Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng trong khi nhu cầu mua vẫn ở mức cao, cùng lúc các tổ chức Nhật Bản bán ròng trái phiếu nước ngoài. Diễn biến này đang khiến thị trường theo dõi sát nguy cơ điều kiện tài trợ toàn cầu bị siết lại, qua đó gây áp lực lên các tài sản rủi ro như bitcoin.

Theo CryptoSlate ngày 7/10 (giờ địa phương), phiên đấu thầu trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cho thấy lực cầu vẫn mạnh lên dù lợi suất tăng.

Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết tại phiên đấu thầu ngày 6/10, lợi suất bình quân đạt 3,101%, tăng 10,6 điểm cơ bản so với mức 2,995% của phiên ngày 1/9. Hệ số đăng ký mua trong đấu thầu cạnh tranh cũng tăng từ khoảng 3,29 lần lên 3,76 lần, cho thấy nhà đầu tư sẵn sàng hấp thụ lượng trái phiếu lớn hơn ở mặt bằng lãi suất cao hơn.

Một tín hiệu khác cũng cho thấy lực cầu cải thiện là phần chênh lệch giữa lợi suất tại mức giá trúng thầu thấp nhất và lợi suất bình quân, còn gọi là “tail”, đã thu hẹp từ 1,6 điểm cơ bản xuống 0,2 điểm cơ bản. Theo CryptoSlate, điều này phản ánh nhu cầu đối với trái phiếu vững hơn ngay cả khi lợi suất đi lên, đồng thời làm tăng khả năng dòng tiền trong nước của Nhật đang nghiêng trở lại thị trường trái phiếu nội địa.

Diễn biến trên xuất hiện trong bối cảnh các tổ chức Nhật Bản gia tăng bán trái phiếu nước ngoài. Theo số liệu dòng vốn do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 1/10, các tổ chức báo cáo lớn tại nước này đã bán ròng 1.904,9 tỷ yen trái phiếu nước ngoài dài hạn trong giai đoạn 13-19/9, sau đó tiếp tục bán ròng 684,5 tỷ yen trong giai đoạn 20-26/9. Tổng giá trị bán ròng trong hai giai đoạn lên tới 2.589,4 tỷ yen.

Dù vậy, các dữ liệu này chưa đủ để khẳng định dòng vốn đã chuyển sang một loại tài sản cụ thể. Thống kê trên phân loại chứng khoán nước ngoài theo nơi cư trú của bên phát hành, nhưng không cho biết chi tiết liệu dòng tiền đến từ việc bán trái phiếu Kho bạc Mỹ, quy mô chuyển đổi ngoại tệ ra sao, số tiền đó có quay lại trái phiếu Nhật hay chảy sang bitcoin hay không.

Tuy nhiên, yếu tố mà thị trường chú ý nhiều hơn là điều kiện tài trợ. Nếu các tổ chức Nhật tiếp tục ưu tiên trái phiếu trong nước thay vì trái phiếu nước ngoài, nhu cầu đối với trái phiếu quốc tế có thể suy giảm và chi phí đi vay có thể tăng lên. Khi đó, dòng vốn vào tài sản rủi ro có thể yếu đi, gây thêm áp lực lên bitcoin. CryptoSlate gọi đây là một dạng “áp lực tài trợ tiềm ẩn” đối với đồng tiền số này.

Một nghiên cứu của nhóm chuyên gia thuộc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng củng cố quan điểm trên. Dựa trên dữ liệu từ năm 2017 đến giữa năm 2024, nhóm nghiên cứu cho rằng điều kiện tài trợ toàn cầu và khẩu vị đầu cơ là hai động lực quan trọng chi phối dòng vốn vào bitcoin và ethereum giữa các quốc gia. Nói cách khác, mức độ thuận lợi của việc huy động vốn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền vào thị trường, chứ không chỉ tác động đến biến động giá của bitcoin.

Dù vậy, bài viết cũng lưu ý cần phân biệt sự thay đổi trong phân bổ trái phiếu tại Nhật Bản với giao dịch yen carry trade. Việc điều chỉnh tỷ trọng trái phiếu trong danh mục của các tổ chức là câu chuyện khác với hoạt động vay yen để sử dụng đòn bẩy. Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng không phải chỉ báo trực tiếp cho chi phí vay yen ngắn hạn. Nhóm nghiên cứu của BIS từng lưu ý trong một phân tích công bố tháng 8/2024 rằng quá trình giảm đòn bẩy và yêu cầu ký quỹ gia tăng đã khuếch đại biến động thị trường vào thời điểm đó, nhưng điều này không đồng nghĩa thị trường hiện nay đang ở cùng một pha thanh lý.

Theo CryptoSlate, hai điểm cần tiếp tục theo dõi là liệu xu hướng bán ròng trái phiếu nước ngoài của các tổ chức Nhật có kéo dài hay không, và liệu các dấu hiệu căng thẳng về tài trợ vốn có đồng thời xuất hiện hay không. Nếu hoạt động bán trái phiếu nước ngoài tiếp diễn và áp lực tài trợ được xác nhận bởi các chỉ dấu độc lập, kịch bản dòng vốn gây sức ép lên bitcoin sẽ trở nên thuyết phục hơn. Ngược lại, nếu các tổ chức Nhật quay lại mua trái phiếu nước ngoài và thị trường vốn ổn định trở lại, lập luận này có thể suy yếu.