Tesla đã được chọn làm nhà cung cấp chính cho đơn hàng 2.500 xe tải điện Class 8 tại Mỹ - thương vụ được xem là lớn nhất từ trước đến nay trong phân khúc này. Chỉ riêng quy mô đơn hàng cũng có thể khiến số xe tải điện Class 8 đang lưu thông tại Mỹ tăng gần gấp đôi.

Theo Electrek ngày 22/9 (giờ địa phương), liên minh chủ hàng mới thành lập ZET SCALE đã đặt mua 2.500 xe tải điện Class 8 chạy pin tại Mỹ. Về dài hạn, liên minh này đặt mục tiêu đưa vào vận hành hơn 10.000 xe.

Dù vậy, điều đó không có nghĩa toàn bộ 2.500 xe đều là Tesla Semi. ZET SCALE chọn Tesla làm nhà cung cấp chính, đồng thời bổ sung Kenworth, Volvo và RIDE vào danh sách nhà cung cấp. Trên tài khoản chính thức, Tesla giới thiệu đây là “đơn hàng 2.500 Semi”, nhưng thông tin do ZET SCALE công bố cho thấy đơn hàng gồm 2.500 xe tải điện Class 8 từ nhiều hãng, trong đó có Tesla. Phân bổ cụ thể cho từng nhà sản xuất hiện chưa được công bố.

ZET SCALE là liên minh do Catalyst Mobility và Smart Freight Centre đồng sáng lập, tập trung vào mô hình kết nối nhu cầu giữa các chủ hàng và doanh nghiệp vận tải không phát thải. Cách làm này nhằm tập hợp nhu cầu từ các chủ hàng lớn để doanh nghiệp vận tải có thể mua xe tải điện với quy mô lớn hơn, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh về giá giữa các nhà sản xuất. Microsoft và PepsiCo là hai thành viên sáng lập phía chủ hàng. Tesla được chọn làm nhà cung cấp chính sau một quy trình đấu thầu cạnh tranh.

Lô xe dự kiến sẽ được triển khai tại 10 trung tâm logistics trọng điểm trong vài năm tới, gồm Los Angeles, Stockton, Bakersfield, Seattle-Tacoma, Houston, Dallas, San Antonio, Chicago, Atlanta và cụm Newark-New York.

Cấu trúc tài chính của thương vụ cũng thu hút chú ý. ZET Financial sẽ đứng ra phát hành đơn đặt mua 2.500 xe, sau đó cung cấp cho các doanh nghiệp vận tải thông qua chương trình “ZET Lease”. Mô hình này được thiết kế để các hãng vận tải không phải trực tiếp gánh rủi ro về giá trị bán lại của xe tải điện. Trong bối cảnh giá trị xe tải điện hạng nặng trên thị trường xe cũ vẫn chưa rõ ràng, cách tiếp cận này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi triển khai đội xe.

Dan Priestley, phụ trách chương trình Tesla Semi, cho biết mục tiêu của ZET SCALE là mở rộng lợi ích vận hành của xe tải điện trên quy mô lớn. Trong khi đó, Michael Berube, CEO Catalyst Mobility, nhấn mạnh vai trò của liên minh này trong việc “tạo lập thị trường” thông qua tập hợp nhu cầu quy mô lớn, ngay cả khi công nghệ đã sẵn sàng nhưng thị trường vẫn chưa tự hình thành.

Diễn biến này cũng xuất hiện trong bối cảnh Tesla đang đẩy nhanh kế hoạch mở rộng sản xuất Semi. Hãng đã xây dựng nhà máy chuyên dụng cho Semi tại Nevada với công suất danh nghĩa 50.000 xe mỗi năm. Electrek dự báo số xe Tesla Semi được bàn giao trong năm 2026 chỉ vào khoảng 5.000-15.000 chiếc, trong khi phiên bản Long Range có giá khoảng 290.000 USD.

Bên cạnh đó, các đơn hàng lớn khác cũng tiếp tục xuất hiện. Cùng ngày, IMC Logistics - một trong những doanh nghiệp vận tải drayage lớn tại Bắc Mỹ - thông báo bổ sung 50 xe Tesla Semi cho đội xe tại California. Công ty dự kiến sử dụng phiên bản Standard Range với tầm hoạt động 325 dặm (khoảng 520 km) cho các tuyến vận chuyển quanh cảng, và phiên bản Long Range với tầm hoạt động 500 dặm (khoảng 800 km) cho các tuyến giữa Nam California và các kho nội địa.

IMC Logistics hiện vận hành 56 phương tiện không phát thải, do đó đợt bổ sung này sẽ nâng quy mô đội xe liên quan lên gần gấp đôi. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn duy trì song song xe tải pin nhiên liệu hydro và xe tải chạy bằng diesel tái tạo, theo định hướng không phụ thuộc vào một công nghệ truyền động duy nhất.

Theo Jim Gillis, Phó chủ tịch khu vực Thái Bình Dương của IMC Logistics, công ty đang theo đuổi chiến lược kết hợp nhiều công nghệ để hiện thực hóa mục tiêu bền vững trong hoạt động vận tải drayage hằng ngày.

Vận chuyển container quanh cảng được xem là lĩnh vực phù hợp để triển khai xe tải điện nhờ lộ trình tương đối ổn định và phương tiện có thể quay về điểm tập kết để sạc. Đơn hàng 2.500 xe của ZET SCALE cùng thương vụ mua thêm 50 xe của IMC Logistics cho thấy nhu cầu đối với Tesla trong thị trường xe tải điện hạng nặng đang mở rộng, trong khi tốc độ phổ cập thời gian tới có thể phụ thuộc vào năng lực sản xuất và mô hình cung ứng.