch, qua đó giảm nguy cơ lộ khóa công khai trên chuỗi.

Trên X, ông giải thích các địa chỉ như vậy vẫn giữ khóa công khai phía sau lớp băm, từ đó hạn chế rủi ro nếu ECDSA bị phá vỡ. Theo ông, những người nắm giữ lượng tài sản lớn và có đủ năng lực vận hành nên cân nhắc chuyển phần lớn tiền sang các địa chỉ chưa từng ký bất kỳ giao dịch nào. Mỗi lần ký giao dịch, phần tài sản còn lại cũng nên được chuyển tiếp sang một địa chỉ mới, có thể tạo từ cùng một seed phrase.

Rủi ro cốt lõi, theo Justin Drake, nằm ở chính ECDSA. Đây là cơ chế mà Bitcoin và Ethereum dùng để xác thực rằng giao dịch đã được phê duyệt bằng đúng khóa riêng. Khi ví ký giao dịch, khóa công khai có thể bị lộ on-chain. Nếu ECDSA bị bẻ khóa, kẻ tấn công có thể suy ngược từ khóa công khai sang khóa riêng và chiếm đoạt tài sản trong ví.

Nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation cho rằng thị trường cần tính đến kịch bản ECDSA bị phá trước “Q-day” – thời điểm máy tính lượng tử đủ mạnh để bẻ các hệ mật mã hiện hành. Trong kịch bản xấu nhất, điều này có thể xảy ra chỉ trong vài tháng thay vì vài năm. Theo cách định nghĩa của ông, “bị phá” là khi khóa riêng có thể được khôi phục trong khoảng một tuần bằng phần cứng sẵn có, chẳng hạn các cụm GPU quy mô lớn.

Justin Drake viện dẫn tốc độ phát triển nhanh của nghiên cứu toán học có sự hỗ trợ của AI. Ông đề cập 722 kết quả nghiên cứu mà OpenAI công bố ngày 7/10 và cho rằng nhiều giả định tồn tại lâu nay đang bị thách thức. Theo ông, đường cong elliptic có thể đặc biệt dễ tổn thương trước siêu trí tuệ vì sở hữu cấu trúc toán học phong phú, tạo ra dư địa cho các phương pháp tấn công mới. Trong khi đó, các hàm băm vốn được thiết kế để hạn chế tối đa loại cấu trúc này.

Ông cũng đặt vấn đề rằng một thuật toán lượng tử hiệu quả đôi khi có thể gợi mở sự tồn tại của một phiên bản cổ điển hiệu quả. Từ đó, Justin Drake cho rằng không thể loại trừ khả năng xuất hiện một “đối ứng cổ điển” của thuật toán Shor, đủ sức phá cả đường cong elliptic lẫn RSA.

Dù vậy, Justin Drake nhấn mạnh nhà đầu tư không nên vội vàng hay hoảng loạn. Theo ông, việc chuyển tài sản sang các địa chỉ được bảo vệ tốt hơn là một biện pháp phòng ngừa tương đối đơn giản, không đòi hỏi công nghệ mật mã mới hay loại ví mới.

Ông đồng thời kêu gọi các tổ chức lớn như Binance, Bitbank, Robinhood, Bitfinex và Tether tăng cường bảo vệ hệ thống kho lạnh. Justin Drake cũng nhắc đến “risq list” của Project11 như một công cụ theo dõi các khóa công khai BTC đã bị lộ.

Với các ví nắm giữ dưới 50 BTC, ông cho rằng vẫn có một mức “che chắn” nhất định nhờ cái gọi là “lá chắn Satoshi”. Lý do là khoảng 20.000 địa chỉ được cho là có liên hệ với nhà sáng lập Bitcoin đang nắm 50 BTC mỗi địa chỉ. Nếu xảy ra tấn công, nhóm địa chỉ này có thể trở thành mục tiêu ưu tiên trước.

Cảnh báo mới được xem là bước leo thang so với những lập luận trước đây của Justin Drake về rủi ro từ máy tính lượng tử. Sau khi một bài báo của Google công bố hồi tháng 3 cho thấy thời điểm giải mã bằng máy tính lượng tử có thể đến sớm hơn dự báo, ông từng ước tính xác suất “Q-day” xuất hiện trước năm 2032 ở mức trên 10%.

Ethereum Foundation đã thành lập một nhóm chuyên trách về hậu lượng tử từ đầu năm nay. Đồng sáng lập Vitalik Buterin cũng từng đề xuất phương án chuyển mạng lưới sang hệ mật mã kháng lượng tử. Trong bối cảnh đó, Justin Drake cho rằng Ethereum cần đẩy nhanh hơn nữa lộ trình chuyển sang các cơ chế mật mã dựa trên hàm băm.

Ngoài tài sản người dùng, ông cũng đề xuất các bên ký quan trọng như oracle và hội đồng bảo mật L2 cân nhắc luân phiên khóa công khai ECDSA theo từng thông điệp ký, hoặc kết hợp chữ ký đa chữ ký với các cơ chế dựa trên hàm băm như SPHINCS.

Theo Justin Drake, để có thể rời “bunker mode” một cách an toàn, ngành blockchain sau cùng sẽ cần tới các cơ chế mật mã “hậu AI”. Ông thiên về hướng ưu tiên các hệ mật mã dựa trên hàm băm, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào những giả định toán học có cấu trúc như đường cong elliptic, mạng tinh thể hay isogeny. Ông nhận định các hàm băm đã được kiểm chứng, như họ SHA-2 hoặc BLAKE, có thể mang lại mức an toàn hậu AI ở ngưỡng hợp lý.

Nhà nghiên cứu này cũng cho biết lộ trình trên strawmap.org của Ethereum vốn đã đi theo hướng mật mã dựa trên hàm băm kết hợp kiểm chứng hình thức đầu-cuối để ứng phó rủi ro lượng tử. Tuy nhiên, theo ông, các mốc thời gian hiện nay cần được rà soát và đẩy nhanh hơn trước bối cảnh “siêu trí tuệ toán học”. Ông nói sẽ thúc đẩy tối đa việc tăng tốc các biện pháp phòng thủ.