Arthur Hayes, đồng sáng lập BitMEX, cho rằng đà giảm tốc của làn sóng đầu tư AI có thể không đơn thuần là vấn đề công nghệ hay an toàn phát triển, mà còn phản ánh áp lực lợi nhuận ngày càng lớn. Theo ông, nếu cú sốc từ khối nợ gắn với AI lan sang thị trường tài chính, môi trường thanh khoản sau đó có thể lại trở nên thuận lợi cho Bitcoin.

Ngày 22/9 theo giờ địa phương, CoinPost dẫn bản tin Crypto Trader Digest của Hayes, trong đó ông đề cập dấu hiệu cho thấy một số công ty như Anthropic, OpenAI và SpaceX đang điều chỉnh tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát, hay AGI.

Theo Hayes, lý do “an toàn” mà các doanh nghiệp này đưa ra có thể không phải yếu tố duy nhất. Ông cho rằng động lực thực sự có thể đến từ chi phí phát triển AI quá lớn và áp lực lợi nhuận suy giảm.

Hayes phân tích rằng nhu cầu năng lực tính toán từ các công ty AI tại Mỹ đang chống đỡ một khối nợ được xếp hạng đầu tư có quy mô hơn 1.000 tỷ USD. Nếu cộng thêm trái phiếu doanh nghiệp lợi suất cao và các khoản vay, tổng lượng tài sản tài chính liên quan đến đầu tư AI có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.

Từ đó, ông cho rằng việc AI giảm tốc sẽ không chỉ làm chậm tiến độ công nghệ, mà còn có thể ảnh hưởng đến giá trị của các tài sản tài chính liên quan đến trung tâm dữ liệu AI.

Một luận điểm khác được Hayes nhấn mạnh là áp lực lợi nhuận mà các công ty AI Mỹ đang đối mặt trong cuộc cạnh tranh với các mô hình AI giá rẻ từ Trung Quốc. Theo ông, khi thị trường cùng lúc đòi hỏi cả hiệu năng cao lẫn chi phí thấp, các mô hình AI của Mỹ sẽ ngày càng khó duy trì lợi thế về giá.

Trong bối cảnh đó, Hayes dự báo các công ty AI có thể chuyển hướng sang khai thác hiệu quả hơn năng lực tính toán hiện có, thay vì tiếp tục rót chi phí lớn vào các mô hình quy mô lớn mới. Nếu kịch bản này xảy ra, nhu cầu tính toán phục vụ huấn luyện có thể thấp hơn kỳ vọng, qua đó tác động đến đầu tư và huy động vốn cho các trung tâm dữ liệu AI.

Theo Hayes, điểm đáng lo nằm ở chỗ phần lớn đầu tư vào hạ tầng AI hiện được tài trợ bằng nợ. Nếu nhu cầu tín dụng của các trung tâm dữ liệu AI và doanh nghiệp liên quan suy yếu, giá trị các khoản nợ này có thể sụt giảm, còn ngành bảo hiểm có thể trở thành khu vực dễ bị tổn thương.

Ông viện dẫn phân tích từ Mispriced Assets về xu hướng các quỹ đầu tư tư nhân mua lại công ty bảo hiểm, sau đó lập các đơn vị tái bảo hiểm liên kết nhằm tạo bộ đệm vốn theo yêu cầu pháp lý. Hayes cũng nhắc tới việc một số đơn vị tái bảo hiểm liên kết được đăng ký tại những nơi có quy định tương đối nới lỏng như bang Vermont của Mỹ.

Theo ước tính mà Hayes dẫn lại, khối tài sản do các công ty tái bảo hiểm liên kết nắm giữ có thể bao gồm nợ của trung tâm dữ liệu AI hoặc các khoản private credit dành cho doanh nghiệp AI, với quy mô tối đa lên tới 1.540 tỷ USD. Ông cho rằng vấn đề nằm ở chỗ bên ngoài rất khó đánh giá chính xác chất lượng thực sự của các tài sản này.

Hayes cũng nêu ví dụ về trường hợp định giá tài sản tại một công ty tái bảo hiểm thuộc Brookfield. Tài sản được định giá ở mức 1,48 tỷ USD, nhưng trong báo cáo gửi cơ quan giám sát lại được ghi nhận là không phát sinh nghĩa vụ chi trả.

Từ đó, ông đặt ra khả năng các hãng xếp hạng tín nhiệm có thể hạ bậc nợ liên quan đến trung tâm dữ liệu AI nếu nhu cầu tính toán từ doanh nghiệp AI giảm nhanh hơn dự kiến. Khi đó, các công ty bảo hiểm nắm giữ các tài sản này có thể phải bổ sung thêm vốn.

Hayes đồng thời đề cập đến khả năng Chính phủ Mỹ phải can thiệp. Theo ông, Washington có thể đóng vai trò “người mua cuối cùng” đối với tài nguyên tính toán AI vì lý do an ninh quốc gia, hoặc cân nhắc hỗ trợ ngành bảo hiểm theo cách tương tự vụ giải cứu AIG trong khủng hoảng tài chính năm 2008.

Trọng tâm trong lập luận của Hayes là rủi ro thanh khoản có thể gia tăng trong quá trình xử lý khủng hoảng. Nếu Chính phủ Mỹ bơm vốn để ổn định thị trường hoặc làm tăng cung tiền, các điều kiện tài chính có thể được nới lỏng, và một phần dòng tiền khi đó có thể chảy vào thị trường tiền mã hóa, trong đó có Bitcoin.

Nói cách khác, Hayes cho rằng ngay cả khi đầu tư AI suy yếu và gây cú sốc cho thị trường tài chính, phản ứng chính sách sau đó vẫn có thể tạo ra môi trường thuận lợi cho Bitcoin nếu đi kèm với nới lỏng thanh khoản.

Dù vậy, đây vẫn mới là kịch bản dựa trên dự báo cá nhân của Hayes. Mức độ chững lại thực tế của đầu tư AI, nguy cơ suy giảm tín nhiệm đối với nợ trung tâm dữ liệu AI, áp lực vốn với ngành bảo hiểm hay cách Mỹ phản ứng vẫn chưa được kiểm chứng.

Lập luận của Hayes vì thế không tập trung vào việc AI tăng trưởng chậm lại đơn thuần, mà vào cú sốc tài chính có thể phát sinh sau đó và phản ứng chính sách đi kèm. Nếu nhu cầu tính toán, nợ liên quan đến AI và áp lực vốn trong ngành bảo hiểm cùng thay đổi, tác động lên thanh khoản thị trường và giá Bitcoin sẽ là yếu tố cần theo dõi.