Tesla đang đối mặt làn sóng tranh cãi mới quanh hệ thống hỗ trợ lái FSD sau khi điều chỉnh cách cung cấp tính năng này trên một số mẫu xe mới. Tâm điểm không chỉ nằm ở năng lực công nghệ, mà còn ở câu hỏi liệu một tính năng gắn với an toàn có nên được bán theo gói thuê bao 99 USD mỗi tháng hay không.

Ngày 25/9 (giờ địa phương), trang tin xe điện CleanTechnica cho biết tranh luận gần đây tập trung vào chính sách thương mại hóa FSD của Tesla, thay vì chỉ xoay quanh khả năng tự lái của hệ thống.

Tesla hiện cung cấp công nghệ này dưới tên gọi “FSD Supervised”. Đúng như tên gọi, đây vẫn là hệ thống hỗ trợ lái đòi hỏi tài xế phải liên tục quan sát tình hình giao thông và sẵn sàng can thiệp. Tesla cũng nhấn mạnh FSD không phải công nghệ tự lái hoàn toàn.

Theo CleanTechnica, nguyên nhân khiến tranh cãi bùng lên là việc Tesla không còn trang bị mặc định tính năng giữ xe ở giữa làn trên một số xe mới, qua đó thúc đẩy người dùng đăng ký FSD. Động thái này làm dấy lên chỉ trích rằng một tính năng liên quan trực tiếp đến an toàn lại bị đưa vào gói thu phí hàng tháng.

Đánh giá về FSD hiện vẫn rất trái chiều. Tác giả bài viết của CleanTechnica cho rằng nếu công nghệ này phát triển đủ hoàn thiện, nó có thể góp phần giảm số ca tử vong do tai nạn giao thông. Elon Musk cũng từng nói vào tháng 4 rằng nếu FSD an toàn vượt trội so với người lái, số người thiệt mạng vì tai nạn giao thông trên toàn cầu có thể giảm mạnh.

Tuy nhiên, hoài nghi về mức độ an toàn thực tế của FSD vẫn chưa chấm dứt. Tác giả bài viết dẫn lại trải nghiệm vào tháng 6 tại Madison, bang Wisconsin, khi điều khiển một chiếc Model 3 đời 2018 dùng FSD. Trong tình huống đó, người lái đã can thiệp thủ công và vượt qua biển dừng trước khi xảy ra va chạm với một xe khác. Theo người này, nếu để FSD tự xử lý, chiếc xe có thể đã dừng lại.

Dù vậy, một trường hợp riêng lẻ không đủ để kết luận về độ an toàn tổng thể của FSD. Trong bối cảnh liên tiếp xuất hiện các báo cáo về tai nạn có liên quan đến hệ thống này, cũng có quan điểm cho rằng dữ liệu công khai hiện nay vẫn chưa đủ để so sánh đầy đủ tỷ lệ tai nạn thực tế giữa FSD và người lái.

Về mặt phần cứng, Tesla đã lắp sẵn camera và bộ máy tính có thể vận hành FSD trên các xe mới sản xuất từ giữa năm 2023. Hãng cũng thu thập lượng lớn dữ liệu vận hành, tiếp tục huấn luyện hệ thống bằng siêu máy tính và chi mạnh cho việc cải tiến phần mềm.

Từ góc nhìn kinh doanh, mô hình thuê bao được xem là cách để Tesla thu hồi chi phí phát triển và duy trì nguồn thu cho các đợt nâng cấp công nghệ tiếp theo. Mức phí 99 USD mỗi tháng của FSD cũng gắn với logic này.

Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi lớn nhất vẫn là vấn đề bản chất của sản phẩm: nếu đây là công nghệ có tác động trực tiếp đến an toàn, Tesla có nên tách riêng để thu phí hay không. CleanTechnica nhắc lại quá trình dây an toàn từng đi từ tùy chọn bổ sung trở thành trang bị an toàn cơ bản, đồng thời đặt câu hỏi liệu công nghệ hỗ trợ lái, khi đạt tới một ngưỡng nhất định, có nên trở thành trang bị tiêu chuẩn trên xe hay không.

Ở khía cạnh hiệu năng hiện tại, FSD vẫn nhận được một số đánh giá tích cực. Dựa trên trải nghiệm sử dụng FSD V14 trong 4 tháng trên Model Y bản mới, tác giả bài viết nhận định hệ thống hoạt động ở mức khá cao trên đường cao tốc. Người này cũng dự báo ở phiên bản V15, điều kiện “Supervised” khi chạy cao tốc có thể tiến gần tới mức được dỡ bỏ.

Dẫu vậy, trong môi trường đô thị, hệ thống vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Các lỗi có thể xuất hiện khi chọn làn trước đèn tín hiệu, đỗ xe hoặc ở các thao tác đầu và cuối hành trình. Vì vậy, vẫn còn nhiều yếu tố cần được kiểm chứng trước khi có thể khẳng định FSD an toàn hơn người lái trong mọi tình huống.

Cách tiếp cận công nghệ của Tesla cũng khác với nhiều đối thủ. Hãng kiên định với mô hình dựa trên thị giác máy tính, lấy camera làm trung tâm, trong khi nhiều công ty phát triển xe tự lái và các hãng ôtô khác kết hợp thêm lidar và radar. Một số ý kiến cho rằng trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế, hệ thống đa cảm biến có thể chiếm ưu thế, còn cách tiếp cận thiên về camera giúp giảm chi phí phần cứng và đơn giản hóa việc bố trí trên xe.

Về dài hạn, vấn đề cốt lõi với FSD vẫn là khả năng chứng minh độ an toàn một cách khách quan. Nếu Tesla có đủ dữ liệu để cho thấy FSD an toàn hơn người lái một cách thuyết phục, tranh luận về việc đưa công nghệ này thành trang bị tiêu chuẩn cũng như chính sách giá có thể bước sang giai đoạn mới.

Một biến số khác là phạm vi áp dụng đối với các xe đang lưu hành. Tesla sẽ mở rộng FSD đến đâu cho các xe được trang bị phần cứng mới nhất, và liệu hãng có chuyển một phần tính năng thành mặc định mà không thu phí thuê bao hay không, vẫn sẽ là chủ đề gây tranh luận trong thời gian tới.

Trước đây, Tesla từng mở mạng lưới Supercharger cho các hãng xe khác, qua đó thúc đẩy công nghệ của mình theo hướng tiêu chuẩn hóa trong ngành. Với FSD, nếu độ tin cậy và mức độ an toàn được chứng minh đầy đủ trong tương lai, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi liệu công nghệ này có thể vượt khỏi vai trò một tùy chọn trả phí để trở thành tính năng cơ bản trên ôtô hay không.