OpenAI, Anthropic và các công ty AI hàng đầu của Mỹ đang chịu áp lực ngày càng lớn từ làn sóng mô hình giá rẻ đến từ Trung Quốc. Khi khoảng cách về hiệu năng dần thu hẹp trong lúc chi phí hạ tầng vẫn ở mức cao, giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng duy trì mức định giá hiện nay của các doanh nghiệp này.

Theo Business Insider ngày 25/9 (giờ địa phương), Scott Wilson, Giám đốc đầu tư phụ trách quỹ của Đại học Washington tại St. Louis, đã bày tỏ quan điểm hoài nghi tại một sự kiện đầu tư ở Fort Worth, bang Texas. Ông nhận định giá trị của OpenAI và Anthropic đang bị đẩy lên quá cao so với những gánh nặng tài chính mà họ phải chịu.

Theo Wilson, sự phổ biến nhanh của các mô hình AI miễn phí hoặc có giá thấp có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận của các công ty tiên phong, nhất là khi họ vẫn phải duy trì mức đầu tư rất lớn cho hạ tầng.

Ông cho rằng DeepSeek, Alibaba Qwen, Zhipu AI, Tencent cùng nhiều công ty Trung Quốc khác đang nhanh chóng rút ngắn khoảng cách về hiệu năng, trong khi có lợi thế rõ rệt về chi phí. Wilson cũng cho biết qua trao đổi với các nhà sáng lập trong danh mục theo dõi, ông ghi nhận một số doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển sang các mô hình open-weight rẻ hơn.

Dữ liệu trên OpenRouter cho thấy các mô hình văn bản của DeepSeek chiếm 25,3% tổng số yêu cầu, cao hơn OpenAI với 18,6% và Anthropic với 2,9%. Tuy nhiên, chỉ số này chỉ phản ánh mức sử dụng trong phạm vi nền tảng OpenRouter nên vẫn có giới hạn nhất định.

Anthropic hiện được cho là đang chuẩn bị cho việc niêm yết (IPO). Reuters đưa tin quy trình niêm yết có thể bắt đầu vào khoảng giữa tháng 10. Wilson cho biết ông từng cân nhắc cơ hội đầu tư sớm vào OpenAI, nhưng cuối cùng không tham gia vì chưa tin vào khả năng sinh lời dài hạn của công ty.

Ở chiều ngược lại, Vinod Khosla, một trong những nhà đầu tư sớm của OpenAI, cho rằng năng lực cạnh tranh cốt lõi không nằm ở bản thân mô hình mà ở khả năng kiểm soát toàn bộ hạ tầng, từ chip, trung tâm dữ liệu đến phần mềm. OpenAI hiện đã hợp tác với Broadcom để phát triển chip suy luận nội bộ mang tên Jalapeño, nhằm giảm phụ thuộc vào Nvidia và các dịch vụ đám mây bên ngoài, đồng thời hạ chi phí suy luận.

Diễn biến này cho thấy cuộc đua AI đang dần phân hóa theo hai hướng: một bên là chiến lược phổ cập mô hình mở với chi phí thấp, bên còn lại là chiến lược đầu tư quy mô lớn để tự chủ hạ tầng. Đây có thể trở thành yếu tố quyết định lợi thế dài hạn của ngành AI.