Bộ Quốc phòng Mỹ đang xúc tiến kế hoạch thành lập một bộ tư lệnh mới do tướng 4 sao chỉ huy, phụ trách drone, robot và các hệ thống tự trị ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Nếu được triển khai đúng lộ trình, đây sẽ là bộ tư lệnh tác chiến thứ 12 của quân đội Mỹ, nâng tổng số lên 12 từ 11 hiện nay.

Theo Cryptopolitan và một số nguồn tin, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Peter Hegseth ngày 30/9 đã công bố ý tưởng thành lập “Bộ tư lệnh tác chiến tự trị” (Autonomous Warfare Command, AutoWarCom) tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, bang Virginia.

Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng tốc độ thay đổi của công nghệ chiến tranh đang vượt khả năng thích ứng của cơ chế mua sắm hiện nay. Vì vậy, cơ quan này muốn đưa hoạt động phát triển và triển khai drone, robot cùng các hệ thống tự trị dựa trên AI về một đầu mối chỉ huy thường trực.

Theo kế hoạch “Project Agincourt” do Bộ Quốc phòng công bố, AutoWarCom sẽ được thiết kế như một bộ tư lệnh chức năng do một sĩ quan cấp tướng 4 sao chỉ huy. Đơn vị này được giao quyền về nhân sự, ngân sách và mua sắm vũ khí, đồng thời đảm nhiệm việc tích hợp các năng lực không người lái và tự trị hiện đang phân tán ở nhiều quân chủng.

Mốc mục tiêu để thành lập đơn vị là ngày 1/10/2027. Tuy nhiên, việc chính thức ra mắt vẫn cần được Quốc hội Mỹ thông qua bằng luật.

Công tác chuẩn bị sẽ do bộ phận phụ trách danh mục hệ thống không người lái của Bộ Quốc phòng đảm nhiệm. Owen West, người đứng đầu Đơn vị Đổi mới Quốc phòng (DIU), cùng Max Strasiser, thành viên lực lượng tác chiến đặc biệt của Hải quân, sẽ điều hành Project Agincourt theo mô hình phối hợp CEO-COO. Hai bên dự kiến hoàn thiện phương án triển khai chi tiết và lộ trình theo từng giai đoạn trong vòng 30 ngày. Vị trí tư lệnh 4 sao của AutoWarCom sẽ được bổ nhiệm riêng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các hệ thống không người lái giá rẻ đang được phổ biến nhanh chóng, thể hiện rõ qua chiến sự tại Ukraine. Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng bên cạnh các loại vũ khí truyền thống có chi phí cao, quân đội nước này cần sở hữu các hệ thống tự trị có thể triển khai ở quy mô lớn.

Dù vậy, việc AI quân sự lan rộng nhanh hơn các chuẩn mực quốc tế và cơ chế kiểm soát hiện hành cũng làm dấy lên lo ngại. Trong phiên điều trần trước Quốc hội hồi tháng trước, Steve Feldstein thuộc Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế cảnh báo rằng sự phổ biến nhanh của AI quân sự, cùng khoảng trống về quy định, có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh và nhân quyền.