Nếu làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) hạ nhiệt, ChatGPT nhiều khả năng không biến mất mà sẽ thay đổi cách kiếm tiền: thu hẹp phiên bản miễn phí, tăng quảng cáo và đẩy mạnh người dùng chuyển sang gói trả phí.

Ngày 26/9 (giờ địa phương), TechRadar nhận định rằng nếu cấu trúc huy động vốn của ngành AI bắt đầu lung lay, mô hình vận hành dịch vụ và chiến lược doanh thu của OpenAI có thể thay đổi đáng kể.

Theo bài viết, vấn đề cốt lõi nằm ở khoảng cách giữa tốc độ đầu tư và khả năng tạo lợi nhuận. Trong vài năm qua, các công ty AI đã hút lượng vốn rất lớn, nhưng thị trường ngày càng hoài nghi liệu doanh thu có thể tăng đủ nhanh để theo kịp mức đầu tư đó hay không. Tranh luận về “bong bóng AI” cũng xuất phát từ nhận định rằng chi tiêu, đầu tư và định giá của một số doanh nghiệp đang đi trước giá trị thực mà công nghệ hiện tại có thể tạo ra.

Trong kịch bản này, thay đổi đầu tiên có thể xuất hiện ở mô hình doanh thu của ChatGPT. OpenAI cho biết mảng quảng cáo của ChatGPT đã đạt quy mô doanh thu thường niên 1 tỷ USD trong chưa đầy 200 ngày và coi quảng cáo là một phần trong mô hình kinh doanh cốt lõi. Nếu điều kiện vốn xấu đi, áp lực khai thác thêm doanh thu từ tệp người dùng khổng lồ của nền tảng này sẽ càng lớn.

Với người dùng, thay đổi dễ nhận thấy nhất có thể là quảng cáo xuất hiện dày hơn. Khi chatbot ngày càng tham gia sâu vào các quyết định mua sắm như tìm hiểu sản phẩm, lên kế hoạch du lịch hay lựa chọn phần mềm, các hình thức như hoa hồng giới thiệu, nội dung tài trợ và liên kết mua sắm có thể được mở rộng.

Áp lực chuyển sang trả phí cũng có thể gia tăng. OpenAI có thể nâng giá với người dùng đang trả phí và khách hàng doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh việc chuyển người dùng miễn phí sang các gói trả tiền. Những mô hình cao cấp hơn, AI agent, công cụ nghiên cứu chuyên sâu, tính năng tích hợp và các tính năng mới nhất có thể sẽ bị giới hạn trong những gói dịch vụ đắt hơn.

Ưu tiên phát triển sản phẩm cũng có thể thay đổi. Trước đây, nhờ nguồn vốn dồi dào, công ty có thể đẩy nhanh các tính năng thử nghiệm, những màn giới thiệu công nghệ tốn kém và các tính năng mới cho người dùng phổ thông. Nhưng khi áp lực về vốn tăng lên, thứ tự ưu tiên này có thể bị điều chỉnh.

Khả năng thị trường được tái cơ cấu cũng được nhắc đến. So với các doanh nghiệp lớn, những công ty AI quy mô nhỏ, các ứng dụng độc lập và startup có thể chịu tác động mạnh hơn khi dòng vốn hạ nhiệt. Với người dùng phổ thông, điều này nhiều khả năng đồng nghĩa với việc thị trường có ít lựa chọn hơn, thay vì AI biến mất hoàn toàn.

Dù vậy, triển vọng tồn tại của riêng ChatGPT vẫn được đánh giá khá cao. Nhiều tỷ USD đã được đổ vào chip, trung tâm dữ liệu và các mô hình đã huấn luyện, trong khi AI cũng đã được tích hợp vào vô số sản phẩm và hoạt động kinh doanh. OpenAI cho biết ChatGPT hiện có hơn 1 tỷ người dùng hoạt động mỗi tuần. Nguồn thu của dịch vụ này cũng khá đa dạng, gồm gói trả phí, quảng cáo, khách hàng doanh nghiệp và API.

Trong bối cảnh đó, ngay cả khi bong bóng AI thực sự vỡ, tác động đến người dùng nhiều khả năng sẽ diễn ra từ từ thay vì đột ngột. Người dùng có thể sớm chạm trần của phiên bản miễn phí thường xuyên hơn, nhiều tính năng mới bị khóa trong các gói thuê bao, quảng cáo tăng lên, còn các ứng dụng AI nhỏ hơn có thể biến mất hoặc bị thâu tóm.

Điểm mấu chốt của nhận định này không nằm ở việc các dịch vụ AI có còn tồn tại hay không, mà ở cách mô hình doanh thu được tái cấu trúc. Ngay cả khi những dịch vụ có quy mô người dùng lớn và nguồn thu đa dạng như ChatGPT vẫn trụ vững, trải nghiệm ở phiên bản miễn phí và cách phân bổ tính năng vẫn có thể thay đổi mạnh.