Một nghiên cứu theo dõi dài hạn tại Phần Lan cho thấy trẻ có thời gian sử dụng màn hình nhiều hơn trong những năm đầu đời thường đạt điểm xử lý nhận thức cao hơn khi bước vào tuổi thiếu niên. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh kết quả này chỉ cho thấy mối liên hệ, chưa chứng minh việc dùng màn hình trực tiếp cải thiện năng lực nhận thức.

Theo Gigazine ngày 23/9, các nhà nghiên cứu từ Đại học Jyväskylä và Đại học Eastern Finland đã phân tích dữ liệu từ nghiên cứu PANIC, chương trình theo dõi dài hạn về hoạt động thể chất và dinh dưỡng ở trẻ em. Mẫu nghiên cứu gồm 260 người tham gia hoàn tất đầy đủ đợt khảo sát sau 8 năm, với độ tuổi trung bình là 15,8.

Hoạt động thể chất được ghi nhận thông qua cảm biến và bảng hỏi, trong khi thời gian sử dụng màn hình được đánh giá bằng bảng hỏi. Chức năng nhận thức được đo bằng bài kiểm tra CogState, tập trung vào các lĩnh vực như học tập, khả năng chú ý và trí nhớ làm việc.

Kết quả cho thấy thời gian sử dụng màn hình tích lũy càng nhiều từ nhỏ thì điểm xử lý nhận thức tổng thể ở tuổi thiếu niên càng có xu hướng cao hơn. Ở bài kiểm tra trí nhớ làm việc, một số chỉ số về thời gian phản ứng cũng cho thấy mối liên hệ tương tự.

Dù vậy, nghiên cứu không tách bạch nội dung sử dụng màn hình, chẳng hạn xem TV, chơi game hay tìm kiếm thông tin. Ngoài ra, các yếu tố khác như môi trường gia đình hoặc trình độ học vấn cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả. Vì vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng chưa thể kết luận trẻ dùng màn hình lâu hơn sẽ thông minh hơn.

Mối liên hệ giữa hoạt động thể chất và năng lực nhận thức cũng cho thấy sự khác biệt theo giới. Ở nữ giới tuổi thiếu niên, mức độ hoạt động thể chất nhẹ cao hơn từ nhỏ đi kèm với trí nhớ làm việc tốt hơn. Trong khi đó, ở nam giới, thời gian tham gia các hoạt động thể chất có hướng dẫn nhiều hơn có xu hướng gắn với kết quả trí nhớ làm việc cao hơn.

Ngược lại, thời gian tham gia các hoạt động thể chất không theo chương trình hướng dẫn ít hơn lại liên quan đến kết quả tốt hơn ở một số chỉ số nhận thức. Trong khi đó, tổng mức vận động hoặc thời gian ít vận động được đo bằng cảm biến không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với năng lực nhận thức.

Nhà nghiên cứu Petri Jaelanko cho rằng thay vì xem thời gian dùng màn hình là yếu tố đồng loạt có hại, cần đánh giá cụ thể nội dung sử dụng và mức độ cân bằng với hoạt động thể chất. Theo ông, những hình thức sử dụng màn hình khuyến khích tư duy chủ động như giải quyết vấn đề, sáng tạo và học tập mới là yếu tố quan trọng.

Nhóm nghiên cứu cho biết cần thêm các nghiên cứu can thiệp để kiểm chứng quan hệ nhân quả, đồng thời làm rõ khác biệt giữa nam và nữ.